Samenvatting Geschiedenis:
Bipolaire wereld naar
multipolaire wereld
Welke ontwikkelingen van de postcommunistische periode leidden tot de wereld van vandaag?
Na val SU nieuwe wereldorde tegenstelling oost + west opgeheven VS was enige
overgebleven supermacht kapitalistische + liberale democratie overwon + internationale
spanningen zouden afnemen EU satellietstaten werden democratisch (niet in alle
voormalige sovjet-republieken kwam democratie bijv. Wit-Rusland) traden soms toe
tot EU en NAVO (Polen + Tsjechië + Hongarije + Baltische staten) zorgde voor spanningen
met Rusland zag dit als bedreiging voor zijn invloedssfeer verhoudingen met Rusland
verslechterden bipolaire wereld werd multipolaire wereld
o VS uitgedaagd door China (nieuwe grootmacht) + andere staten (Iran bijv.) +
terrorisme (9/11 Al Qaida olv Osama Bin Laden)
Globalisering op alle maatschappelijke domeinen problemen worden hoe langer hoe
mondialer vereisen wereldwijde aanpak overstijgt individuele belangen van landen
wereldwijde aanpak heel moeilijk in wereld met nationalisme + populisme + radicalisering
Wat is de situering in tijd en ruimte van de vorming van de multipolaire wereld?
Einde bipolaire wereld bij val SU in 1991 gevolgen daarvan werken door tot op het
heden uitdagingen van globalisering hebben wortels ver in de tijd
o Oorzaak klimaatopwarming verbranding fossiele brandstoffen bij IR in GB in 18 e
eeuw
o Mondialisering EU ontdekkingsreizen + kolonialisme van vroegmoderne tijd
alle werelddelen met elkaar verbonden zelfs misschien al bij zijderoutes
Oorzaken voor uitdagingen van vandaag niet enkel te vinden in hedendaagse tijd
Wat waren de machtsverschuivingen na de Koude Oorlog?
Na KO VS enige wereldleider overgebleven Bush kondigde nieuwe wereldorde aan in
1990 VS en VN zouden leiding nemen VS streefde naar uitbreiding vrijemarkteconomie
+ democratie zou vrede + welvaart in hele wereld bevorderen bepaalde voormalige
comm landen werden democratische rechtsstaat hereniging DE in 1990 kwam
internationale machtspositie van EU ten goede
VS bleef militair sterkste land kon niet overal zijn wil opleggen AM macht beperkt door
nieuwe grootmachten China in 1949 riep Mao Zedong na burgeroorlog comm Chinese
Volksrepubliek uit China werd eenpartijstaat met centraal geleide planeco na dood
Mao 1976 werd China gedeeltelijk markteco maar niet democratisch marktsocialisme
(Deng Xiaoping is invoerder) meer focus op consumptiegoederen + familieboerderijen ipv
zware industrie + collectieve landbouw landbouwcommunes afgeschaft grote
decentralisatie (harder werken = hoger loon, studeren in Westen mogelijk, speciale ECO
zones (SEZ) met lage invoerbelastingen voor BU investeerders) meer ECO vrijheid maar
streng toezicht van centrale overheid comm partij controleert politieke besluitvorming +
bedrijven verplicht om partijafdeling te hebben + internetcensuur ECO hervormingen
Bipolaire wereld naar
multipolaire wereld
Welke ontwikkelingen van de postcommunistische periode leidden tot de wereld van vandaag?
Na val SU nieuwe wereldorde tegenstelling oost + west opgeheven VS was enige
overgebleven supermacht kapitalistische + liberale democratie overwon + internationale
spanningen zouden afnemen EU satellietstaten werden democratisch (niet in alle
voormalige sovjet-republieken kwam democratie bijv. Wit-Rusland) traden soms toe
tot EU en NAVO (Polen + Tsjechië + Hongarije + Baltische staten) zorgde voor spanningen
met Rusland zag dit als bedreiging voor zijn invloedssfeer verhoudingen met Rusland
verslechterden bipolaire wereld werd multipolaire wereld
o VS uitgedaagd door China (nieuwe grootmacht) + andere staten (Iran bijv.) +
terrorisme (9/11 Al Qaida olv Osama Bin Laden)
Globalisering op alle maatschappelijke domeinen problemen worden hoe langer hoe
mondialer vereisen wereldwijde aanpak overstijgt individuele belangen van landen
wereldwijde aanpak heel moeilijk in wereld met nationalisme + populisme + radicalisering
Wat is de situering in tijd en ruimte van de vorming van de multipolaire wereld?
Einde bipolaire wereld bij val SU in 1991 gevolgen daarvan werken door tot op het
heden uitdagingen van globalisering hebben wortels ver in de tijd
o Oorzaak klimaatopwarming verbranding fossiele brandstoffen bij IR in GB in 18 e
eeuw
o Mondialisering EU ontdekkingsreizen + kolonialisme van vroegmoderne tijd
alle werelddelen met elkaar verbonden zelfs misschien al bij zijderoutes
Oorzaken voor uitdagingen van vandaag niet enkel te vinden in hedendaagse tijd
Wat waren de machtsverschuivingen na de Koude Oorlog?
Na KO VS enige wereldleider overgebleven Bush kondigde nieuwe wereldorde aan in
1990 VS en VN zouden leiding nemen VS streefde naar uitbreiding vrijemarkteconomie
+ democratie zou vrede + welvaart in hele wereld bevorderen bepaalde voormalige
comm landen werden democratische rechtsstaat hereniging DE in 1990 kwam
internationale machtspositie van EU ten goede
VS bleef militair sterkste land kon niet overal zijn wil opleggen AM macht beperkt door
nieuwe grootmachten China in 1949 riep Mao Zedong na burgeroorlog comm Chinese
Volksrepubliek uit China werd eenpartijstaat met centraal geleide planeco na dood
Mao 1976 werd China gedeeltelijk markteco maar niet democratisch marktsocialisme
(Deng Xiaoping is invoerder) meer focus op consumptiegoederen + familieboerderijen ipv
zware industrie + collectieve landbouw landbouwcommunes afgeschaft grote
decentralisatie (harder werken = hoger loon, studeren in Westen mogelijk, speciale ECO
zones (SEZ) met lage invoerbelastingen voor BU investeerders) meer ECO vrijheid maar
streng toezicht van centrale overheid comm partij controleert politieke besluitvorming +
bedrijven verplicht om partijafdeling te hebben + internetcensuur ECO hervormingen
