Kinesitherapeutisch handelen
Boek: fysiotherapie, proces en werkwijze
Examen: opdracht/meerkeuze/praktijk (check online examenvragen)
Anamnese schema - Casussen bekijken in les 2
Wanneer er geen indicatie is Wanneer er wel een indicatie is
1. Verwijzing – Aanmelding 1. Verwijzing – Aanmelding
Dit is het startpunt waarbij de patiënt wordt Net zoals bij de linker route begint het proces
doorverwezen naar de kinesitherapeut, mogelijk met een verwijzing.
door een huisarts of specialist. 2. Vroege Hypothesen: Oorzaken-Gevolgen
2. Vroege Hypothesen: Oorzaken-Gevolgen De therapeut stelt vroege hypothesen op over de
De therapeut stelt vroege hypothesen op over de oorzaken en gevolgen van de klachten.
mogelijke oorzaken van de klachten en de 3. Anamnese
gevolgen voor de gezondheid en het functioneren. Er wordt informatie verzameld over de medische
3. Anamnese voorgeschiedenis van de patiënt.
Er wordt een uitgebreid gesprek gevoerd om de 4. Klinisch Onderzoek
medische en gezondheidsachtergrond van de Lichamelijke testen en onderzoeken worden
patiënt in kaart te brengen. uitgevoerd om de toestand van de patiënt te
4. Klinisch Onderzoek beoordelen.
De therapeut voert lichamelijke testen en 5. Diagnose
onderzoeken uit om de toestand van de patiënt te Op basis van de bevindingen wordt een diagnose
beoordelen en de vroege hypothesen te gesteld.
bevestigen of aan te passen. 6. Behandeling
5. Diagnose Als er een indicatie is, start de therapeut met de
Op basis van de anamnese en het klinisch behandeling.
onderzoek wordt een diagnose gesteld. 7. Rapportering
6. Indicatie De voortgang en resultaten van de behandeling
De therapeut beoordeelt of er een indicatie is voor worden teruggekoppeld aan de verwijzer of
kinesitherapie. Als er geen indicatie is, wordt de andere betrokken zorgverleners.
patiënt terugverwezen naar de verwijzer
Verwijzing
- Medische diagnose (niet hetzelfde als kinesitherapeutische diagnose)
o Wat is de klacht (vb. ziekte van Parkinson)
o Kinesisten grijpen in op de revalidatie – niet de ziekte zelf oplossen
o Aantal zittingen bepaald
o Vb. medische diagnose = gescheurde kruisband vs kine diagnose = verminderde mobiliteit
,Vroege hypothesen (meer oorzaken en gevolgen) Rugpijn
- Onderbeenfractuur - Cervicaal (nek)
o Pre-existente fysieke toestand (beroep, hobby’s, sport, …) - Thoracaal (romp)
o Omstandigheden trauma - Lumbago (lage rug)
o Bewegelijkheid knie- en enkelgewricht meest voorkomend
o Atrofie beenmusculatuur
o Psychische factoren
Voorbeelden
Verwachtingen - Oorzaken
Prognose o (micro-trauma)
Herstelproces Spier
o Andere aandoeningen Gewricht
- Lumbago
Ligament
o Houding (beroep, hobby’s, sport, …)
o Discus hernia
o Intervertebraal gewricht
o Psychogeen
o Hypertonie intervertebraal musculatuur
o Vasculair
o Psychische factoren
o Tumor
Hoge werkdruk o Infectie
Ziektewinst - Gevolgen
o Aandoeningen van andere organen o Fysiek
Afwijking abdominale aorta, darm, nier) Werk
- H1, 2, 3, … opstellen Dagelijks leven
o Verwerpen van hypothesen na anamnese is afgelegd
sport
o Verwerpen na onderzoek (ICF)Casussen bekijken in les 2
o Mentaal
Depressie (gelinkt met
Anamnese (eerste contact met patiënt)
fysieke gevolgen)
- Vraagstelling om meer informatie te verwerven – intakegesprek
Angst
- Grieks woord “anamnesis” = herinnering
o Sociaal
- 2 soorten
o Auto-anamnese: therapeut en patiënt Isolement
o Hetero-anamnese: therapeut en iemand uit omgeving van patiënt Verlies levenskwaliteit
Comateuze patiënt
Kinderen
Demente bejaarde
- Functie
o Kennismaking
o Formuleren hulpvraag – “voor welk probleem komt u”
o Inzicht klachten
Voornaamste klacht?
