Immunologie
antilichaam = antistof
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ...................................................................................................................................... 2
Geschiedenis ....................................................................................................................................................... 2
Algemene begrippen .......................................................................................................................................... 4
De cellen van het immuunsysteem ................................................................................................................... 14
De lymfoïde organen ........................................................................................................................................ 24
Pathogeen-geassocieerde moleculaire patronen PAMPs en Toll-like receptoren ............................................. 31
Hoofdstuk 2: Het complementensysteem ....................................................................................................... 36
Naamgeving ..................................................................................................................................................... 37
Functies van het complementsysteem .............................................................................................................. 37
De klassieke route: ............................................................................................................................................ 39
De alternatieve weg: ........................................................................................................................................ 41
De lectine-weg: ................................................................................................................................................. 42
Regulatiemechanismen .................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 3: Migratie van leukocyten en de ontstekingsreactie ..................................................................... 47
4 klassen adhesiemoleculen reguleren migratie van leukocyten ..................................................................... 48
Selectieve migratie van leukocyten wordt mee bepaald door expressie van specifieke adhesiemoleculen ..... 52
Signaaltransductie door chemokinereceptoren ................................................................................................ 53
De meeste leukocyten coderen voor meerdere chemokinereceptoren ............................................................. 54
Chemokineproductie o.i.v. cytokinen en TLR liganden ...................................................................................... 55
Natuurlijke regulatiemechanismen van chemokine-activiteit .......................................................................... 56
HIV-infectie en chemokine(receptoren) ............................................................................................................ 56
Lokale, acute ontstekingsreacties ..................................................................................................................... 58
1
,Hoofdstuk 4: Antigenen en antistoffen ........................................................................................................... 61
Factoren die de immunogeniciteit van een moleculen bepalen ....................................................................... 61
Receptor-ligand interacties (Ab-Ag, TCR-Ag, …) ............................................................................................... 64
Antigenherkening door T-celreceptoren ........................................................................................................... 67
TCR binden vaak aan epitopen die binnen in een eiwit liggen ......................................................................... 68
Penicilline-allergie door vorming van penicilline-proteïne conjugaten............................................................. 68
Basisstructuur antistof ...................................................................................................................................... 70
Basisstructuur van de 5 klassen antistoffen...................................................................................................... 71
Ruimtelijke structuur van antistoffen ............................................................................................................... 72
B-cel receptor ................................................................................................................................................... 79
Hoofdstuk 5: Organisatie en expressie van genen die coderen voor antistoffen of immuunglobulinen .......... 81
Klasse-switch of isotype switch ........................................................................................................................ 89
Membraangebonden of gesecreteerde antistoffen .......................................................................................... 90
Hoofdstuk 6: Toepassingen van antistoffen .................................................................................................... 92
Aanmaak van polyklonale antistoffen .............................................................................................................. 92
Aanmaak van monoklonale antistoffen ............................................................................................................ 93
Aanmaak van chimere muis-mens antistoffen ................................................................................................. 95
Humaniseren van monoklonale antistoffen ...................................................................................................... 96
