Samenvatting personen en familierecht.
Hoofdstuk 1.
Personen en familierecht: geheel van regels die betrekking hebben op de status van natuurlijke personen.
Begeleidt de mens als het ware in juridisch opzicht van de wieg tot het graf.
Familievermogensrecht: het huwelijksvermogensrecht en het erfrecht.
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (evrm)
- art. 8 evrm: family life.
- art. 14 evrm: het genot van rechten en vrijheden.
- art. 12 evrm: het huwelijk.
Gezin: elk leefverband van één of meer volwassenen die verantwoordelijkheid dragen voor de verzorging en
opvoeding van één of meer kinderen.
Het internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten(IVBPR)
- de artt. 2, 17, 23, 24 en 26 zijn van belang, deze komen overeen met de artt. 8, 12 en 14 EVRM.
Familieprocesrecht: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
- boek 3, titel 6, art. 798 – 828 Rv.
- boek 1, titel 3, art. 261 – 291 Rv.
- boek 1, titel 7, art. 358 – 362 Rv.
- boek 1, titel 11, art. 426 – 429 Rv.
Beschermingsmaatregelen ten behoeve van meerderjarigen:
- curatele
- meerderjarigenbewind
- mentorschap
Hoofdstuk 2.
Art. 1:1 lid 1 BW: allen die zich in Nederland bevinden, zijn vrij en bevoegd tot het genot van burgerlijke
rechten.
- handelingsbevoegdheid: de bevoegdheid tot het zelfstandig verrichten van rechtshandelingen in concreto.
art. 3:43 BW
- handelingsbekwaamheid: de mogelijkheid tot het zelfstandig verrichten van rechtshandelingen in abstracto.
Bij minderjarigen zonder toestemming van wettelijke vertegenwoordigers en onder curatele gestelden. Art.
1:234 en 1:381 lid 2 BW.
Art. 1:197 BW.
Bloedverwantschap: een kind, zijn ouders en hun bloedverwanten staan in familierechtelijke betrekking tot
elkaar.
Art. 1:229 lid 1 BW: adoptanten zijn geen biologische bloedverwanten van de geadopteerde maar zijn wel
juridische bloedverwanten.
*graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het getal der geboorten. Een erkenning,
gerechtelijke vaststelling van het vaderschap of een adoptie telt als geboorte. (art. 1:3 lid 1 /art.
1:203- – 208 en 227 – 232 BW)
Bloedverwanten in de rechte opgaande lijn: ascendenten.
Bloedverwanten in de rechte neerdalende lijn (afstammelingen): descendenten.
Bloedverwanten in de zijlijn: Zijverwanten.
,Aanverwantschap: ontstaat door huwelijk of GP.
art. 1:3 lid 2 BW: door huwelijk of GP tussen echtgenoten / GP’s en bloedverwanten daarvan ontstaat
aanverwantschap in dezelfde graad als er bloedverwantschap bestaat tussen de andere echtgenoot dan wel de
andere GP en diens bloedverwanten.
Hoofdstuk 3.
Het recht op naam is een persoonlijkheidsrecht.
- een ieder heeft de voornamen die hem in zijn geboorteakte zijn gegeven; art. 1:4 lid 1 BW.
- Wijziging van de voornamen kan op verzoek van de betrokken persoon of zijn wettelijke vertegenwoordiger
worden gelast door de rechtbank, art. 1:20a lid 1 BW.
Herziening naamrecht; uitgangspunten.
- gelijke behandeling van man en vrouw en van kinderen staande en buiten huwelijk geboren.
- keuzevrijheid in het naamrecht
- rekening houden met de eenheid van het gezin.
- rekening houden met de belangen van het maatschappelijk verkeer en die van een goed functionerende
overheidsadministratie.
Art. 1:5 lid 2 BW:
- als het kind door erkenning in familierechtelijke betrekking tot de vader komt te staan houdt het kind de
geslachtsnaam van de moeder tenzij de moeder en de erkenner bij de erkenning gezamenlijk verklaren dat het
kind de geslachtsnaam van de vader zal hebben.