Gevolgen van klacht/ziekte/aandoening
Impact (fysiek en mentaal)
o Inzicht in hulpvraag patiënt
Vragen patiënt -> therapeut
→ Verwachtingen van de therapeut en kiné in algemeen
Vragen therapeut -> patiënt
→ Inzicht in:
➢ Gezondheidsprobleem
➢ Onderliggende aandoening
➢ Ontstaanswijze van probleem
➢ Stand houding
➢ Verergeren/verlichten
o Letsel-specifieke relevante info
o Formuleren (intern) eerste hypothesen (voorzichtig)
o ‘Exploratieve’ fase van kinsesitherapeutisch handelen
o Strategie voor klinisch onderzoek bepalen
Contra-indicatie = een tegenaanwijzing om een behandeling toe te passen
,1. Personalia
o Naam, voornaam, geslacht, geboortedatum, …
o Adres, tel, e-mail, …
o Burgerlijke staat, beroep, functie, …
o Naam huisarts + verwijzende arts
o Verzekering, mutualiteit?
Voor opmaak dossier
Relatie met bepaalde ziekten (vb. beroep, leeftijd)
o GDPR = General Data Protection Regulation
Mei 2018 in BE – EU regeling
Niet langer mogen privégegevens van patiënten via het
internet zomaar uitgewisseld worden, zelfs niet tussen
behandelaars. Tenzij dat wordt afgesproken via een
elektronisch medisch dossier (beheerd door huisarts)
Best proactief patiënten informeren hoe er met privé-
gegevens wordt omgegaan.
2. Hulpvraag
o Patient
Therapeut ondersteunt indien Patiënt het niet kan
uitdrukken
o Hulpvraag en mogelijkheden van zorgverlening
Geen valse hoop geven:
→ Vb. psychogene oorzaak = doorverwijzen
→ Vb. de indruk geven dat kine alles gaat oplossen
3. Gezondheidsprobleem
o Aard van het probleem
Pijn – frequentie?
Mobiliteitsbeperking – waar?
Instabiliteit – wanneer?
Verminderde conditie
o Ernst van het probleem
o Lokalisatie
Lokaal/regionaal/totaal (op basis/ondanks doktersbriefje)
o Ontstaanswijze probleem
Plots - acuut
Geleidelijk – niet acuut
Chronisch (kan nog chronisch worden acuut of niet)
Stuurt behandeling
→ Acuut: lage behandeldosage met hoge frequentie
→ Chronisch: hoge dosage met lage frequentie
4. Historie
o Beloop in tijd
Natuurlijk? Normaal herstelproces?
o Tijdstip en wijze van optreden – info over invloed in het verleden
Rust (vb. nachtelijke pijn)
Spanning/ontspanning/belasting
Tijdens activiteiten?
5. Invloeden op het probleem
o Wat beïnvloedt het probleem nu?
Lichamelijke activiteit
Houding, gewicht, belasting
Externe factoren
Persoonlijke factoren
Algemene lichamelijke conditie
, o Advies geven als bepaalde factoren aandoening negatief beïnvloeden
vb. overgewicht - veel wandelen heeft een negatief effect
bij artrose van de onderste ledematen
6. Relatie met vroegere/andere problemen
o Verwondingen/operaties
o Ziekten/aandoeningen
Vb. kniepijn bij patiënten met een hersenverlamming
Vb. polytrauma (meerdere ernstige verwondingen tegelijk) in het verleden
o Kunnen huidig probleem negatief beïnvloeden
7. Andere behandelingen en resultaten
o Medische behandeling
Vb. osteosynthese = geen hoogfrequente elektrotherapie
Vb. medicatie tegen pijn = pijnprovocatietest negatief
o Vroeger kinesitherapie/behandeling bij andere zorgverleners – resultaat?