Immunotoxines in anti-tumortherapie ............................................................................................................. 97
Gebruik van antistoffen voor detectie van antigenen....................................................................................... 99
Hoofdstuk 7: MHC-moleculen ...................................................................................................................... 113
Structuur van MHC I en MHC II ....................................................................................................................... 115
MHC I moleculen met ß2 microglobuline ....................................................................................................... 116
MHC II molecule ............................................................................................................................................. 118
Klasse I en klasse II moleculen vertonen polymorfismen in de peptide-bindingsgroeve ................................ 118
Hoofdstuk 1: Inleiding
Geschiedenis
Zie ppt
- Er was eerst natuurlijk vaccinatie: mensen die koeien melkten waren beschermd tegen
pokkenvirus
- Namen niet kennen (eerder achtergrond)
2
,- In serum zitten de eiwitten die u beschermen (antistoffen)
- In een vaccin zitten meerdere antistoffen → een virus partikel heeft meerdere
herkenningsplaatsen (epitopen)
o Nu: Polyklonale en monoklonale antistoffen
Voorbeelden van de 4 klassen pathogenen
- Virussen zijn niet levend op zich → hebben een gastheer nodig
3
, Covid-19
- Zie ppt
- Middelen
o Vaccins zijn preventief
o Anti microbiële middelen zoals antibiotica tijdens de infectie
o Ontstekingsremmers: wanneer ontsteking te erg is
Algemene begrippen
Aangeboren immuniteit Verworven immuniteit
- “Innate immunity” - “Adaptive immunity”
- Niet specifieke immuniteit: kunnen geen - Specifieke immuniteit: is beter
onderscheid maken tussen kleine afgestemd op subtiele moleculaire
verschillen in vreemde antigenen verschillen
- Bij vertebraten en invertebraten - Enkel bij vertebraten
- Snelle eerstelijns verdediging - Traag bij eerste contact (duurt enkele
dagen), Snel bij volgende contact
- Omvat ingebouwde moleculaire en o Omdat minder cellen de perfecte
cellulaire mechanismen receptor voor deze taak bezitten:
de antigeenspecifieke,
- De aangeboren immuniteit omvat ook willekeurig gegenereerde
een reeks reeds bestaande receptor op B- en T-lymfocyten
serumeiwitten, die samen complement o Omdat delen van deze adaptieve
worden genoemd respons afhankelijk zijn eerdere
ontmoetingen en het
“categoriseren” van antigenen
ondernomen door aangeboren
processen → na het tegenkomen
van antigenen ondergaan T- en B
cellen selectie en proliferatie
- Is afhankelijk van B- en T-lymfocyten
- Vb. vaccinaties
→ Deze 2 systemen werken samen
Barrières als onderdeel van de aangeboren immuniteit
4
antilichaam = antistof
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ...................................................................................................................................... 2
Geschiedenis ....................................................................................................................................................... 2
Algemene begrippen .......................................................................................................................................... 4
De cellen van het immuunsysteem ................................................................................................................... 14
De lymfoïde organen ........................................................................................................................................ 24
Pathogeen-geassocieerde moleculaire patronen PAMPs en Toll-like receptoren ............................................. 31
Hoofdstuk 2: Het complementensysteem ....................................................................................................... 36
Naamgeving ..................................................................................................................................................... 37
Functies van het complementsysteem .............................................................................................................. 37
De klassieke route: ............................................................................................................................................ 39
De alternatieve weg: ........................................................................................................................................ 41
De lectine-weg: ................................................................................................................................................. 42
Regulatiemechanismen .................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 3: Migratie van leukocyten en de ontstekingsreactie ..................................................................... 47
4 klassen adhesiemoleculen reguleren migratie van leukocyten ..................................................................... 48
Selectieve migratie van leukocyten wordt mee bepaald door expressie van specifieke adhesiemoleculen ..... 52
Signaaltransductie door chemokinereceptoren ................................................................................................ 53
De meeste leukocyten coderen voor meerdere chemokinereceptoren ............................................................. 54
Chemokineproductie o.i.v. cytokinen en TLR liganden ...................................................................................... 55
Natuurlijke regulatiemechanismen van chemokine-activiteit .......................................................................... 56
