Samenvatting Informatiesystemen | UA | 2026/27

Digitale Informatiesystemen

Inleiding:
Het belang van IT in onze economie en maatschappij neemt sterk toe:
Moderne economie  steeds meer digitaal: Informatietechnologie (IT), Informatie – en
communicatietechnologie (ICT) groeiende rol.

KENMERKEN DIGITALE ECONOMIE:
- digitale ipv fysieke goederen worden geproduceerd (bv digital transformation)
- digitalisering van organisaties
- “paperless office”
- 24/7 real time
-  hyper-competitief (24/7 concurrentie)
- Globaal: concurrentie en samenwerking
- Hoge snelheid van verandering
4e industriële revolutie?




Nieuwe generatie technologieën: Data Sience (DS), Internet-Of-Thingd (IOT), Artificiële intelligentie (AI),
Blockchain, Semantische Web,…  sommige experts: deze technologieën leiden tot 4e industriële
revolutie.


Economische productiefunctie:
x=f(L,N,K, T)  waarbij T: technologische vooruitgang  arbeidsproductiviteit wordt verhoogd door
vooruitgang in technologische kennis  economist: basiskennis (informatie)technologie.
 beleidsinformatica: bedrijfskundige en economische toepassing vd informatica  focus meer op
gebruik, toepassing, productiviteit en management-aspecten in context van economie. (hybride)  wordt
ingezet in primaire en secundaire activiteiten van een bedrijf
Van ICT naar Informatiesystemen:
ICR: hardware, software, netwerken  beleidsinformatica en informatiesystemen = bedrijfskundige
toepassing van ICT gericht op het omzetten van data naar (bedrijfskundige) informatie
Definitie bedrijfsinformatica: Beleidsinformatica (Vlaanderen) of bedrijfskundige informatica (Nederland)
is een informatiekunde discipline. Het omvat het ontwerpen, het ontwikkelen en toepassing van
informatie- en communicatiesystemen in zakelijke ondernemingen. Het vakgebied ligt voornamelijk op het
gebied van economie en informatica (Engels: Management Information Systems (MIS))

,  bedrijfskundig kader: hedendaagse organisatie bestaat
veelal uit meerdere functionele departementen:
informatiesystemen: integratie van deze verschillende
departementen




VOORBEELDEN INFORMATIESYSTEMEN:
- Customer value: customisatie, sypply chain management  transport-, voorraad- beheersystemen,
aankoopproces,…
- Aankoopplatformen
- Track and trace
- Real time tracking (probleem: blind spots door verloren interneybereik)
- Online trading
- Data driven finance
- HR: online recrutering, self-service personeelslid  HR in the cloud
- Sales and Marketing: Search engine marketing: search engine optimalization(on-:off- page), social
media optimalization (viral marketing), pay per click advertising,…
- Dynamische prijszetting
VOORBEEELD BOUW INFORMATIESYSTEMEN: (niet enkel programmeurs)




‘Wicked (of ‘ill-structured’) design problems:
KENMERKEN:
- Onvolledige en ambigue (dubbelzinnige) specificatie van het
probleem
- Geen deterministisch pad naar oplossing
- Kennis van meerdere domeinen dient geïntegreerd te worden om
een oplossing te vinden
- Geen duidelijke criteria om mogelijke oplossingen te vergelijken
en te evalueren
- Meerdere oplossingen zijn mogelijk
 Tekening: bij een informatiesysteem zijn er veel verschillende oplossingen om tot het resultaat
te komen Kennis meerdere domeinen is noodzakelijk
VERGELIJKING BOUWPROCES MET ONTWIKKELING SYSTEMEN:
2

, - Projectmanagement: elk project opvolgen (timing, budgettering)  bedrijfskundig
- Systeemanalyse: vereisten bouwheer analyseren  Co-creatie (architect en bouwheer) 
beleidsinformatica en bedrijfskundige specialist
Systeemontwerp: schets en plan tekenen  beleidsinformaticus: ontwerp maken


Hoofdstuk 1: Informatie en informatiesystemen:

