Inleiding........................................................................................................ 5
Gedeelde domeinen met de volwassenen psychiatrie.....................................................5
De ontwikkeling staat centraal........................................................................................ 6
Verschillen kinderen/jeugd en volwassenen....................................................................7
Historiek.......................................................................................................................... 7
Veranderende positie van het kind doorheen de geschiedenis....................................7
Eerste kinderpsychiatrische beschijvingen..................................................................8
DSM 4 naar DSM 5....................................................................................................... 9
Ontwikkeling................................................................................................................. 10
Drijfveer..................................................................................................................... 10
Neurobiologische ontwikkeling...................................................................................10
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen..................................................11
Waarom komen ontwikkelingsproblematieken komen gelijktijdig voor.........................12
Van stoornis naar neurodiversiteit................................................................................12
Diagnose of stigma.................................................................................................... 13
Medicalisering............................................................................................................ 14
De p-factor.................................................................................................................... 14
Validiteit..................................................................................................................... 15
Gedragsstoornissen......................................................................................16
Normale ontwikkeling 2 – 6 jaar....................................................................................16
Terrible two................................................................................................................ 17
Fysieke en agressieve ontwikkeling...........................................................................17
Taalontwikkeling en agressie.....................................................................................18
Gedragsproblemen en sociale vaardigheden................................................................18
Wanneer antisociaal gedrag bij ADHD.......................................................................19
Types agressie........................................................................................................... 19
DSM 5 – gedragsstoornissen.........................................................................................20
Definitie..................................................................................................................... 20
Oppositioneel opstandige gedragsstoornis................................................................20
Periodiek explosieve stoornis.....................................................................................22
Normoverschrijdende gedragsstoornis.......................................................................22
Gedragsstoornissen en SES...........................................................................................24
Gewetensvorming 2 – 6 jaar.......................................................................................... 24
Morele ontwikkeling................................................................................................... 24
Geweten als mediator................................................................................................ 25
Autismespectrumstoornis.............................................................................25
Historiek........................................................................................................................ 25
Autismespectrumstoornis (ASS)....................................................................................26
DSM – prevalentie...................................................................................................... 26
1
, DSM 5........................................................................................................................ 27
Mate van ersnt........................................................................................................... 28
Vroegtekens van autisme.............................................................................................. 28
1 – 2 jaar.................................................................................................................... 29
Normale ontwikkeling 0 – 2 jaar.................................................................................29
Peuters en kleuters.................................................................................................... 29
Kinderen.................................................................................................................... 30
Spectrum van presentaties...........................................................................................30
geassocieerde problemen.............................................................................................31
Prognose ASS komt vaker voor als.............................................................................32
Sociale pragmatische communicatie stoornis...............................................................32
Aandachtsdeficiënte -/ hyperactiviteits “stoornis “ ( ADHD )..........................32
Normale ontwikkeling 6 – 12 jaar..................................................................................33
Historiek........................................................................................................................ 33
3 kenmerken................................................................................................................. 34
Aandacht.................................................................................................................... 34
Hyperactiviteit........................................................................................................... 34
Impulsiviteit............................................................................................................... 35
Types......................................................................................................................... 35
DSM 5........................................................................................................................... 35
Ernstgradatie............................................................................................................. 36
Symptomen............................................................................................................... 36
Prevalentie................................................................................................................. 37
ADHD doorheen de levensloop......................................................................................38
Kleuter....................................................................................................................... 38
Lagere school............................................................................................................. 38
Adolecentie................................................................................................................ 38
Volwassene................................................................................................................ 39
Prognose....................................................................................................................... 39
Wanneer ontstaat het................................................................................................... 40
Stigma........................................................................................................................... 40
Ticstoornissen.............................................................................................. 40
Tics en tourette............................................................................................................. 40
Indeling......................................................................................................................... 40
Enkelvoudig motorisch............................................................................................... 40
Complex motorisch.................................................................................................... 41
