Samenvatting Verloskundige Methodiek en Vaardigheden 1 | eerstejaar| SEM 1

VERLOSKUNDIGE METHODIEK EN VAARDIGHEDEN
HOOFDSTUK 1: BASISPRINCIPES
= de te maximaal respecteren grondregels in het professioneel leven v/e vroedvrouw

 Algemene basisprincipes o Moeten worden nageleefd bij elke
o Interventie overstijgend interventie
 Specifieke basisprincipes
o Eigen aan een bepaalde interventie

- Niet in willekeurige volgorde  in volgorde van prioriteit (uitzonderingen mogelijk)

Procedure: korte richtlijn voor het uitvoeren van een zorg, gemotiveerd vanuit basisprincipes, telkens op
eenzelfde manier uitgewerkt

Doel: houvast, optimale aanpassing van de interventie aan de concrete omstandigheden

Belang:

 Vaardiger en vlotter werken
 Aandacht richten op parturiënte en haar kind (ontwikkelen vaste werkwijze door terugkerende
handelingen) i.p.v. handeling
 Teamwork

Principe 1: hygiëne en asepsis

 Teken van respect voor jezelf en anderen
 Dreiging besmetting groter in ziekenhuis (ziekenhuisinfecties vermijden  preventief werken =
kwaliteitszorg)
o Preventie van besmetting (auto-infectie = zichzelf besmetten met ziektekiem die al in/op eigen
lichaam aanwezig is)
o Preventie van kruisinfectie (= bacteriën doorgeven van ene naar andere)

Algemene regels i.v.m. Infectiepreventie

 Contact vermijden met besmettingsbron – direct/indirect
 Vermijden dat kiemen zich verspreiden: verspreidingswegen, preventieve maatregelen of
isolatiemaatregelen

Handelsstrategieën

 Persoonlijke hygiëne – verzorgd overkomen
 Correcte handhygiëne (voor cc met (niet besmette) parturiënten / na aanraken (potentiële)
ontsmettingsbron / handen wassen)
 Rechtstreeks cc met lichaamssecreten vermijden – handschoenen
 Van minst naar meest bevuild (deelzorg – totaalzorg)
 Kiemvrij (= asepsis = steriel materiaal) materiaal correct gebruiken
 Proper & vuil materiaal scheiden + onmiddellijk in definitief recipiënt plaatsen
 Mogelijks besmet materiaal correct behandelen
 Isolatiemaatregelen
 WERKEN IN OPTIMAAL HYGIËNISCHE OMSTANDIGHEDEN


1

,Principe 2: veiligheid van de parturiënte verzekeren – deskundig werken

 Cliënten beschermen tegen (bijkomende) gevaren (psychisch, fysiek, sociaal vlak)
o Specifieke gevaren voorkomen

Handelstrategieën

 Voldoende gegevens verzamelen (bv. 1e kind ander verhaal dan 3e kind)
 Inzicht & kennis situatie/interventie
 Nauwkeurige planning & uitvoering v/d interventie i.f.v. situatie & mogelijkheden parturiënte/kind
 Aanpassing waar nodig + nauwkeurige & gerichte observatie (psychisch, fysisch, sociaal)
 Nazorg verzorgen (parturiënte, materiaal, rapportage …)

Beleving parturiënte

 Interageren continu met omgeving
o Iedere gebeurtenis  positief/negatieve gevoelens
o Herkennen & plaatsen van verschillende, soms, overweldigende, gevoelens
- Angst voor het onbekende (slechts mogelijke hypothese)  empathie

 Empathie, openstellen  Inzicht belevingswereld
 Tijd nemen  Informeren, instrueren, educeren
 Luisteren & erop ingaan  Beroepsjargon vertalen

- Angst en ongenoegen tgv. het verstoren van de privacy (onvermijdelijke, inbreuken op privacy –
ruimtelijk/symbolisch)

 Beroepsgeheim  Respect

- Onrust omtrent diagnose

 Open vragen  Samen kijken wat te doen
 Gevoelens niet negeren (copingstrategieën)
 Verwijzen naar bevoegde personen

Principe 3: zelfzorg & inspraak

 Afhankelijke positie, fysisch beperkt, vreemd milieu, onbekend
 Parturiënte ZELF laten uitvoeren wat zij zelf kan – ZELFZORG!
 Parturiënte ZELF laten beslissen waar mogelijk – INSPRAAK!
 Rekening houden leeftijd, cultuur, geloof

Handelsstrategieën

 Zoveel mogelijk motiveren & autonoom laten werken
 Nodige tijd & eventuele hulpmiddelen (geduld)
 Hoe minder patiënt zelf kan doen, hoe belangrijker haarzelf te laten beslissen


 Zelfzorg en inspraak

o Planning zorg o Bij uitvoering zelf
o Keuze moment uitvoering

Als parturiënte keuze maakt die schadelijk is, kan vroedvrouw niet zomaar instemmen!