Vb. fitness trainer/huisarts/coördinerend revalidatiearts
o Ergotherapie/psychotherapie
o Hulpmiddelen
Advies (meer hieronder) – letten op juist gebruik
8. Restricties en adviezen
o Restricties vanuit medisch oogpunt
Rotatie/steun restricties
→ Vb. Totale heupprothese: geen exorotatie toegelaten
→ Vb. Bepaalde fracturen: geen steunname toegelaten
Rookstop (vooral belangrijk bij longaandoeningen)
o Adviezen vanuit ander oogpunt
Levensstijl
Gedrag
9. Contra-indicaties (parameters waarmee rekening gehouden moet worden)
o Medicatie
Pijnstillende medicatie
→ Kan de therapie verhinderen – pas op met dosage
→ Opzoeken van pijngrens is belangrijk
Corticosteroïden – hypertensie, osteoporose
o Osteosynthesemateriaal of pacemaker
Geen hoogfrequente elektromagnetische straling
o Verminderde lokale belastbaarheid
Huidtransplantaties/peesverlenging
Verminderde totale belastbaarheid – depressie
o Als contra-indicaties voor kinesitherapie = arts verwittigen
10. Individuele omstandigheden
o Wonen
Toegankelijkheid in praktijk/ziekenhuis/thuis (vb. Trappen, drempels, …)
Voorzieningen (winkels, apotheek, …)
o Werkomstandigheden
Aard, zwaarte, zittend/staand, …
o Maatschappelijke status
Werkloosheid, ziekte-uitkering, …
o ADL
Verzorging, eten, wassen, …
o Sociale functioneren?
11. Verwachtingen
o Patiënt
Wat verwacht P van T ?
Wat verwacht P van behandeling?
Realistische verwachtingen?
Boek: fysiotherapie, proces en werkwijze
Examen: opdracht/meerkeuze/praktijk (check online examenvragen)
Anamnese schema - Casussen bekijken in les 2
Wanneer er geen indicatie is Wanneer er wel een indicatie is
1. Verwijzing – Aanmelding 1. Verwijzing – Aanmelding
Dit is het startpunt waarbij de patiënt wordt Net zoals bij de linker route begint het proces
doorverwezen naar de kinesitherapeut, mogelijk met een verwijzing.
door een huisarts of specialist. 2. Vroege Hypothesen: Oorzaken-Gevolgen
2. Vroege Hypothesen: Oorzaken-Gevolgen De therapeut stelt vroege hypothesen op over de
De therapeut stelt vroege hypothesen op over de oorzaken en gevolgen van de klachten.
mogelijke oorzaken van de klachten en de 3. Anamnese
gevolgen voor de gezondheid en het functioneren. Er wordt informatie verzameld over de medische
3. Anamnese voorgeschiedenis van de patiënt.
Er wordt een uitgebreid gesprek gevoerd om de 4. Klinisch Onderzoek
medische en gezondheidsachtergrond van de Lichamelijke testen en onderzoeken worden
patiënt in kaart te brengen. uitgevoerd om de toestand van de patiënt te
4. Klinisch Onderzoek beoordelen.
De therapeut voert lichamelijke testen en 5. Diagnose
onderzoeken uit om de toestand van de patiënt te Op basis van de bevindingen wordt een diagnose
beoordelen en de vroege hypothesen te gesteld.
bevestigen of aan te passen. 6. Behandeling
5. Diagnose Als er een indicatie is, start de therapeut met de
Op basis van de anamnese en het klinisch behandeling.
onderzoek wordt een diagnose gesteld. 7. Rapportering
6. Indicatie De voortgang en resultaten van de behandeling
De therapeut beoordeelt of er een indicatie is voor worden teruggekoppeld aan de verwijzer of
kinesitherapie. Als er geen indicatie is, wordt de andere betrokken zorgverleners.
