1
,2
, DEEL 1: INLEIDING SOCIAAL RECHT
1. Definitie en inleiding
1.1. WAT IS RECHT
Een geheel van afdwingbare regels die door de samenleving tot stand komen met als
doel de samenleving te ordenen
o ( opgesteld door samenleving met doel samenleving ordenen )
o Vb: Chiro: afspraken en regels
o Geheel van afdwingbare regels
Vb: Wetten, CAO’s, rechtspraak
De afdwingbaarheid tegenover alle leden van de samenleving
onderscheidt rechtsregels van andere normeringsregels:
Statuten van een voetbalclub
Beroepscode artsen, advocaten…
Afdwingbaar karakter:
Stra en bij misdrijven: boete, gevangenisstraf…
Dwingen iets te betalen: schadevergoeding…
Dwingen iets te doen: herstel geleden schade…
Verbieden iets te doen: straat- of contactverbod bij “belaging”,
verbod om nog met de wagen te rijden (rijverbod)
Men kan altijd beroep doen op de rechter om zijn recht af te dwingen.
Doel
o Samenleving ordenen
o Instrument om beleid te maken
= politiek gebeuren
o Vrouwe Justitia (Themis):
Blinddoek:
rechtspraak zonder aanzien des persoons
=niet personen gehoord en veroordeeld, maar feiten/daden
weegschaal :
stelt afweging van de bewijzen en getuigenissen voor, die in het
voordeel of nadeel van de verdachte spreken
Het zwaard:
staat voor het vonnis dat wordt uitgesproken. ( afdwingt )
3
, 1.2. INLEIDING VAN HET RECHT
NATIONAAL VS INTERNATIONAL RECHT
Nationaal recht
o Regels van toepassing binnen een internationaal erkende staat
o Regels met betrekking tot de organisatie van de staat én met betrekking tot de
verhouding tussen onderdanen of inwoners van de staat
Internationaal recht
o Overstijgt de landsgrenzen
o Regelt de verhoudingen tussen staten en tussen onderdanen van de
verschillende staten
PUBLIEK VS PRIVAATRECHT
Publiek recht
o Regelt verhouding overheid & burgers, organisatie samenleving, structuur staat
en supranationale structuren
o Heeft algemeen belang en goed beheer van openbare diensten tot doel
o dwingend van aard (soms van openbare orde), er kan niet van afgeweken worden
o Belang overheid versus belang individu, groep of rechtspersoon
o Vb: fietssnelweg door tuinen / land
Was toch belang
Vergoeding voor grond
o Vb: belastingen
In alg belang om wegen aanleggen/ scholen / ov
Je kan niet afwijken van publiek recht ( wel privaat )
Vb: ‘’30 rijden =/= voor mij”
o GAAT NIET
Privaat recht
o Regelt de verhoudingen tussen individuen, groepen, rechtspersonen
o Heeft privaat belang tot doel
o Deels dwingend deels aanvullend. Soms afgeweken bij overeenkomst
o Belang individuen, groepen of rechtspersonen onderling
o Vb: huwelijkscontract = aanvullende bepaling
Bepalen wat van wie is
Scheiding van goederen
Wet zegt iets: je mag afwijken
4
,2
, DEEL 1: INLEIDING SOCIAAL RECHT
1. Definitie en inleiding
1.1. WAT IS RECHT
Een geheel van afdwingbare regels die door de samenleving tot stand komen met als
doel de samenleving te ordenen
o ( opgesteld door samenleving met doel samenleving ordenen )
o Vb: Chiro: afspraken en regels
o Geheel van afdwingbare regels
Vb: Wetten, CAO’s, rechtspraak
De afdwingbaarheid tegenover alle leden van de samenleving
onderscheidt rechtsregels van andere normeringsregels:
Statuten van een voetbalclub
Beroepscode artsen, advocaten…
Afdwingbaar karakter:
Stra en bij misdrijven: boete, gevangenisstraf…
Dwingen iets te betalen: schadevergoeding…
Dwingen iets te doen: herstel geleden schade…
Verbieden iets te doen: straat- of contactverbod bij “belaging”,
verbod om nog met de wagen te rijden (rijverbod)
Men kan altijd beroep doen op de rechter om zijn recht af te dwingen.
Doel
o Samenleving ordenen
o Instrument om beleid te maken
= politiek gebeuren
o Vrouwe Justitia (Themis):
Blinddoek:
rechtspraak zonder aanzien des persoons
=niet personen gehoord en veroordeeld, maar feiten/daden
weegschaal :
stelt afweging van de bewijzen en getuigenissen voor, die in het
voordeel of nadeel van de verdachte spreken
Het zwaard:
staat voor het vonnis dat wordt uitgesproken. ( afdwingt )
3
, 1.2. INLEIDING VAN HET RECHT
NATIONAAL VS INTERNATIONAL RECHT
Nationaal recht
o Regels van toepassing binnen een internationaal erkende staat
o Regels met betrekking tot de organisatie van de staat én met betrekking tot de
verhouding tussen onderdanen of inwoners van de staat
Internationaal recht
o Overstijgt de landsgrenzen
o Regelt de verhoudingen tussen staten en tussen onderdanen van de
verschillende staten
PUBLIEK VS PRIVAATRECHT
Publiek recht
o Regelt verhouding overheid & burgers, organisatie samenleving, structuur staat
en supranationale structuren
o Heeft algemeen belang en goed beheer van openbare diensten tot doel
o dwingend van aard (soms van openbare orde), er kan niet van afgeweken worden
o Belang overheid versus belang individu, groep of rechtspersoon
o Vb: fietssnelweg door tuinen / land
Was toch belang
Vergoeding voor grond
o Vb: belastingen
In alg belang om wegen aanleggen/ scholen / ov
Je kan niet afwijken van publiek recht ( wel privaat )
Vb: ‘’30 rijden =/= voor mij”
o GAAT NIET
Privaat recht
o Regelt de verhoudingen tussen individuen, groepen, rechtspersonen
o Heeft privaat belang tot doel
o Deels dwingend deels aanvullend. Soms afgeweken bij overeenkomst
o Belang individuen, groepen of rechtspersonen onderling
o Vb: huwelijkscontract = aanvullende bepaling
Bepalen wat van wie is
Scheiding van goederen
Wet zegt iets: je mag afwijken
4
