Inhoud
1. Wetenschapper zijn op een ethische wijze.................................................................................... 5
1.1 Wetenschappers...................................................................................................................... 5
1.1.1 Professoren........................................................................................................................ 5
1.2 Wetenschappelijk werk............................................................................................................ 5
1.2.1 Wat doet een onderzoeker als werk................................................................................... 5
1.3 Wetenschappelijke integriteit.................................................................................................. 6
1.3.1 Europese code................................................................................................................... 6
1.3.2 Belgische code.................................................................................................................. 6
1.3.3 European code of conduct for research integrity...............................................................6
1.3.4 Ethische code van het Wss. Onderzoek in belgie..............................................................7
1.4 Fraude en plagiaat................................................................................................................... 7
1.4.1 Citeren parafraseren en samenvatten............................................................................... 7
1.4.2 Fraude en plagiaat............................................................................................................. 7
1.5 Fraudebeleid aan de UA (chatgpt is ook plagiaat 15.2.2 = C).................................................8
1.6 fraudebeleid in FSW................................................................................................................. 9
2. Wetenschapsmodellen................................................................................................................ 10
2.1 Wat is wetenschap?............................................................................................................... 10
2.2 Wetenschappelijke kennis en niet-wetenschappelijke kennis................................................10
2.2.1 Logisch positivisme (empirische cyclus) (wordt niet meer gevolgd)................................11
2.2.2 Kritisch rationalisme (Popper) (wordt vandaag nog gebruikt).........................................12
2.2.3 Sociale wetenschappen................................................................................................... 14
3. AI 1 – chatgpt/COPILOT als onderzoeksassitent..........................................................................16
3.1 Achtergrond bij chatgpt/copilot als instrument......................................................................16
3.1.1 Geschiedenis................................................................................................................... 16
3.1.2 Technisch......................................................................................................................... 16
3.1.3 Ethiek.............................................................................................................................. 16
3.1.4 Software.......................................................................................................................... 17
3.1.5 Copilot efficient gebruiken............................................................................................... 18
3.1.6 Chain of tought prompting.............................................................................................. 19
3.1.7 Tree of tought prompting................................................................................................. 20
3.1.8 Van eenvoudige naar multiple prompts...........................................................................20
3.2 ChatGPT/COPILOT als jouw persoonlijke onderzoeksassistent bij:.........................................20
3.2.1 Onderzoeksassistent bij het studeren.............................................................................. 21
3.2.2 Onderzoeksassistent bij je literatuur onderzoek..............................................................21
3.2.3 Onderzoeksassistent bij je QUAN onderzoek...................................................................21
3.2.4 Onderzoeksassistent bij je QUAL onderzoek....................................................................21
3.2.5 Onderzoeksassistent bij mondelinge professionele communicatie..................................22
3.2.6 Onderzoeksassistent bij schriftelijke professionele communicatie..................................22
1
,4. Schrijven, analyseren en visualiseren met ChatGPT...................................................................23
4.1 Schrijven................................................................................................................................ 23
4.1.1 Academisch schrijven...................................................................................................... 23
4.1.2 ChatGPT en het schrijfproces........................................................................................... 23
4.2 Analyseren en AI.................................................................................................................... 26
4.2.1 Statistische code schrijven en uitleggen.........................................................................26
4.2.2 Statistische code omzetten tussen programma’s............................................................26
4.3 Visualiseren en AI.................................................................................................................. 27
4.3.1 Inleiding........................................................................................................................... 27
4.3.2 Basisregels bij het visualiseren........................................................................................ 27
4.3.3 Tabellen........................................................................................................................... 27
4.3.4 Figuren en grafieken........................................................................................................ 28
4.3.5 Gevaren........................................................................................................................... 29
4.3.6 Misbruiken....................................................................................................................... 29
5. Informatie zoeken....................................................................................................................... 29
5.1 Waarom wetenschap............................................................................................................. 29
5.1.1 probleemstelling.............................................................................................................. 29
5.1.2 Literatuurstudie............................................................................................................... 30
5.2 Wetenschappelijke bronnen: wat zoeken?............................................................................. 30
5.2.1 Wetenschappelijke bronnen............................................................................................. 30
5.2.2 Primair en secundair........................................................................................................ 30
5.2.3 Soorten literatuur............................................................................................................ 31
5.3 Wetenschappelijke bronnen: waar zoeken?...........................................................................34
5.3.1 Bibliotheek....................................................................................................................... 34
5.3.2 Referentiedatabank......................................................................................................... 35
5.3.3 Internet............................................................................................................................ 37
