Samenvatting Organisatie Psychologie | HRM | 2026/2027

Organisatie
Psychologie




1

,/




2

, H1: Inleiding
1.Wat is organisatiepsychologie?
 = de wetenschappelijke studie van gedrag in organisatie  om beter te begrijpen
o Individueel gedrag
 Hoe percipiëren individuen hetgeen ze waarnemen in organisatie
 Op welke wijze gaan medewerkers optimaal presteren
 Welke aspecten zorgen dat medewerkers gemotiveerd zijn
 Op welke wijze spelen individuele versch. en I een rol
o Gedrag van groepen
 Hoe komen groepen tot stand?
 In welke situaties kunnen groepen het meest e ectief werken?
 Welke leiderschapsstijlen bestaan er?
 Welk type leiderschap kan de beste resultaten opleveren?
o Interactie tussen beiden
o Organisatie als systeem
 = samenwerking tss 2/+ mensen die bewust zijn samengebracht om
doelstellingen te realiseren in een specifieke structuur
 #mensen, doel, verdeling werk, toekomst,…
 Missie-visie organisatorische doelstellingen
 = piramide
o  wrm, wie, waar (geloven), wat (aanpak), hoe (doel)
 Doelstelling
o Verklaring beide van gedrag in organisaties
o Gedrag voorspellen
 Missie, visie, waarde
 Organisatie als wetenschap
o Sys studie van gedrag in organisatie aandacht individu en groepsgedrag
 Experimenteel en survey
2.De economische omgeving van organisaties
 Centraal geleide economie
o de overheid stelt de productie van goederen en diensten vast vb: communisme
o e iciëntie? welvaart? motivatie van management en werknemers?
 Gemengde economie ( Be )
o Vrijheid van productie en consumptie
o Bijgestuurd door de overheid
 Minimum en maximum prijzen vastleggen
 Bv. minimumloon voor arbeid en maximumprijs voor brood
 Subsidies en belastingen voor herverdeling van de welvaart
 Vrije economie
o vrijheid van productie en consumptie
o de “onzichtbare hand” doet haar werk
o e iciëntie? welvaart?




3

, 3.Historiek van de organisatiepsychologie
 voorgeschiedenis
o Adam Smith (filosoof) 18e eeuw
o Grondlegger hedendaagse eco  hoe samenleving welvaart optimaliseert
 Speldenfabriek
 Iedereen deed zelfde  maar slechte productie
 Smith gaat verbeteren: werk opdelen in deeltaken: taakverdeling
 3 inspiratiebronnen voor personeelsbeleid  begin 20ste eeuw
o Scientific management - F. Taylor
 Impact op het personeelsbeleid / HR?
 Obv interindividuele verschillen van mensen
o Selectie/plaatsing van juiste medewerker op de juiste job
 organisatie functioneert als een machine.
o Medewerkers zijn het verlengde ervan.
o Rationele principes aan de grondslag v besturing ervan.
o Medewerkers functio rationeel: zoveel mog geld verdienen
 Prestatieloon
 Studies vermoeidheid: hoe klein = rustpauzes om e ect hebben?
 Taakverdeling
o Horizontaal: delen in deeltaken
o Verticaal: medewerker = management of uitvoerend
 Oog voor interindividuele verschillen van medewerkers
o Sommige beter voor ene dan anderen etc  SELECTIE
 Onderzoek
 Ford – lopende band in fabriek
o Auto maken = veel deelactiviteiten
  prijs maken daalt  lonen stijgen
o “You can choose any color as long as it’s black”
o Gevolgen werknemers
 Gevoelens, staking, vakbond tegen onmenselijkh.
o Human Relations - beweging: E. May
 Hawthorne studie
 Gaf meer aandacht aan 1 groep en niet aan anderen
 Toont: aandacht aan medewerkers loont maar bij iedereen
 Arbeid= sociale activiteit (=/= r tss werkcondities/hoogte v prod)
 Geen r tss werkcondities  arbeid is sociaal gedreven
 Deelnemers bouwden informeel relaties op
 W en N spelen rol in wat geproduceerd wordt
o Deze 3 tonen dat mens =/= machine
 Aandacht: trainingen groepsoverleg, communicatie, leiderschap..
o Revisionisme
 Reactie van auteurs die zich afzetten tegen scientific management
 organisatie =/= opgevat als machine maar als technisch en sociaal sys
 Focus op: taakinhouden, organisatievormen, job design, …
 Maslow
 geeft aan dat motivatie van mensen hiërarchisch geordend is
 mens zoekt zelfontplooiing en zelfverwerkelijking




4