- ouders kunnen ter gelegenheid van het huwelijk of van de registratie van hun partnerschap gezamenlijk
verklaren dat hun kind voortaan de geslachtsnaam van de andere ouder zal hebben.
- indien een kind door gerechtelijke vaststelling van het vaderschap in familierechtelijke betrekking tot de vader
komt te staan, houdt het de geslachtsnaam van de moeder tenzij de moeder en de vader ter gelegenheid van
de vaststelling verklaren dat het kind de geslachtsnaam van de vader zal hebben.
-Adoptie: alleen in familierechtelijke betrekking tot de vader: zijn geslachtsnaam
-Adoptie: familierechtelijke betrekking tot beide adoptanten die met elkaar zijn gehuwd: het kind krijgt de
geslachtsnaam van de vader tenzij de adoptanten aangeven dat het kind de geslachtsnaam van de moeder zal
voeren.
- Man en vrouw zijn gehuwd en er wordt een kind geboren: de ouders verklaren gezamenlijk voor of ter
gelegenheid van de aangifte van de geboorte welke geslachtsnamen het kind zal hebben.
- geschied de naamkeuze niet uiterlijk ter gelegenheid van aangifte van de geboorte dan neemt de ambtenaar
van de burgerlijke stand als geslachtsnaam in de geboorte akte op: *de
geslachtsnaam van de vader als het kind in fam.recht.betrekking staat tot beide ouders. *
Geslachtsnaam moeder als een ouder en zijn echtgenoot / gp die niet ouder is van rechtswege samen het
gezag (art. 1:253sa BW) over het kind uitoefenen.
- indien de moeder het vaderschap van de overleden echtgenoot ontkent en ten tijde van de geboorte /
ontkenning is hertrouwd kunnen de moeder + echtgenoot gezamenlijk verklaren welke van hun beider
geslachtsnamen het kind zal hebben.
, Uitzonderingen: art. 1:4 lid 7 jo 1:5 lid 8 t/m 13 BW.
- kind is zestien jaren of ouder, kan zelf ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand / notaris / (of
bij adoptie/gerechtelijke vaststelling vaderschap) of de rechter verklaren welke geslachtsnaam hij wilt voeren.
1:5 lid 8.
- is een van de ouders overleden en is de naamkeuze niet gedaan, dan legt de andere ouder een verklaring
omtrent de naamkeuze af, hetzelfde bij curatele en mentorschap van één van de ouders. Art. 1:378 lid 1 onder
a / 1:450 en art. 1:5 lid 9 BW.
- vader & moeder onbekend: ABS (ambtenaar burgerlijke stand) neemt voorlopige voornaam / geslachtsnaam
op in afwachting van het koninklijk besluit. Art. 1:5 lid 10 BW.
- de geslachtsnaam van kinderen, geboren uit een huwelijk met een lid van het koningshuis worden bij
koninklijk besluit vastgesteld: art. 1:5 lid 12.
De bevoegdheid om de naam van de ander dan wel dubbele naam te voeren kan zowel voor vrouwen als voor
mannen ; art. 1:80a BW. Er zijn vier mogelijkheden voor het voeren van een geslachtsnaam: art. 1:9 BW
- eigen geslachtsnaam
- geslachtsnaam vd ander
- geslachtsnaam vd ander gevolgd door eigen geslachtsnaam
- eigen geslachtsnaam gevolgd door geslachtsnaam vd ander.
Art. 1:9 lid 2 BW: de rechtbank kan bij gegronde redenen op verzoek van gewezen echtgenoot fo gewezen GP
aan de vrouw deze bevoegdheid ontnemen tenzij er afstammelingen uit het huwelijk in leven zijn.
- als personen niet gehuwd / GP zijn, heeft de een dan de bevoegdheid de naam van de ander te voeren? De
wet kent deze bevoegdheid niet toe maar daaruit mag niet worden afgeleid dat hij/zij deze bevoegdheid niet
heeft; art. 1:8 jo 6:162 BW.