HIV-infectie en chemokine(receptoren) ............................................................................................................ 56
Lokale, acute ontstekingsreacties ..................................................................................................................... 58
1
,Hoofdstuk 4: Antigenen en antistoffen ........................................................................................................... 61
Factoren die de immunogeniciteit van een moleculen bepalen ....................................................................... 61
Receptor-ligand interacties (Ab-Ag, TCR-Ag, …) ............................................................................................... 64
Antigenherkening door T-celreceptoren ........................................................................................................... 67
TCR binden vaak aan epitopen die binnen in een eiwit liggen ......................................................................... 68
Penicilline-allergie door vorming van penicilline-proteïne conjugaten............................................................. 68
Basisstructuur antistof ...................................................................................................................................... 70
Basisstructuur van de 5 klassen antistoffen...................................................................................................... 71
Ruimtelijke structuur van antistoffen ............................................................................................................... 72
B-cel receptor ................................................................................................................................................... 79
Hoofdstuk 5: Organisatie en expressie van genen die coderen voor antistoffen of immuunglobulinen .......... 81
Klasse-switch of isotype switch ........................................................................................................................ 89
Membraangebonden of gesecreteerde antistoffen .......................................................................................... 90
Hoofdstuk 6: Toepassingen van antistoffen .................................................................................................... 92
Aanmaak van polyklonale antistoffen .............................................................................................................. 92
Aanmaak van monoklonale antistoffen ............................................................................................................ 93
Aanmaak van chimere muis-mens antistoffen ................................................................................................. 95
Humaniseren van monoklonale antistoffen ...................................................................................................... 96
Immunotoxines in anti-tumortherapie ............................................................................................................. 97
Gebruik van antistoffen voor detectie van antigenen....................................................................................... 99
Hoofdstuk 7: MHC-moleculen ...................................................................................................................... 113
Structuur van MHC I en MHC II ....................................................................................................................... 115
MHC I moleculen met ß2 microglobuline ....................................................................................................... 116
MHC II molecule ............................................................................................................................................. 118
Klasse I en klasse II moleculen vertonen polymorfismen in de peptide-bindingsgroeve ................................ 118
Hoofdstuk 1: Inleiding
Geschiedenis
Zie ppt
- Er was eerst natuurlijk vaccinatie: mensen die koeien melkten waren beschermd tegen
pokkenvirus
- Namen niet kennen (eerder achtergrond)
2
,- In serum zitten de eiwitten die u beschermen (antistoffen)
- In een vaccin zitten meerdere antistoffen → een virus partikel heeft meerdere
herkenningsplaatsen (epitopen)
o Nu: Polyklonale en monoklonale antistoffen
Voorbeelden van de 4 klassen pathogenen
- Virussen zijn niet levend op zich → hebben een gastheer nodig
3
, Covid-19
- Zie ppt
- Middelen
o Vaccins zijn preventief
o Anti microbiële middelen zoals antibiotica tijdens de infectie
o Ontstekingsremmers: wanneer ontsteking te erg is
Algemene begrippen
Aangeboren immuniteit Verworven immuniteit
- “Innate immunity” - “Adaptive immunity”
- Niet specifieke immuniteit: kunnen geen - Specifieke immuniteit: is beter
onderscheid maken tussen kleine afgestemd op subtiele moleculaire
verschillen in vreemde antigenen verschillen
- Bij vertebraten en invertebraten - Enkel bij vertebraten
- Snelle eerstelijns verdediging - Traag bij eerste contact (duurt enkele
dagen), Snel bij volgende contact
- Omvat ingebouwde moleculaire en o Omdat minder cellen de perfecte
cellulaire mechanismen receptor voor deze taak bezitten:
de antigeenspecifieke,
- De aangeboren immuniteit omvat ook willekeurig gegenereerde
een reeks reeds bestaande receptor op B- en T-lymfocyten
serumeiwitten, die samen complement o Omdat delen van deze adaptieve
worden genoemd respons afhankelijk zijn eerdere
ontmoetingen en het
“categoriseren” van antigenen
ondernomen door aangeboren
processen → na het tegenkomen
van antigenen ondergaan T- en B
cellen selectie en proliferatie
- Is afhankelijk van B- en T-lymfocyten
- Vb. vaccinaties
→ Deze 2 systemen werken samen
Barrières als onderdeel van de aangeboren immuniteit
4