1.1 Situering Beleidsinformatica:
Ondersteunend perspectief:
Term geeft aan dat doel is om systemen te bouwen die data tot
informatie verwerken voor bedrijfskundige of economische processen,
beslissingen, doelen, operaties of voor de organisatie op zich en 
daarvoor worden hardware en software gebruikt in organisaties
grotendeels gebruikt
 Beleidsinformatica: deelgebieden:
- Management- aspecten
- Bouwen van informatiesystemen
DOEL: brug vormen tussen bedrijfskunde/economie en ICT
Beleidsinformatica als brug tussen ICT en bedrijfskunde:
Ontstaan: toenemende belang van ICT in bedrijfskunde
PROBLEEM:
o Bedrijfskundigen (WAT): te weinig kennis om
systemen te bouwen
o Technici (HOE): te weinig bedrijfskundige kennis
 Beleidsinformatica om deze kloof te overbruggen
(alignement van ICT en bedrijfskunde) = architect in de
burgerlijke bouwkunde (bepaalt de vereisten van
bouwheer en ontwerpt een huis dat gebouwd wordt door de technici (loodgieter, elektriciens,))
Bouwen: de brug als ontwerpkloof tussen de functionele en constructieve laag:
EERSTE DEELGEBIED: gericht op het bouwen van de informatiesystemen  Functioneel- constructieve
kloof: beschrijft de essentie van het ontwerpen van de artefacten:
- Functionele (F-laag): functies of vereisten (wat)
- Constructieve (C-laag): Hoe de artefacten worden gemaakt
! beide lagen maken gebruik van verschillende constructen of primitieven.
 soms niet evident om vertaling van functionele naar constructieve uit te voeren  soms heel complex
(= kloof tussen functionele en constructieve)
 situering beleidsinformatica: F = bedrijfskundig, C = mogelijkheden ICT
 Beleidsinformatica is gericht op de studie van het realiseren van de F-laag met de technologische
mogelijkheden die worden geboden door de C-laag.



3

,  ontwerpkarakter van BIF: bouwen en ontwerpen van informatiesystemen mbv ICT die moeten voldoen
aan de bedrijfskundige vereisten  moeilijk, want beleidsinformaticus moet gans proces doorlopen en van
alle domeinen kennis hebben (niet zomaar zoals architect wens van bouwheer omvormen)
Stappen in het ontwikkelen van systemen kunnen vergeleken worden met de stappen in een
bouwproces:
- Project management:
= elk project dient opgevolgd te worden inzake van timing en budgettering, dit sluit aan
bij het tweede deelgebied van de beleidsinformaties
- Systeemanalyse:
= in dit vakgebied komt het ‘samen bouwen’ (=co-creatie) veel naar voor, tussen de
beleidsinformaticus en bedrijfskundige specialist wordt nauw samengewerkt
- Systeemontwerp:
= beleidsinformaticus zal na de analyse een ontwerp maken: de vereisten van de
bedrijfskundige worden vertaald in een ontwerp waarmee de technologische specialisten
aan de slag kunnen

Managementaspecten van informatiesystemen:
Dit deelgebied bestudeert hoe geschikte condities voor het bouwen van informatiesystemen
kunnen gecreëerd worden. Hieronder vallen volgende vakgebieden:
- IT-governance:
welke IT-strategie wordt er gevolg in de organisatie? Welke processen, structuren en
mechanismen zijn nodig voor een goed IT-beheer?
- IT audit: Voldoen de informatiesystemen en geautomatiseerde processen aan regelgeving
opgesteld door de organisatie of opgelegd door de overheid?
IT-strategie heeft betrekking tot twee perspectieven:
- kosten gebaseerd perspectief
Hier is er weinig aandacht voor nieuwe, innovatieve mogelijkheden van de ICT (C-
laag) De focus ligt op het kostenefficiënt realiseren van de informatienoden
 wordt vertrokken vanuit de F-laag, of nog van de bedrijfskundige beslissingen die
moeten worden genomen.

- Innovatieve perspectief
Hier wordt vertrokken vanuit de C-laag, meer bepaald de nieuwe technologische
mogelijkheden die de ICT-innovaties bieden
Het multidisciplinaire karakter va de beleidsinformatica:
1. raakpunten aan beide uiteinden van het spectrum;
- kennis bedrijfskundige (accounting, marketing, financiering, logistiek, etc.) 
noodzakelijk in het bepalen van de vereisten in infosystemen.
- Kennis ICT- kant: realistische inschatting van kosten en mogelijkheid van bouw
infosysteem
2. raakpunten tussen beide disciplines: activiteiten: bv ICT project management, ICT
investeringsbeslissingen, organisatie IT- departement
Primaire VS secundaire activiteiten: van ondersteunend naar innoverend perspectief:
Primair = kern van de organisatie uitmaken  rechtstreekse betrekkingen op het
productieproces van het product of dienst van de organisatie
Secundair = ondersteunend aan de primaire activiteiten + onderscheiden van de
4