Bewijs van de geslachtsnaam:
- geslachtsnaam wordt dwingend bewezen door de akte van geboorte 1:6 BW.
- tegenbewijs is mogelijk, art. 151 lid 2 Rv.
Wijziging geslachtsnaam / vaststelling geslachtsnaam en voornamen.
- geslachtsnaam kan gewijzigd worden op eigen verzoek of op verzoek van de wettelijke vertegenwoordiger,
art. 1:7 lid 1 BW. Dit heeft geen invloed op de geslachtsnaam van de kinderen die voor de datum van het
besluit meerderjarig zijn geworden / niet onder gezag staan. (lid 3).
- latere erkenning of gerechtelijke vaststelling beïnvloedt de eerdere wijziging/vaststelling van de
geslachtsnaam niet. Art. 1:7 lid 4 jo 1:5 lid 2.
- art. 3 lid 1 Regelen betreffende verzoeken tot naamswijziging en tot naam vaststelling; de kosten voor het
veranderen van de naam bedragen €835.
-hij die de naam van een ander zonder diens toestemming voert handelt jegens die persoon onrechtmatig
wanneer hij daardoor schijn wekt die ander te zijn of tot diens geslacht/gezin te behoren; art. 1:8 jo art. 6:162
BW.
Hoofdstuk 4.
Woonplaats.
- art. 1:10 lid 1 BW: de woonplaats van een natuurlijk persoon bevindt zich te zijner woonstede en bij gebreke
ter plaatse van zijn werkelijk verblijf.
- art. 1:10 lid 2 BW: rechtspersoon heeft zijn woonplaats ter plaatse waar hij volgens wettelijk
voorschrift/statuten/reglementen zijn zetel heeft.
- art. 1:11 lid 1 BW: een woonstede verliezen kan door daden waaruit zijn wil blijkt om haar prijs te geven.
Verplaatsing.
- art. 1:11 lid 2 BW: een natuurlijk persoon wordt vermoed zijn woonstede te hebben verplaatst als hij daarvan
op wettelijke wijze aan de betrokken gemeentebesturen heeft kennisgegeven.
Hoofdstuk 1.
Personen en familierecht: geheel van regels die betrekking hebben op de status van natuurlijke personen.
Begeleidt de mens als het ware in juridisch opzicht van de wieg tot het graf.
Familievermogensrecht: het huwelijksvermogensrecht en het erfrecht.
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (evrm)
- art. 8 evrm: family life.
- art. 14 evrm: het genot van rechten en vrijheden.
- art. 12 evrm: het huwelijk.
Gezin: elk leefverband van één of meer volwassenen die verantwoordelijkheid dragen voor de verzorging en
opvoeding van één of meer kinderen.
Het internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten(IVBPR)
- de artt. 2, 17, 23, 24 en 26 zijn van belang, deze komen overeen met de artt. 8, 12 en 14 EVRM.
Familieprocesrecht: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
- boek 3, titel 6, art. 798 – 828 Rv.
- boek 1, titel 3, art. 261 – 291 Rv.
- boek 1, titel 7, art. 358 – 362 Rv.
- boek 1, titel 11, art. 426 – 429 Rv.
Beschermingsmaatregelen ten behoeve van meerderjarigen:
- curatele
- meerderjarigenbewind
- mentorschap
Hoofdstuk 2.
Art. 1:1 lid 1 BW: allen die zich in Nederland bevinden, zijn vrij en bevoegd tot het genot van burgerlijke
rechten.
- handelingsbevoegdheid: de bevoegdheid tot het zelfstandig verrichten van rechtshandelingen in concreto.
art. 3:43 BW
- handelingsbekwaamheid: de mogelijkheid tot het zelfstandig verrichten van rechtshandelingen in abstracto.
Bij minderjarigen zonder toestemming van wettelijke vertegenwoordigers en onder curatele gestelden. Art.
1:234 en 1:381 lid 2 BW.
Art. 1:197 BW.
Bloedverwantschap: een kind, zijn ouders en hun bloedverwanten staan in familierechtelijke betrekking tot
elkaar.
