3. Vitale tekens
3.1 Temperatuurregulatie
3.1.1 Inleiding
Lichaamstemperatuur: geregeld door ‘thermostaat’ in de hersenen: hypothalamus
- Constant houden van lichaamstemperatuur
- Warmteproductie en warmte afgifte in evenwicht
- Lichaamstemperatuur zorgt ervoor dat stofwisselingsprocessen in lichaam normaal kunnen verlopen.
Warmteafgifte gebeurd door:
Straling: via infrarode straling stoot het lichaam warmte af. Opname of afgifte van warmte door een
externe bron. Vb. warmwaterkruik
Geleiding: via de huid gaat warmte over naar voorwerpen die je aanraakt of vasthoudt. Of ‘conductie’,
afgeven van warmte aan de omgeving, door iets koud of warm aan te raken. Vb.koude handen van
vroedvrouw
Convectie: de huid geeft warmte af aan de lucht en deze verspreidt de warmte via de luchtbeweging.
Bv. Bij vasodilatatie Afgeven van warmte aan de omliggende omgeving. Vb.tocht door wapperende
lakens of beweging
Verdamping: transpiratie en warmteverlies via verdamping van het transpiratievocht. Of ‘evaporatie’.
Vb. bij niet goed afdrogen na bedbad
Urineren en defaeceren.
3.1.2 Lichaamstemperatuur
3.1.2.1 Bepaling
Lichaamstemperatuur in warmtegraad in lichaam veroorzaakt door metabole processen = stofwisseling.
3.1.2.3 Factoren die lichaamstemperatuur beïnvloeden
3.1.2.3.1 Interne factoren
- Levensritmen
o Dag en nacht, laat slapen, laat ‘s avonds eten, slechte nachtrust, zomer/winter
- Leeftijd
o Kleine kinderen koelen sneller af door grote lichaamsoppervlak (hoofd), oudere mensen
koelen sneller af door verminderde beweging en vertraagde stofwisseling
- Stress en psychische spanning
o Basaal metabolisme hierdoor verhoogd en daarmee ook verbranding, de warmteproductie
van lichaam
- Hormonale effecten
o Afscheiding van hormonen tijdens menstruatie heeft invloed op lichaamstemperatuur
- Inspanning
o Sporten, werken, reizen… verhogen verbranding en ook temperatuur
- Voeding:
o Na maaltijd verhoogt lichaamstemperatuur door spijsvertering
3.1.2.3.2 Externe factoren
Fysiologisch
de temperatuur buiten het lichaam: klimaat van de omgeving
kleding
voeding en drank
verschil in meettijden
fouten in meetwijzen: verschillende thermometers gebruiken, tijd van opname niet respecteren
Pathologisch
medicatie
vaccinaties
infecties
3.1.2.4 Thermometrie
18
3.1 Temperatuurregulatie
3.1.1 Inleiding
Lichaamstemperatuur: geregeld door ‘thermostaat’ in de hersenen: hypothalamus
- Constant houden van lichaamstemperatuur
- Warmteproductie en warmte afgifte in evenwicht
- Lichaamstemperatuur zorgt ervoor dat stofwisselingsprocessen in lichaam normaal kunnen verlopen.
Warmteafgifte gebeurd door:
Straling: via infrarode straling stoot het lichaam warmte af. Opname of afgifte van warmte door een
externe bron. Vb. warmwaterkruik
Geleiding: via de huid gaat warmte over naar voorwerpen die je aanraakt of vasthoudt. Of ‘conductie’,
afgeven van warmte aan de omgeving, door iets koud of warm aan te raken. Vb.koude handen van
vroedvrouw
Convectie: de huid geeft warmte af aan de lucht en deze verspreidt de warmte via de luchtbeweging.
Bv. Bij vasodilatatie Afgeven van warmte aan de omliggende omgeving. Vb.tocht door wapperende
lakens of beweging
Verdamping: transpiratie en warmteverlies via verdamping van het transpiratievocht. Of ‘evaporatie’.
Vb. bij niet goed afdrogen na bedbad
Urineren en defaeceren.
3.1.2 Lichaamstemperatuur
3.1.2.1 Bepaling
Lichaamstemperatuur in warmtegraad in lichaam veroorzaakt door metabole processen = stofwisseling.
3.1.2.3 Factoren die lichaamstemperatuur beïnvloeden
3.1.2.3.1 Interne factoren
- Levensritmen
o Dag en nacht, laat slapen, laat ‘s avonds eten, slechte nachtrust, zomer/winter
- Leeftijd
o Kleine kinderen koelen sneller af door grote lichaamsoppervlak (hoofd), oudere mensen
koelen sneller af door verminderde beweging en vertraagde stofwisseling
- Stress en psychische spanning
o Basaal metabolisme hierdoor verhoogd en daarmee ook verbranding, de warmteproductie
van lichaam
- Hormonale effecten
o Afscheiding van hormonen tijdens menstruatie heeft invloed op lichaamstemperatuur
- Inspanning
o Sporten, werken, reizen… verhogen verbranding en ook temperatuur
- Voeding:
o Na maaltijd verhoogt lichaamstemperatuur door spijsvertering
3.1.2.3.2 Externe factoren
Fysiologisch
de temperatuur buiten het lichaam: klimaat van de omgeving
kleding
voeding en drank
verschil in meettijden
fouten in meetwijzen: verschillende thermometers gebruiken, tijd van opname niet respecteren
Pathologisch
medicatie
vaccinaties
infecties
3.1.2.4 Thermometrie
18
