Moet er een woonvorm komen voor jongvolwassen
dakloze ouders (17,5 tot 23 jaar)?
In Rotterdam zijn er diverse woonmogelijkheden voor dakloze jongeren (17,5 tot 23
jaar) zoals begeleid en beschermd wonen. Voor jonge gezinnen, waarbij beide
ouders jong en dakloos zijn, bestaan echter geen begeleide of beschermde
woonvormen. Dit betekent dat als twee dakloze jongeren samen een kind hebben, er
geen optie is om als gezin samen te wonen. Dit heeft gevolgen voor zowel de jonge
ouders als hun kinderen. Er zijn wel woonvormen beschikbaar voor gezinnen
waarvan de ouders 23 jaar of ouder zijn. Maar waarom zijn deze er niet voor jonge
gezinnen?
Er bestaat geen woonvorm voor jonge gezinnen (17,5 tot 23 jaar). Bovendien
benadrukt het gebrek aan systeem brede begeleiding voor jonge ouders het gebrek
aan erkenning van hun behoeften als gezin. Het ontbreken van gezinsgerichte
voorzieningen, voor moeder vader en kind, en de focus op individuele ondersteuning
benadrukt een diepgeworteld stigma tegen jonge ouders en hun vermogen om een
gezond gezinsleven te leiden.
Het ontbreken van een passende woonvorm waar jonge vaders en moeders met hun
kinderen kunnen wonen, berooft de kinderen van een essentieel element in hun
leven: een vaderfiguur. Door dit bewuste gebrek aan ondersteuning voor jonge
vaders worden zij genegeerd en uitgesloten van de zorg en betrokkenheid die zij
zouden moeten hebben bij de opvoeding van hun kinderen. Wanneer jonge moeders
alleen begeleiding nodig hebben, worden de vaders volledig buitengesloten. Zij
mogen alleen tijdens bezoekuren langs komen en krijgen verder geen ondersteuning
in het omgaan met de situatie. Sommige woonplekken mogen zelfs geen bezoek
onder de 18 ontvangen.
Een betrokken vader speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van zijn kind. Actieve
vaderbetrokkenheid bevordert de emotionele, cognitieve en sociale groei van het
kind, terwijl het ook de kans op latere depressie of angststoornissen verkleint. De
avontuurlijke en speelse aanpak van vaders stimuleert zelfstandigheid,
nieuwsgierigheid en vergroot het zelfvertrouwen van het kind. Een sterke band
tussen vader en kind, vooral in de eerste weken na de geboorte, legt een belangrijke
basis voor een veilige hechting en het gevoel van veiligheid en geborgenheid bij het
kind. Bovendien profiteren gezinnen als geheel van een gezamenlijke ouderlijke
inzet, met een hogere mate van algemeen welzijn, vitaliteit, geluk en verbondenheid
tussen partners als positieve gevolgen voor de partnerrelatie, wat essentieel is voor
een fijn gezinsleven (VaderZoektVerlof, z.d.).
Gemeenten dragen de verantwoordelijkheid voor het aanbieden van een breed scala
aan jeugdhulp. Dit omvat ondersteuning bij gezinsproblemen, alsook bij psychische
en gedragsproblemen die kinderen en jongeren ervaren. In het kader van de
jeugdhulpplicht dienen gemeenten specifiek:
- Advies te geven aan jongeren over welke vorm van hulp het meest geschikt is
voor hun situatie.
- Samen met de jongeren de juiste vorm van jeugdhulp te kiezen.
, - Ervoor te zorgen dat de gekozen jeugdhulp daadwerkelijk beschikbaar is en
toegankelijk voor de jongeren (Rijksoverheid, z.d.).
Wat me opvalt aan dit stuk van de Rijksoverheid is dat het stelt dat ondersteuning
moet worden geboden volgens de Jeugdwet voor gezinsproblemen, zonder expliciet
te vermelden dat deze hulp nog steeds gericht is op het individu en niet op het gezin
als geheel. Dit aspect behoeft verandering. Het idee 1 gezin 1 aanpak zou hier dan
ook als leidraad moeten dienen. Wat helaas het beleid, qua financieringsstromen niet
toe laat omdat elke WMO-beschikking op individueel niveau is gebaseerd.
Deze jongeren hebben vaak ondersteuning nodig op verschillende gebieden, zoals
financiële hulp of psychische begeleiding, waardoor zij niet in staat zijn zelfstandig
een woning te regelen. Het verlammende gevoel van onzekerheid en gebrek aan
stabiliteit kan leiden tot verdere stress en disfunctionele coping mechanismen, wat de
al fragiele omstandigheden alleen maar verergert. Bovendien wordt de geestelijke
gezondheidszorg (GGZ) niet adequaat uitgevoerd voor de betreffende jongeren, zelfs
als dat geïndiceerd is. Veel jongeren die wij begeleiden, hebben te maken gehad met
misbruik of andere traumatische gebeurtenissen waarvoor EMDR
(traumabehandeling) nodig is. Doordat er geen stabiele woonomgeving is, is deze
behandeling op dat moment ook niet toereikend.