patiënt terugverwezen naar de verwijzer
Verwijzing
- Medische diagnose (niet hetzelfde als kinesitherapeutische diagnose)
o Wat is de klacht (vb. ziekte van Parkinson)
o Kinesisten grijpen in op de revalidatie – niet de ziekte zelf oplossen
o Aantal zittingen bepaald
o Vb. medische diagnose = gescheurde kruisband vs kine diagnose = verminderde mobiliteit
,Vroege hypothesen (meer oorzaken en gevolgen) Rugpijn
- Onderbeenfractuur - Cervicaal (nek)
o Pre-existente fysieke toestand (beroep, hobby’s, sport, …) - Thoracaal (romp)
o Omstandigheden trauma - Lumbago (lage rug)
o Bewegelijkheid knie- en enkelgewricht meest voorkomend
o Atrofie beenmusculatuur
o Psychische factoren
Voorbeelden
Verwachtingen - Oorzaken
Prognose o (micro-trauma)
Herstelproces Spier
o Andere aandoeningen Gewricht
- Lumbago
Ligament
o Houding (beroep, hobby’s, sport, …)
o Discus hernia
o Intervertebraal gewricht
o Psychogeen
o Hypertonie intervertebraal musculatuur
o Vasculair
o Psychische factoren
o Tumor
Hoge werkdruk o Infectie
Ziektewinst - Gevolgen
o Aandoeningen van andere organen o Fysiek
Afwijking abdominale aorta, darm, nier) Werk
- H1, 2, 3, … opstellen Dagelijks leven
o Verwerpen van hypothesen na anamnese is afgelegd
sport
o Verwerpen na onderzoek (ICF)Casussen bekijken in les 2
o Mentaal
Depressie (gelinkt met
Anamnese (eerste contact met patiënt)
fysieke gevolgen)
- Vraagstelling om meer informatie te verwerven – intakegesprek
Angst
- Grieks woord “anamnesis” = herinnering
o Sociaal
- 2 soorten
o Auto-anamnese: therapeut en patiënt Isolement
o Hetero-anamnese: therapeut en iemand uit omgeving van patiënt Verlies levenskwaliteit
Comateuze patiënt
Kinderen
Demente bejaarde
- Functie
o Kennismaking
o Formuleren hulpvraag – “voor welk probleem komt u”
o Inzicht klachten
Voornaamste klacht?
Gevolgen van klacht/ziekte/aandoening
Impact (fysiek en mentaal)
o Inzicht in hulpvraag patiënt
Vragen patiënt -> therapeut
→ Verwachtingen van de therapeut en kiné in algemeen
Vragen therapeut -> patiënt
→ Inzicht in:
➢ Gezondheidsprobleem
➢ Onderliggende aandoening
➢ Ontstaanswijze van probleem
➢ Stand houding
➢ Verergeren/verlichten
o Letsel-specifieke relevante info
o Formuleren (intern) eerste hypothesen (voorzichtig)
o ‘Exploratieve’ fase van kinsesitherapeutisch handelen
o Strategie voor klinisch onderzoek bepalen
Contra-indicatie = een tegenaanwijzing om een behandeling toe te passen
,1. Personalia
o Naam, voornaam, geslacht, geboortedatum, …
o Adres, tel, e-mail, …
o Burgerlijke staat, beroep, functie, …
o Naam huisarts + verwijzende arts
o Verzekering, mutualiteit?
Voor opmaak dossier
Relatie met bepaalde ziekten (vb. beroep, leeftijd)
o GDPR = General Data Protection Regulation
Mei 2018 in BE – EU regeling
Niet langer mogen privégegevens van patiënten via het
internet zomaar uitgewisseld worden, zelfs niet tussen
behandelaars. Tenzij dat wordt afgesproken via een
elektronisch medisch dossier (beheerd door huisarts)
Best proactief patiënten informeren hoe er met privé-
gegevens wordt omgegaan.
