Samenvatting Ziekteleer Ademhalingsstelsel | Pneumologie | KU Leuven | 2026/27

ZIEKTELEER VAN HET
ADEMHALINGSSTELSEL




3de Bachelor Geneeskunde
KU LEUVEN Nieuwe curriculum sinds 2023-2024

,Inhoudsopgave
1.1 infecties (prof. dupont).............................................................................................. 3
1.1.1 Virale respiratoire infecties..................................................................................3
1.1.2 Pneumonie........................................................................................................... 6
1.1.3 Tuberculose & NTM............................................................................................ 10
1.1.4 Longinfecties bij verminderde afweer................................................................13
1.2 obstructieve longaandoeningen (prof. dupont)........................................................14
1.2.1 astma bronchiale............................................................................................... 14
1.2.2 copd................................................................................................................... 18
1.2.3 bronchiëctasieën............................................................................................... 22
1.3 Neoplasie (prof. dupont).......................................................................................... 25
1.3.1 Longcarcinoom.................................................................................................. 25
1.4 Interstitiële longaandoeningen (iLD) (prof. dupont).................................................28
1.4.1 definitie en classificatie.....................................................................................28
1.4.2 granulomateuze ILD – sarcoïdose......................................................................30
1.4.3 idiopathische interstitiële pneumonie (iip) – idiopathische longfibrose..............32
1.5 ademhalingsgerelateerde slaapstoornissen (prof. dupont)......................................33
1.5.1 slaapapnee syndromen.....................................................................................33
1.6 pulmonaal vasculaire pathologie (prof. dupont)......................................................35
1.6.1 pulmonale tromboëmbolische pathologie..........................................................35
1.6.2 Pulmonale hypertensie......................................................................................37
1.7 semiologie (prof. dooms).........................................................................................38
1.7.1 endobronchiale semiologie................................................................................38
1.7.2 Pleurale semiologie............................................................................................ 41
1.8 aandoeningen van pleura, thoraxwand en diafragma.............................................42
1.8.1 Pneumothorax................................................................................................... 42
1.8.2 Empyeem.......................................................................................................... 45
1.8.3 Pleurale tumoren............................................................................................... 47
1.8.4 Aangeboren afwijkingen thoraxwand.................................................................49
1.8.5 Aandoeningen diafragma...................................................................................50
1.9 neoplasiën van long en mediastinum......................................................................51
1.9.1 longtumoren...................................................................................................... 51
1.9.2 mediastinale tumoren........................................................................................ 57
1.10 functieverbeterende longchirurgie........................................................................59
1.10.1 Bullectomie...................................................................................................... 59
1.10.2 3. Longvolumereductie....................................................................................60
1.10.3 Longtransplantatie........................................................................................... 61
1.11 beeldvormingstechnieken en interpretatie............................................................63
1.11.1 stap 1: technische betrouwbaarheid van een opname evalueren....................63
1.11.2 stap 2: afwijkingen beoordelen........................................................................63
1.11.3 evaluatie van het Mediastinum........................................................................65
1.12 beeldvorming bij Infectieziekten............................................................................65
1.12.1 indicaties bij beeldvorming..............................................................................66
1.12.2 Drie morfologische pneumoniepatronen..........................................................66
1.13 beeldvorming bij COPD..........................................................................................71

,1.14 beeldvorming bij thoracale oncologie....................................................................71
1.15 beeldvorming bij ILD.............................................................................................. 72
1.16 beeldvorming bij vasculaire longpathologie..........................................................72

, DEEL 1: PNEUMOLOGIE
1.1 INFECTIES (PROF. DUPONT)

1.1.1 VIRALE RESPIRATOIRE INFECTIES

1.1.1.1 ALGEMENE INLEIDING:

 Epidemiologie: hoge prevalentie, vnl in winter, lage mortaliteit (daarom niet altijd
behandelen)
 Risicofactoren: hogere leeftijd, chronische ziekte, immuundeficiëntie,
ondervoeding, roken
 Transmissie:
o Aerogeen: droplets (korte afstand) of aerosols (grote afstand)
o Via contact met fomieten (= niet-poreuze contact oppervlakten) een
handafdruk is daarom gevaarlijker dan een zakdoek
 Pathofysiologie: Een virus heeft een gastheer nodig om zich te vermeningvuldigen.
o Nadat het het lichaam binnenkomt bindt het aan bepaalde receptoren in de
epitheelcellen van de luchtwegen en wordt het virus vervolgens
geinternaliseerd.
o Vervolgens gebruikt het de DNA-replicatie systemen om zich te
vermenigvuldigen.
o Na de replicatie wordt de cel gelyseerd en komen de nieuwe viruspartikels vrij.
(=lysogene cyclus).
o Deze virale replicatie activeert het immuunsysteem (macrofagen, productie
van cytokines en interferonen om de replicatie te vertragen.
 Preventie: goede hygiëne, niezen in de elleboog, thuisblijven wanneer men ziek is,
mondmasker indien nodig

1.1.1.2 VERSCHILLENDE VORMEN:

Vorm Normaal verloop Diagnose Behandeling
Verkoudheid - Vaak asymptomatisch - Klinisch Supportief:
- Rhinitis (= waterige beeld - Nasale
neusloop, neusobstructie - Normale decongestiva
niezen) longauscultat (xylometazoline)
- Keelpijn, heesheid, ie - Nasale irrigatie
conjunctivitis - Meestal geen (zoutspoeling)
- Malaise, subfebrilitas nood aan
koudegevoel en hoofdpijn PCR-wisser Geen antivirale
- Meestal 7-10d, langer bij therapie, geen
rokers antibiotica, geen
Mogelijke complicaties: hoestsiroop, geen
- Postinfectieuze intranasale
hoesthypersensitiviteit corticosteroïden
- Bacteriële co-infectie (otitis
media of sinusitis)
- Astma/COPD opstoot
- Pneumonie