Een vaak gehoord tegenargument is dat jongvolwassen ouders nog niet volwassen
genoeg zouden zijn om de verantwoordelijkheden van het ouderschap op zich te
nemen en zelfstandig een gezin te onderhouden. Ze zouden kampen met financiële
problemen, gebrek aan sociale vaardigheden en psychische problemen. Dit zou
kunnen leiden tot instabiele thuissituaties die niet in het belang van het kind zijn.
Hoewel dit een reëel risico is, is het juist daarom zo belangrijk dat er een woonvorm
komt waarin deze jonge ouders samen met hun kinderen kunnen wonen onder
begeleiding. Door de juiste ondersteuning te bieden op financieel, sociaal en
psychologisch gebied, kunnen deze jongeren leren omgaan met de
verantwoordelijkheden van het ouderschap. In plaats van hen apart te huisvesten of
vaders uit te sluiten, kan een gezinsgerichte aanpak helpen om deze problemen aan
te pakken en te voorkomen dat kinderen en ouders onnodig lijden onder een
instabiele situatie.
De focus op het individu binnen gezinnen lijkt gebaseerd op het idee dat individuele
problemen, zoals financiële of psychische problemen, geïsoleerd kunnen worden
aangepakt. Maar de vraag die hier gesteld moet worden is: Is het zinvol om alleen
naar het individu te kijken wanneer de problemen vaak systemisch zijn en het gezin
als geheel ondersteuning nodig heeft? De huidige werkwijze lijkt gezinnen juist
verder te fragmenteren, in plaats van te ondersteunen in hun collectieve uitdagingen.
Het gebrek aan financiële middelen zorgt ervoor dat gemeenten keuzes moeten
maken in de verdeling van hulp, waarbij jongvolwassen ouders vaak op de
achtergrond raken. De manier waarop de Wmo en Jeugdwet zijn ingericht, maakt het
voor gemeenten moeilijk om aan alle behoeften te voldoen. Dit roept een kritische
vraag op: Is het huidige financieringssysteem niet in strijd met de doelstelling om
adequate zorg en ondersteuning te bieden aan de meest kwetsbare groepen in de
samenleving?
dakloze ouders (17,5 tot 23 jaar)?
In Rotterdam zijn er diverse woonmogelijkheden voor dakloze jongeren (17,5 tot 23
jaar) zoals begeleid en beschermd wonen. Voor jonge gezinnen, waarbij beide
ouders jong en dakloos zijn, bestaan echter geen begeleide of beschermde
woonvormen. Dit betekent dat als twee dakloze jongeren samen een kind hebben, er
geen optie is om als gezin samen te wonen. Dit heeft gevolgen voor zowel de jonge
ouders als hun kinderen. Er zijn wel woonvormen beschikbaar voor gezinnen
waarvan de ouders 23 jaar of ouder zijn. Maar waarom zijn deze er niet voor jonge
gezinnen?
Er bestaat geen woonvorm voor jonge gezinnen (17,5 tot 23 jaar). Bovendien
benadrukt het gebrek aan systeem brede begeleiding voor jonge ouders het gebrek
aan erkenning van hun behoeften als gezin. Het ontbreken van gezinsgerichte
voorzieningen, voor moeder vader en kind, en de focus op individuele ondersteuning
benadrukt een diepgeworteld stigma tegen jonge ouders en hun vermogen om een
gezond gezinsleven te leiden.
Het ontbreken van een passende woonvorm waar jonge vaders en moeders met hun
kinderen kunnen wonen, berooft de kinderen van een essentieel element in hun
leven: een vaderfiguur. Door dit bewuste gebrek aan ondersteuning voor jonge
vaders worden zij genegeerd en uitgesloten van de zorg en betrokkenheid die zij
zouden moeten hebben bij de opvoeding van hun kinderen. Wanneer jonge moeders
alleen begeleiding nodig hebben, worden de vaders volledig buitengesloten. Zij
mogen alleen tijdens bezoekuren langs komen en krijgen verder geen ondersteuning
in het omgaan met de situatie. Sommige woonplekken mogen zelfs geen bezoek
onder de 18 ontvangen.