2. Hulpvraag
o Patient
Therapeut ondersteunt indien Patiënt het niet kan
uitdrukken
o Hulpvraag en mogelijkheden van zorgverlening
Geen valse hoop geven:
→ Vb. psychogene oorzaak = doorverwijzen
→ Vb. de indruk geven dat kine alles gaat oplossen
3. Gezondheidsprobleem
o Aard van het probleem
Pijn – frequentie?
Mobiliteitsbeperking – waar?
Instabiliteit – wanneer?
Verminderde conditie
o Ernst van het probleem
o Lokalisatie
Lokaal/regionaal/totaal (op basis/ondanks doktersbriefje)
o Ontstaanswijze probleem
Plots - acuut
Geleidelijk – niet acuut
Chronisch (kan nog chronisch worden acuut of niet)
Stuurt behandeling
→ Acuut: lage behandeldosage met hoge frequentie
→ Chronisch: hoge dosage met lage frequentie
4. Historie
o Beloop in tijd
Natuurlijk? Normaal herstelproces?
o Tijdstip en wijze van optreden – info over invloed in het verleden
Rust (vb. nachtelijke pijn)
Spanning/ontspanning/belasting
Tijdens activiteiten?
5. Invloeden op het probleem
o Wat beïnvloedt het probleem nu?
Lichamelijke activiteit
Houding, gewicht, belasting
Externe factoren
Persoonlijke factoren
Algemene lichamelijke conditie
, o Advies geven als bepaalde factoren aandoening negatief beïnvloeden
vb. overgewicht - veel wandelen heeft een negatief effect
bij artrose van de onderste ledematen
6. Relatie met vroegere/andere problemen
o Verwondingen/operaties
o Ziekten/aandoeningen
Vb. kniepijn bij patiënten met een hersenverlamming
Vb. polytrauma (meerdere ernstige verwondingen tegelijk) in het verleden
o Kunnen huidig probleem negatief beïnvloeden
7. Andere behandelingen en resultaten
o Medische behandeling
Vb. osteosynthese = geen hoogfrequente elektrotherapie
Vb. medicatie tegen pijn = pijnprovocatietest negatief
o Vroeger kinesitherapie/behandeling bij andere zorgverleners – resultaat?
Vb. fitness trainer/huisarts/coördinerend revalidatiearts
o Ergotherapie/psychotherapie
o Hulpmiddelen
Advies (meer hieronder) – letten op juist gebruik
8. Restricties en adviezen
o Restricties vanuit medisch oogpunt
Rotatie/steun restricties
→ Vb. Totale heupprothese: geen exorotatie toegelaten
→ Vb. Bepaalde fracturen: geen steunname toegelaten
Rookstop (vooral belangrijk bij longaandoeningen)
o Adviezen vanuit ander oogpunt
Levensstijl
Gedrag
9. Contra-indicaties (parameters waarmee rekening gehouden moet worden)
o Medicatie
Pijnstillende medicatie
→ Kan de therapie verhinderen – pas op met dosage
→ Opzoeken van pijngrens is belangrijk
Corticosteroïden – hypertensie, osteoporose
o Osteosynthesemateriaal of pacemaker
Geen hoogfrequente elektromagnetische straling
o Verminderde lokale belastbaarheid
Huidtransplantaties/peesverlenging
Verminderde totale belastbaarheid – depressie
o Als contra-indicaties voor kinesitherapie = arts verwittigen
10. Individuele omstandigheden
o Wonen
Toegankelijkheid in praktijk/ziekenhuis/thuis (vb. Trappen, drempels, …)
Voorzieningen (winkels, apotheek, …)
o Werkomstandigheden
Aard, zwaarte, zittend/staand, …
o Maatschappelijke status
Werkloosheid, ziekte-uitkering, …
o ADL
Verzorging, eten, wassen, …
o Sociale functioneren?
11. Verwachtingen
o Patiënt
Wat verwacht P van T ?
Wat verwacht P van behandeling?
Realistische verwachtingen?