5.4 Wetenschappelijke bronnen: hoe zoeken?............................................................................. 38
5.4.1 zoekinstrumenten............................................................................................................ 38
5.4.2 Zoekstrategieën.............................................................................................................. 38
5.4.3 gespecialiseerde zoekmachines...................................................................................... 40
6. Informatie beoordelen................................................................................................................ 41
6.1 Beoordelen op beschikbaarheid (kan ik er aan?)...................................................................41
6.1.1 Endnote click................................................................................................................... 42
6.2 Beoordelen op relevantie....................................................................................................... 42
6.3 Beoordelen op kwaliteit......................................................................................................... 42
6.3.1 Peer review...................................................................................................................... 42
6.3.2 Journal impact factor (JIF)................................................................................................ 44
6.3.3 Citatie-analyse................................................................................................................. 44
6.4 Beoordeling van auteurs........................................................................................................ 45
6.4.1 Auteurs beoordelen......................................................................................................... 45
2
, 6.4.2 Auteurs - marketing......................................................................................................... 45
6.4.3 Auteurs - beoordeling...................................................................................................... 45
6.5 De ‘Dark side’ van publiceren................................................................................................ 45
6.5.1 Publish or perish als ‘cultuur’.......................................................................................... 45
6.6 De tegenbeweging................................................................................................................. 46
6.6.1 Open access.................................................................................................................... 46
6.6.2 Plan S (shock) – 12 EU-landen......................................................................................... 47
6.6.3 Alternatieve publicatiemodellen...................................................................................... 48
6.6.4 Predatory open access.................................................................................................... 48
6.6.5 Een (extreem doch geestig) voorbeeld............................................................................48
7. Refereren met APA7: in-tekst referenties en bibliografieën........................................................48
7.1 Basisprincipes........................................................................................................................ 48
7.1.1 2 systemen in harmonie:................................................................................................. 48
7.1.2 Algemene regels ivm refereren....................................................................................... 49
7.2 In-tekst referenties................................................................................................................ 49
7.2.1 In-tekst referenties.......................................................................................................... 49
7.2.2 Auteurs bij In-tekst referenties........................................................................................ 52
7.2.3 Speciale gevallen bij citaten............................................................................................ 52
7.2.4 Speciale gevallen bij referenties...................................................................................... 52
7.2.5 Speciale gevallen bij meerdere bronnen.........................................................................53
7.3 Bibliografieën......................................................................................................................... 54
7.3.1 2 algemene basisregels................................................................................................... 54
7.3.2 Basisstructuren................................................................................................................ 54
8. Referenties invoeren endnote..................................................................................................... 58
8.1 Wat doet endnote?................................................................................................................ 58
8.2 Referenties invoeren.............................................................................................................. 58
8.2.1 Auteursnamen invoeren:................................................................................................. 58
8.2.2 Titels invoeren:................................................................................................................ 58
8.2.3 Tijdschriften invoeren:..................................................................................................... 58
8.2.4 Paginanummers invoeren:............................................................................................... 58
8.2.5 Referenties invoeren:....................................................................................................... 58
8.2.6 Referenties beheren:....................................................................................................... 59
8.3 Endnote en Word - I............................................................................................................... 59
8.3.1 Referenties in je tekst in word invoegen:.........................................................................59
8.4 Endnote en Word - II.............................................................................................................. 59
8.4.1 In-tekst referenties aanpassen:....................................................................................... 59
8.5 Endnote en word – III............................................................................................................. 59
8.5.1 De Output Styles Manager............................................................................................... 59
8.5.2 In word stijlen gebruiken................................................................................................. 60
8.6 Endnote en word – IV............................................................................................................. 60
3
, 8.6.1 De opmaak van je bibliografie aanpassen:......................................................................60
9. Online en gevorderd gebruik van endnote.................................................................................. 60
9.1 Online werken met Endnote.................................................................................................. 60
9.1.1 METHODE 1..................................................................................................................... 61
9.1.2 METHODE 2..................................................................................................................... 61
9.1.3 METHODE 3 – importeren vanuit (recente) PDF...............................................................62
9.2 Je (PDF)-literatuur beheren met Endnote............................................................................... 62
9.2.1 DRAG AND DROP............................................................................................................. 62
