Samenvatting OPO Pathologie Semester 1 | KHL | 2026/2027

OPO Pathologie semester 1
“genetische aandoeningen” niet kennen, genetica wel

H1 Gastro-intestinaal stelsel

Inleiding
Metaplasie= bv. plaveiselcel omgezet naar ander type weefsel


Gastroscopie/ gastroscopisch onderzoek:
A) Maag- GASTROSCOOP
Gastroscoop= toestel toelaat intern naar maag inkijken + stukje weefsel
wegnemen voor histologisch onderzoek
Darm via slokdarm naar maag bij slikbeweging


Tip gastroscoop:
1. Binnenkant maag inspecteren met camera & lichtbron
2. Biopsiemesje/ klemmetje  verdacht letsel biopteren
3. Stick op einde darm waarmee dokter kan aansturen


EXAMEN: Bespreek
verschillende manieren B) Dunne darm - ENDOSCOOP
waarlangs inhoud GIS
kan geïnspecteerd  pylorus (= scheiding dikke & dunne darm) is
worden door bv biopsie gesloten  tip kan niet richting dunne darm
 antwoord
Oplossing: dubbele ballon endoscoop
gastroscoop, flexibele
darm met op tip 1. Pylorus openzetten
camera, licht en 2. Lumen dunne darm
aansturing via stick openkrijgen
Op plaats van tip wordt ballon weer opengezet + camera + lichtbron +
biopsiemesje


Wat zie je tijdens endoscopie?
- Ringen van Kerckring met slijmvlieslaag = opp. vergroting
- Microscopisch onderzoek slijmlaag:
 Vlokken/ villi
 Crypten
 Afgelijnd door 1 l epitheel (= lamina epitheliale)


C) Dikke darm- COLOSCOOP

1
Student: Janne Weyers
Prof: Poesen Koen

,Bevat camera + lichtbron + biopsielusje
Geïnjecteerd tot colon ascendens


Belangrijke toepassing: opsporen poliepen= abnormale woekering slijmlaag
dikke darm, resulteert in gezwel
 Meeste zullen niet kwaadaardig zijn
 Sommige kunnen uitgroeien tot colonkanker

Weinig indicatie om te zeggen kwaadaardig/ niet kwaadaardig 
DAAROM altijd poliep verwijderen via biopsielusje


Preventie tegen colonkanker in Vlaanderen: beleid om leeftijd 55+ screening 
coloscoop uitvoering voor zekerheid  poliep zal weggenomen worden


Poliep kan lijden tot STOMA (= holte darminhoud?)
Colon:
- Ascendens
- Transversum
- Descendens
- Sigmoïd


Histologie:
- Geen villi zoals in dunne darm (weinig opname)
- Inkepingen slijmlaag= crypten afgelijnd door slijmbekercellen/ Globet
cellen (doorzichtig lumen)

EXAMEN:
toepassingen, uitzicht,
gebruik, namen
toestellen/ scopen
Pathofysiologie van het spijsverteringsstelsel
Syndromen (= groepering bepaalde symptomen) die optreden wanneer deel GIS
wordt aangetast:
a) MALDIGESTIE
= afbraak/ vertering van vetten, eiwitten en koolhydraten tot
resorbeerbare stoffen is verstoord
Bv. lactose-intolerantie = slechter digesteren lactose


Vertering/ digestie:



2
Student: Janne Weyers
Prof: Poesen Koen

,Eiwitten  afgebroken tot AZ  proces= digestie/ vertering  begint al in mond
door verteringsenzymen (amylase)
Maag: mechanische vertering + oiv maagzuur activering verteringsenzymen
tryptase, pepsine
 Complexe suikers afbreken tot monosachariden
 Lactose, sucrose zijn disachariden
 Fructose, glucose is monosachariden




b) MALABSORPTIE
= de opname (resorptie/ absorptie) van verteerde substanties (+ en al
dan niet water, mineralen, vitamines) is verstoord


Symptomen:
- Diarree:
Voedingsbestanddelen moeilijk verteerd of essentiële voedingsstoffen niet
goed omgezet en opgenomen in bloed  stoffen blijven achter in dunne
darmwand (AZ/ monosachariden)
 Stoelgangmassa vergroot  dikke darmwand wordt meer geprikkeld 
meer drang voor vorming stoelgang (motiliteit neemt toe)
 Grote voedingsbestanddelen blijven achter  stimuleert bacteriële
groei in darmwand + prikkelt ook de dikke darmwand

+ verwatering door osmose: onverteerbare/ onopgenomen
voedingsstoffen zijn osmotisch actief  zullen water vasthouden/
aantrekken in dikke darmwandlumen


2 componenten:
1. Meer motiliteit
2. Wateriger
= osmotische diarree


- Vetmalabsorptie: onvolledige vetopname  vetdiarree/ steatoree
ontstaan
= vervette stoelgang wijst op onvolledige absorptie van AZ

- Krampen door meer motiliteit

- Vermagering/ verzwakking:
Geen van de essentiële voedingsstoffen geraakt in het bloed  tekort aan
AZ in lichaam  onvolledige opbouw eiwitten  vermagering &
verzwakking


3
Student: Janne Weyers
Prof: Poesen Koen

, - Oedeem/ vochtopstapeling
Onvoldoende toevoer essentiële bouwstoffen  lichaam niet meer in staat
waterbalans vh lichaam te regelen

Hypoalbuminemie  albumine tekort  meer water dan normaal in
weefsels verzamelen

Opgezwollen buik door ondervoeding: tekort albumine door tekort AZ 
lijdt tot disbalans van water  wateropslag in buik
Kan ook bij langdurige maldigestie


- Functiestoornissen
 Tekort stollingseiwitten
Maldigestie/ malabsorptie  eiwitten AZ nodig om stollingseiwitten
aan te maken  tekort stollingseiwitten  lijdt tot
stollingsstoornissen = makkelijker bloeden of bloeden stopt minder
snel

 Ijzergebrek
Fe halen uit rood vlees  uit hemoglobine en myoglobine van bloed
 heeft centraal Fe-atoom
Ijzersuplementen: Fe zitten niet in complex waardoor het minder
goed opgenomen wordt dan Fe in complex in vlees

Bloed heeft ijzer-achtige smaak

Fe -tekort  onvoldoende aanmaak Hb  onvoldoende aanmaak
RBC = anemie (= letterlijk zonder bloed)
Microcytaire anemie= te kleine RBC

Ijzermalabsorptie specifiek

 ADEK vit gebrek
Vetoplosbare vitamines (vit ADEK) worden minder opgenomen 
ondersteunen veel functies in lichaam
Bv. K: modificatie stollingseiwitten zodat ze functioneel kunnen
worden

 Vit B12 gebrek
Opgenomen aan ileum
Onvoldoende vit B12 opgenomen uit voeding
Tekort aan RBC  RBC die wel nog aangemaakt worden oiv vit B12
zijn te groot/ opgezwollen
= macrocytaire anemie


Oorzaken:
- Leverlijden

4
Student: Janne Weyers
Prof: Poesen Koen