2

,Comfort

Comfort is een aspect van de beleving van de parturiënte!



Beïnvloedende factoren:

 Houding (zo ontspannen mogelijke houding)
 Temperatuur: omgevingstemp., kledij, bedekking
 Lawaai: overdreven geluiden (radio), storende geluiden (apparatuur)  neg. Invloed
 Interpersoonlijke sfeer: medeparturiënte, personeel, onzekerheid, gespannen relaties, niet weten met
wie men te maken heeft  jezelf voorstellen!!!
 Goed geplande en gecoördineerde zorg & vlotte uitvoering

Handelsstrategieën

 Bij aanvang – warm onthaal
o Planning
o Organisatie opname (wachttijden vermijden, ontslag, beddentoewijzing …)
o Tijdens verblijf: goede gegevensverzameling, planning, nazorg …
o Goede communicatiestructuur & werkorganisatie
o Attentvol
 Per interventie kijken wat bijdraagt tot comfort parturiënte
 Aanpassen aan specifieke situatie en problematiek
 Kennis minimumvereisten van de zorg

Principe 3: ergonomie

= comfort met betrekking tot het personeel, veiligheid van de uitvoerder voorop

 Aanpassing v/h werk aan eigenschappen mens in functie van vlotte coördinatie, veiligheid & comfort
uitvoerder

Handelsstrategieën

 Inzicht logische organisatie v/d interventie
 Vaardigheden op psychomotorisch vlak
 Logische & ordevolle schikking van materiaal/hulpmiddelen kennen & benutten

Principe 5: economie

Schaarste van middelen en tijd ↔ toch kwaliteitsvolle zorg

Totaalkost:

 Materiaalkost
 Personeelskosten (duur, frequentie v/d zorg & genezingsduur)
 Lange termijneffect (kosmetisch, functioneel)
 Prioriteiten leggen

Handelsstrategieën

 Kritisch kijken naar gebruiken & gewoonten
 Verantwoord gebruik tijd (efficiëntie), materiaal en persoonlijk gerief v/d parturiënte

3

,  Alternatieven overwegen i.f.v. financiële draagkracht parturiënte

Principe 6: ecologie

Ecologisch verantwoord werken in verband brengen met hygiëne, kwaliteitszorg en economie

 Ecologie – economie  Ecologie – asepsis/hygiëne
 Ecologie – veiligheid/kwaliteit

Handelsstrategieën

 Kritisch kijken naar gebruiken en gewoonten  Juiste afvalcircuit
 Zuinig zijn met disposable materiaal  Optimale verwerking van afval mogelijk
 Juiste dosage antiseptica & geen onnodig maken
gebruik

Besluit

 Bevordert/garandeert kwaliteit
 Bij het leggen van prioriteiten zijn inzicht, keuzevaardigheid, gezond verstand & creativiteit van groot
belang
 Alle interventies opbouwen vanuit deze BP rekening houdend met specifieke situatie

HOOFDSTUK 2: KLINISCH REDENEREN
= een complexe cognitieve vaardigheid die leidt tot het toedienen van de meest optimale zorg voor de
zorgontvanger

Begripsverklaring

Interprofessioneel = samenwerking tussen zorgverleners van verschillende beroepsgroepen

 Interdisciplinair/interprofessioneel model
 Overlegmomenten (uitwisseling informatie, ideeën & aanbevelingen)

Intra professioneel = samenwerking tussen zorgverleners binnen eenzelfde beroepsgroep

Patiëntveiligheid = het voorkomen van schade aan de patiënt als gevolg van de zorg of door contact met het
zorgsysteem

Proactief = vooruitlopen op verwachte ontwikkelingen of ontwikkelingen vanuit eigen kracht in gang zetten 
anticiperen

Zorgontvanger = Een persoon die vraagt om zorg. Een persoon die zorgbehoevend is, een zorgbehoevende

 Ruimere context (naaste, familie, vrienden …)

Wat is klinisch redeneren?

= het nadenken over je eigen professioneel handelen in de praktijk

 Marc Bakker: ‘een methodische/systematische benadering van een ziekte, aandoening, zwangerschap,
trauma en/of een behandeling, dit uitgaande van de drie O’s: observeren, ordenen (wat pakken we eerst
aan), oordelen en het constant ‘overdenken’ van deze drie O’s’  zie extra schema notitieblad
1) Observeren
 Waarnemen, gegevens verzamelen, kijken, luisteren & vragen stellen
 Zo neutraal mogelijk de zaken op een rij zetten
4