9.2.2 ALTERNATIEVE WIJZE....................................................................................................... 62
9.3 Werken met groepen............................................................................................................. 63
9.3.1 PERMANENTE GROEPEN.................................................................................................. 63
9.3.2 TIJDELIJKE GROEPEN........................................................................................................ 63
9.3.3 CUSTOM GROUPS............................................................................................................ 63
9.3.4 SMART GROUPS............................................................................................................... 63
9.3.5 ONLINE SEARCH GROUPS................................................................................................ 64
9.3.6 Endnote web.................................................................................................................... 64
9.4 Werken met lijsten................................................................................................................. 64
9.4.1 Standaard endnote-lijsten............................................................................................... 64
9.4.2 Lijsten in endnote............................................................................................................ 64
9.5 Zelf stijlen maken en aanpassen........................................................................................... 64
9.5.1 BASISREGELS................................................................................................................... 65
9.5.2 UITZONDERINGEN OP DE BASISREGELS..........................................................................66
9.6 Backups maken...................................................................................................................... 66
9.6.1 BACKUP TYPE 1................................................................................................................ 66
9.6.2 INTERLUDIUM................................................................................................................... 66
9.6.3 BACKUP TYPE 2................................................................................................................ 67
10. Statistieken zoeken................................................................................................................... 68
10.1 Belgische statistieken.......................................................................................................... 68
10.1.1 STABEL.......................................................................................................................... 68
10.1.2 Census........................................................................................................................... 68
10.1.3 sociale zekerheidsinstellingen....................................................................................... 69
10.1.4 andere........................................................................................................................... 69
10.2 Vlaamse statistieken............................................................................................................ 69
10.2.1 Statistiek vlaanderen..................................................................................................... 69
10.2.2 Vlaamse openbare instellingen en extern verzelfstandigde agentschappen (eva’s)....69
10.3 Europese statistieken......................................................................................................... 70
10.3.1 Eurostat......................................................................................................................... 70
10.4 Globale statistieken............................................................................................................. 71
10.4.1 United nations............................................................................................................... 71
4
1. Wetenschapper zijn op een ethische wijze.................................................................................... 5
1.1 Wetenschappers...................................................................................................................... 5
1.1.1 Professoren........................................................................................................................ 5
1.2 Wetenschappelijk werk............................................................................................................ 5
1.2.1 Wat doet een onderzoeker als werk................................................................................... 5
1.3 Wetenschappelijke integriteit.................................................................................................. 6
1.3.1 Europese code................................................................................................................... 6
1.3.2 Belgische code.................................................................................................................. 6
1.3.3 European code of conduct for research integrity...............................................................6
1.3.4 Ethische code van het Wss. Onderzoek in belgie..............................................................7
1.4 Fraude en plagiaat................................................................................................................... 7
1.4.1 Citeren parafraseren en samenvatten............................................................................... 7
1.4.2 Fraude en plagiaat............................................................................................................. 7
1.5 Fraudebeleid aan de UA (chatgpt is ook plagiaat 15.2.2 = C).................................................8
1.6 fraudebeleid in FSW................................................................................................................. 9
2. Wetenschapsmodellen................................................................................................................ 10
2.1 Wat is wetenschap?............................................................................................................... 10
2.2 Wetenschappelijke kennis en niet-wetenschappelijke kennis................................................10
2.2.1 Logisch positivisme (empirische cyclus) (wordt niet meer gevolgd)................................11
2.2.2 Kritisch rationalisme (Popper) (wordt vandaag nog gebruikt).........................................12
2.2.3 Sociale wetenschappen................................................................................................... 14
3. AI 1 – chatgpt/COPILOT als onderzoeksassitent..........................................................................16
3.1 Achtergrond bij chatgpt/copilot als instrument......................................................................16
3.1.1 Geschiedenis................................................................................................................... 16
3.1.2 Technisch......................................................................................................................... 16
3.1.3 Ethiek.............................................................................................................................. 16
3.1.4 Software.......................................................................................................................... 17
3.1.5 Copilot efficient gebruiken............................................................................................... 18
3.1.6 Chain of tought prompting.............................................................................................. 19
3.1.7 Tree of tought prompting................................................................................................. 20
3.1.8 Van eenvoudige naar multiple prompts...........................................................................20
3.2 ChatGPT/COPILOT als jouw persoonlijke onderzoeksassistent bij:.........................................20