Art. 1:229 lid 1 BW: adoptanten zijn geen biologische bloedverwanten van de geadopteerde maar zijn wel
juridische bloedverwanten.
*graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het getal der geboorten. Een erkenning,
gerechtelijke vaststelling van het vaderschap of een adoptie telt als geboorte. (art. 1:3 lid 1 /art.
1:203- – 208 en 227 – 232 BW)
Bloedverwanten in de rechte opgaande lijn: ascendenten.
Bloedverwanten in de rechte neerdalende lijn (afstammelingen): descendenten.
Bloedverwanten in de zijlijn: Zijverwanten.
,Aanverwantschap: ontstaat door huwelijk of GP.
art. 1:3 lid 2 BW: door huwelijk of GP tussen echtgenoten / GP’s en bloedverwanten daarvan ontstaat
aanverwantschap in dezelfde graad als er bloedverwantschap bestaat tussen de andere echtgenoot dan wel de
andere GP en diens bloedverwanten.
Hoofdstuk 3.
Het recht op naam is een persoonlijkheidsrecht.
- een ieder heeft de voornamen die hem in zijn geboorteakte zijn gegeven; art. 1:4 lid 1 BW.
- Wijziging van de voornamen kan op verzoek van de betrokken persoon of zijn wettelijke vertegenwoordiger
worden gelast door de rechtbank, art. 1:20a lid 1 BW.
Herziening naamrecht; uitgangspunten.
- gelijke behandeling van man en vrouw en van kinderen staande en buiten huwelijk geboren.
- keuzevrijheid in het naamrecht
- rekening houden met de eenheid van het gezin.
- rekening houden met de belangen van het maatschappelijk verkeer en die van een goed functionerende
overheidsadministratie.
Art. 1:5 lid 2 BW:
- als het kind door erkenning in familierechtelijke betrekking tot de vader komt te staan houdt het kind de
geslachtsnaam van de moeder tenzij de moeder en de erkenner bij de erkenning gezamenlijk verklaren dat het
kind de geslachtsnaam van de vader zal hebben.
- ouders kunnen ter gelegenheid van het huwelijk of van de registratie van hun partnerschap gezamenlijk
verklaren dat hun kind voortaan de geslachtsnaam van de andere ouder zal hebben.
- indien een kind door gerechtelijke vaststelling van het vaderschap in familierechtelijke betrekking tot de vader
komt te staan, houdt het de geslachtsnaam van de moeder tenzij de moeder en de vader ter gelegenheid van
de vaststelling verklaren dat het kind de geslachtsnaam van de vader zal hebben.
-Adoptie: alleen in familierechtelijke betrekking tot de vader: zijn geslachtsnaam
-Adoptie: familierechtelijke betrekking tot beide adoptanten die met elkaar zijn gehuwd: het kind krijgt de
geslachtsnaam van de vader tenzij de adoptanten aangeven dat het kind de geslachtsnaam van de moeder zal
voeren.
- Man en vrouw zijn gehuwd en er wordt een kind geboren: de ouders verklaren gezamenlijk voor of ter
gelegenheid van de aangifte van de geboorte welke geslachtsnamen het kind zal hebben.
- geschied de naamkeuze niet uiterlijk ter gelegenheid van aangifte van de geboorte dan neemt de ambtenaar
van de burgerlijke stand als geslachtsnaam in de geboorte akte op: *de
geslachtsnaam van de vader als het kind in fam.recht.betrekking staat tot beide ouders. *
Geslachtsnaam moeder als een ouder en zijn echtgenoot / gp die niet ouder is van rechtswege samen het
gezag (art. 1:253sa BW) over het kind uitoefenen.
- indien de moeder het vaderschap van de overleden echtgenoot ontkent en ten tijde van de geboorte /
ontkenning is hertrouwd kunnen de moeder + echtgenoot gezamenlijk verklaren welke van hun beider
geslachtsnamen het kind zal hebben.
, Uitzonderingen: art. 1:4 lid 7 jo 1:5 lid 8 t/m 13 BW.