Enkelvoudig fonisch................................................................................................... 41
Complex fonisch........................................................................................................ 41
Tics............................................................................................................................... 41
Motorisch of fonisch sensorische tics.........................................................................41
Mentale tics............................................................................................................... 42
Dystone tics............................................................................................................... 42
Extreme tics............................................................................................................... 42
2
, YGTSS........................................................................................................................... 42
Wireless wearable sensors voor ticdetectie..................................................................42
Fluctuaties (waxing en waning )....................................................................................43
Geassocieerde fenomenen......................................................................................... 43
Differentiaal diagnose................................................................................................... 44
Historiek........................................................................................................................ 45
Prevalentie.................................................................................................................... 45
DSM 5 onderscheidt................................................................................................... 45
Prevalentie tourette................................................................................................... 45
beloop........................................................................................................................ 46
Cofenomenen en comorbiditeiten.................................................................................46
Cofenomenen............................................................................................................. 46
Comorbiditeiten......................................................................................................... 46
Waarom psychopathologie ?......................................................................................... 47
Trauma en stress gerelateerde stoornissen...................................................47
Hechtingsstoornissen.................................................................................................... 47
Normale ontwikkeling 0-3 jaar: hechting....................................................................47
Hechtingstheorie van Bowlby.....................................................................................47
Ouderlijke sensiviteit................................................................................................. 48
Hechtingstheorie........................................................................................................ 48
Validiteit hechtingsclassificatie..................................................................................50
DSM 5 hechtingsstoornissen......................................................................................50
Differentiaal diagnose................................................................................................ 52
Besluit........................................................................................................................ 53
Roemeense adoptiestudie.......................................................................................... 53
Kindermishandeling...................................................................................................... 53
Impact kindermishandeling........................................................................................54
Complex trauma........................................................................................................ 55
Trauma.......................................................................................................................... 55
Wat is trauma............................................................................................................ 55
DSM 5........................................................................................................................ 56
Vluchtelingen............................................................................................................. 57
Belang bij kinderen en jongeren................................................................................57
Definitie volgens de symptomatologie.......................................................................58
Belang van context.................................................................................................... 59
Epidemiologie............................................................................................................ 59
Symptoom clusters van acute stress stoornis / PTSS.................................................60
Complex trauma........................................................................................................ 61
Trauma-ontwikkelingsstoornis...................................................................................62
Belang van herkenning van traumatische ontwikkelingsstoornis...............................64
Selectief mutisme........................................................................................64
DSM 5........................................................................................................................... 64
Historiek........................................................................................................................ 64
Verloop.......................................................................................................................... 65
3
, Prognose.................................................................................................................... 65
Angststoornissen bij kinderen.......................................................................66
Separatie-angststoornis................................................................................................66
Sociale angsstoornis..................................................................................................... 66
Veralgemeende angststoornis.......................................................................................66
Schoolverzuim........................................................................................................... 67
Psychose bij kinderen...................................................................................67
Prodormale fase............................................................................................................ 68
atypisch..................................................................................................................... 68
Typisch...................................................................................................................... 68
Uitdagingen................................................................................................................... 68
Depressieve stemmingsstoornis bij kinderen.................................................69
Prevalentie.................................................................................................................... 69
Bipolaire stemmingsstoornis bij kinderen......................................................69
Obsessief-compulsieve stoornis bij kinderen..................................................70
Normale ontwikkeling................................................................................................ 70
Obsessief-compulsieve stoornis....................................................................................71
Genderdysforie bij kinderen..........................................................................71
Genderdysforie............................................................................................................. 71
LGBTQIA – activisme.................................................................................................. 72
DSM 5........................................................................................................................ 72
Beloop........................................................................................................................ 72
Persoonlijkheidsstoornissen bij kinderen.......................................................73
DSM 5........................................................................................................................... 73
KINDER – EN
JEUGDPSYCHOPATHOLOGIE EN
PSYCHIATRIE
4