3.2.1 Onderzoeksassistent bij het studeren.............................................................................. 21
3.2.2 Onderzoeksassistent bij je literatuur onderzoek..............................................................21
3.2.3 Onderzoeksassistent bij je QUAN onderzoek...................................................................21
3.2.4 Onderzoeksassistent bij je QUAL onderzoek....................................................................21
3.2.5 Onderzoeksassistent bij mondelinge professionele communicatie..................................22
3.2.6 Onderzoeksassistent bij schriftelijke professionele communicatie..................................22
1
,4. Schrijven, analyseren en visualiseren met ChatGPT...................................................................23
4.1 Schrijven................................................................................................................................ 23
4.1.1 Academisch schrijven...................................................................................................... 23
4.1.2 ChatGPT en het schrijfproces........................................................................................... 23
4.2 Analyseren en AI.................................................................................................................... 26
4.2.1 Statistische code schrijven en uitleggen.........................................................................26
4.2.2 Statistische code omzetten tussen programma’s............................................................26
4.3 Visualiseren en AI.................................................................................................................. 27
4.3.1 Inleiding........................................................................................................................... 27
4.3.2 Basisregels bij het visualiseren........................................................................................ 27
4.3.3 Tabellen........................................................................................................................... 27
4.3.4 Figuren en grafieken........................................................................................................ 28
4.3.5 Gevaren........................................................................................................................... 29
4.3.6 Misbruiken....................................................................................................................... 29
5. Informatie zoeken....................................................................................................................... 29
5.1 Waarom wetenschap............................................................................................................. 29
5.1.1 probleemstelling.............................................................................................................. 29
5.1.2 Literatuurstudie............................................................................................................... 30
5.2 Wetenschappelijke bronnen: wat zoeken?............................................................................. 30
5.2.1 Wetenschappelijke bronnen............................................................................................. 30
5.2.2 Primair en secundair........................................................................................................ 30
5.2.3 Soorten literatuur............................................................................................................ 31
5.3 Wetenschappelijke bronnen: waar zoeken?...........................................................................34
5.3.1 Bibliotheek....................................................................................................................... 34
5.3.2 Referentiedatabank......................................................................................................... 35
5.3.3 Internet............................................................................................................................ 37
5.4 Wetenschappelijke bronnen: hoe zoeken?............................................................................. 38
5.4.1 zoekinstrumenten............................................................................................................ 38
5.4.2 Zoekstrategieën.............................................................................................................. 38
5.4.3 gespecialiseerde zoekmachines...................................................................................... 40
6. Informatie beoordelen................................................................................................................ 41
6.1 Beoordelen op beschikbaarheid (kan ik er aan?)...................................................................41
6.1.1 Endnote click................................................................................................................... 42
6.2 Beoordelen op relevantie....................................................................................................... 42
6.3 Beoordelen op kwaliteit......................................................................................................... 42
6.3.1 Peer review...................................................................................................................... 42
6.3.2 Journal impact factor (JIF)................................................................................................ 44
6.3.3 Citatie-analyse................................................................................................................. 44
6.4 Beoordeling van auteurs........................................................................................................ 45
6.4.1 Auteurs beoordelen......................................................................................................... 45
2
, 6.4.2 Auteurs - marketing......................................................................................................... 45
6.4.3 Auteurs - beoordeling...................................................................................................... 45
6.5 De ‘Dark side’ van publiceren................................................................................................ 45
6.5.1 Publish or perish als ‘cultuur’.......................................................................................... 45
6.6 De tegenbeweging................................................................................................................. 46
6.6.1 Open access.................................................................................................................... 46
6.6.2 Plan S (shock) – 12 EU-landen......................................................................................... 47
6.6.3 Alternatieve publicatiemodellen...................................................................................... 48
6.6.4 Predatory open access.................................................................................................... 48
6.6.5 Een (extreem doch geestig) voorbeeld............................................................................48
7. Refereren met APA7: in-tekst referenties en bibliografieën........................................................48
7.1 Basisprincipes........................................................................................................................ 48
7.1.1 2 systemen in harmonie:................................................................................................. 48
7.1.2 Algemene regels ivm refereren....................................................................................... 49
7.2 In-tekst referenties................................................................................................................ 49
7.2.1 In-tekst referenties.......................................................................................................... 49
7.2.2 Auteurs bij In-tekst referenties........................................................................................ 52