- kind is zestien jaren of ouder, kan zelf ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand / notaris / (of
bij adoptie/gerechtelijke vaststelling vaderschap) of de rechter verklaren welke geslachtsnaam hij wilt voeren.
1:5 lid 8.
- is een van de ouders overleden en is de naamkeuze niet gedaan, dan legt de andere ouder een verklaring
omtrent de naamkeuze af, hetzelfde bij curatele en mentorschap van één van de ouders. Art. 1:378 lid 1 onder
a / 1:450 en art. 1:5 lid 9 BW.
- vader & moeder onbekend: ABS (ambtenaar burgerlijke stand) neemt voorlopige voornaam / geslachtsnaam
op in afwachting van het koninklijk besluit. Art. 1:5 lid 10 BW.
- de geslachtsnaam van kinderen, geboren uit een huwelijk met een lid van het koningshuis worden bij
koninklijk besluit vastgesteld: art. 1:5 lid 12.
De bevoegdheid om de naam van de ander dan wel dubbele naam te voeren kan zowel voor vrouwen als voor
mannen ; art. 1:80a BW. Er zijn vier mogelijkheden voor het voeren van een geslachtsnaam: art. 1:9 BW
- eigen geslachtsnaam
- geslachtsnaam vd ander
- geslachtsnaam vd ander gevolgd door eigen geslachtsnaam
- eigen geslachtsnaam gevolgd door geslachtsnaam vd ander.
Art. 1:9 lid 2 BW: de rechtbank kan bij gegronde redenen op verzoek van gewezen echtgenoot fo gewezen GP
aan de vrouw deze bevoegdheid ontnemen tenzij er afstammelingen uit het huwelijk in leven zijn.
- als personen niet gehuwd / GP zijn, heeft de een dan de bevoegdheid de naam van de ander te voeren? De
wet kent deze bevoegdheid niet toe maar daaruit mag niet worden afgeleid dat hij/zij deze bevoegdheid niet
heeft; art. 1:8 jo 6:162 BW.
Bewijs van de geslachtsnaam:
- geslachtsnaam wordt dwingend bewezen door de akte van geboorte 1:6 BW.
- tegenbewijs is mogelijk, art. 151 lid 2 Rv.
Wijziging geslachtsnaam / vaststelling geslachtsnaam en voornamen.
- geslachtsnaam kan gewijzigd worden op eigen verzoek of op verzoek van de wettelijke vertegenwoordiger,
art. 1:7 lid 1 BW. Dit heeft geen invloed op de geslachtsnaam van de kinderen die voor de datum van het
besluit meerderjarig zijn geworden / niet onder gezag staan. (lid 3).
- latere erkenning of gerechtelijke vaststelling beïnvloedt de eerdere wijziging/vaststelling van de
geslachtsnaam niet. Art. 1:7 lid 4 jo 1:5 lid 2.
- art. 3 lid 1 Regelen betreffende verzoeken tot naamswijziging en tot naam vaststelling; de kosten voor het
veranderen van de naam bedragen €835.
-hij die de naam van een ander zonder diens toestemming voert handelt jegens die persoon onrechtmatig
wanneer hij daardoor schijn wekt die ander te zijn of tot diens geslacht/gezin te behoren; art. 1:8 jo art. 6:162
BW.
Hoofdstuk 4.
Woonplaats.
- art. 1:10 lid 1 BW: de woonplaats van een natuurlijk persoon bevindt zich te zijner woonstede en bij gebreke
ter plaatse van zijn werkelijk verblijf.
- art. 1:10 lid 2 BW: rechtspersoon heeft zijn woonplaats ter plaatse waar hij volgens wettelijk
voorschrift/statuten/reglementen zijn zetel heeft.
- art. 1:11 lid 1 BW: een woonstede verliezen kan door daden waaruit zijn wil blijkt om haar prijs te geven.
Verplaatsing.
- art. 1:11 lid 2 BW: een natuurlijk persoon wordt vermoed zijn woonstede te hebben verplaatst als hij daarvan
op wettelijke wijze aan de betrokken gemeentebesturen heeft kennisgegeven.