Een betrokken vader speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van zijn kind. Actieve
vaderbetrokkenheid bevordert de emotionele, cognitieve en sociale groei van het
kind, terwijl het ook de kans op latere depressie of angststoornissen verkleint. De
avontuurlijke en speelse aanpak van vaders stimuleert zelfstandigheid,
nieuwsgierigheid en vergroot het zelfvertrouwen van het kind. Een sterke band
tussen vader en kind, vooral in de eerste weken na de geboorte, legt een belangrijke
basis voor een veilige hechting en het gevoel van veiligheid en geborgenheid bij het
kind. Bovendien profiteren gezinnen als geheel van een gezamenlijke ouderlijke
inzet, met een hogere mate van algemeen welzijn, vitaliteit, geluk en verbondenheid
tussen partners als positieve gevolgen voor de partnerrelatie, wat essentieel is voor
een fijn gezinsleven (VaderZoektVerlof, z.d.).
Gemeenten dragen de verantwoordelijkheid voor het aanbieden van een breed scala
aan jeugdhulp. Dit omvat ondersteuning bij gezinsproblemen, alsook bij psychische
en gedragsproblemen die kinderen en jongeren ervaren. In het kader van de
jeugdhulpplicht dienen gemeenten specifiek:
- Advies te geven aan jongeren over welke vorm van hulp het meest geschikt is
voor hun situatie.
- Samen met de jongeren de juiste vorm van jeugdhulp te kiezen.
, - Ervoor te zorgen dat de gekozen jeugdhulp daadwerkelijk beschikbaar is en
toegankelijk voor de jongeren (Rijksoverheid, z.d.).
Wat me opvalt aan dit stuk van de Rijksoverheid is dat het stelt dat ondersteuning
moet worden geboden volgens de Jeugdwet voor gezinsproblemen, zonder expliciet
te vermelden dat deze hulp nog steeds gericht is op het individu en niet op het gezin
als geheel. Dit aspect behoeft verandering. Het idee 1 gezin 1 aanpak zou hier dan
ook als leidraad moeten dienen. Wat helaas het beleid, qua financieringsstromen niet
toe laat omdat elke WMO-beschikking op individueel niveau is gebaseerd.
Deze jongeren hebben vaak ondersteuning nodig op verschillende gebieden, zoals
financiële hulp of psychische begeleiding, waardoor zij niet in staat zijn zelfstandig
een woning te regelen. Het verlammende gevoel van onzekerheid en gebrek aan
stabiliteit kan leiden tot verdere stress en disfunctionele coping mechanismen, wat de
al fragiele omstandigheden alleen maar verergert. Bovendien wordt de geestelijke
gezondheidszorg (GGZ) niet adequaat uitgevoerd voor de betreffende jongeren, zelfs
als dat geïndiceerd is. Veel jongeren die wij begeleiden, hebben te maken gehad met
misbruik of andere traumatische gebeurtenissen waarvoor EMDR
(traumabehandeling) nodig is. Doordat er geen stabiele woonomgeving is, is deze
behandeling op dat moment ook niet toereikend.
Een vaak gehoord tegenargument is dat jongvolwassen ouders nog niet volwassen
genoeg zouden zijn om de verantwoordelijkheden van het ouderschap op zich te
nemen en zelfstandig een gezin te onderhouden. Ze zouden kampen met financiële
problemen, gebrek aan sociale vaardigheden en psychische problemen. Dit zou
kunnen leiden tot instabiele thuissituaties die niet in het belang van het kind zijn.
Hoewel dit een reëel risico is, is het juist daarom zo belangrijk dat er een woonvorm
komt waarin deze jonge ouders samen met hun kinderen kunnen wonen onder
begeleiding. Door de juiste ondersteuning te bieden op financieel, sociaal en
psychologisch gebied, kunnen deze jongeren leren omgaan met de
verantwoordelijkheden van het ouderschap. In plaats van hen apart te huisvesten of
vaders uit te sluiten, kan een gezinsgerichte aanpak helpen om deze problemen aan
te pakken en te voorkomen dat kinderen en ouders onnodig lijden onder een
instabiele situatie.
De focus op het individu binnen gezinnen lijkt gebaseerd op het idee dat individuele
problemen, zoals financiële of psychische problemen, geïsoleerd kunnen worden
aangepakt. Maar de vraag die hier gesteld moet worden is: Is het zinvol om alleen
naar het individu te kijken wanneer de problemen vaak systemisch zijn en het gezin
als geheel ondersteuning nodig heeft? De huidige werkwijze lijkt gezinnen juist
verder te fragmenteren, in plaats van te ondersteunen in hun collectieve uitdagingen.
Het gebrek aan financiële middelen zorgt ervoor dat gemeenten keuzes moeten
maken in de verdeling van hulp, waarbij jongvolwassen ouders vaak op de
achtergrond raken. De manier waarop de Wmo en Jeugdwet zijn ingericht, maakt het
voor gemeenten moeilijk om aan alle behoeften te voldoen. Dit roept een kritische
vraag op: Is het huidige financieringssysteem niet in strijd met de doelstelling om
adequate zorg en ondersteuning te bieden aan de meest kwetsbare groepen in de
samenleving?