7.2.3 Speciale gevallen bij citaten............................................................................................ 52
7.2.4 Speciale gevallen bij referenties...................................................................................... 52
7.2.5 Speciale gevallen bij meerdere bronnen.........................................................................53
7.3 Bibliografieën......................................................................................................................... 54
7.3.1 2 algemene basisregels................................................................................................... 54
7.3.2 Basisstructuren................................................................................................................ 54
8. Referenties invoeren endnote..................................................................................................... 58
8.1 Wat doet endnote?................................................................................................................ 58
8.2 Referenties invoeren.............................................................................................................. 58
8.2.1 Auteursnamen invoeren:................................................................................................. 58
8.2.2 Titels invoeren:................................................................................................................ 58
8.2.3 Tijdschriften invoeren:..................................................................................................... 58
8.2.4 Paginanummers invoeren:............................................................................................... 58
8.2.5 Referenties invoeren:....................................................................................................... 58
8.2.6 Referenties beheren:....................................................................................................... 59
8.3 Endnote en Word - I............................................................................................................... 59
8.3.1 Referenties in je tekst in word invoegen:.........................................................................59
8.4 Endnote en Word - II.............................................................................................................. 59
8.4.1 In-tekst referenties aanpassen:....................................................................................... 59
8.5 Endnote en word – III............................................................................................................. 59
8.5.1 De Output Styles Manager............................................................................................... 59
8.5.2 In word stijlen gebruiken................................................................................................. 60
8.6 Endnote en word – IV............................................................................................................. 60
3
, 8.6.1 De opmaak van je bibliografie aanpassen:......................................................................60
9. Online en gevorderd gebruik van endnote.................................................................................. 60
9.1 Online werken met Endnote.................................................................................................. 60
9.1.1 METHODE 1..................................................................................................................... 61
9.1.2 METHODE 2..................................................................................................................... 61
9.1.3 METHODE 3 – importeren vanuit (recente) PDF...............................................................62
9.2 Je (PDF)-literatuur beheren met Endnote............................................................................... 62
9.2.1 DRAG AND DROP............................................................................................................. 62
9.2.2 ALTERNATIEVE WIJZE....................................................................................................... 62
9.3 Werken met groepen............................................................................................................. 63
9.3.1 PERMANENTE GROEPEN.................................................................................................. 63
9.3.2 TIJDELIJKE GROEPEN........................................................................................................ 63
9.3.3 CUSTOM GROUPS............................................................................................................ 63
9.3.4 SMART GROUPS............................................................................................................... 63
9.3.5 ONLINE SEARCH GROUPS................................................................................................ 64
9.3.6 Endnote web.................................................................................................................... 64
9.4 Werken met lijsten................................................................................................................. 64
9.4.1 Standaard endnote-lijsten............................................................................................... 64
9.4.2 Lijsten in endnote............................................................................................................ 64
9.5 Zelf stijlen maken en aanpassen........................................................................................... 64
9.5.1 BASISREGELS................................................................................................................... 65
9.5.2 UITZONDERINGEN OP DE BASISREGELS..........................................................................66
9.6 Backups maken...................................................................................................................... 66
9.6.1 BACKUP TYPE 1................................................................................................................ 66
9.6.2 INTERLUDIUM................................................................................................................... 66
9.6.3 BACKUP TYPE 2................................................................................................................ 67
10. Statistieken zoeken................................................................................................................... 68
10.1 Belgische statistieken.......................................................................................................... 68
10.1.1 STABEL.......................................................................................................................... 68
10.1.2 Census........................................................................................................................... 68
10.1.3 sociale zekerheidsinstellingen....................................................................................... 69
10.1.4 andere........................................................................................................................... 69
10.2 Vlaamse statistieken............................................................................................................ 69
10.2.1 Statistiek vlaanderen..................................................................................................... 69
10.2.2 Vlaamse openbare instellingen en extern verzelfstandigde agentschappen (eva’s)....69
10.3 Europese statistieken......................................................................................................... 70
10.3.1 Eurostat......................................................................................................................... 70
10.4 Globale statistieken............................................................................................................. 71
10.4.1 United nations............................................................................................................... 71
4