Kinesitherapeutisch handelen praktijk
Algemeen
- Links-rechts vergelijken
- Wees kritisch in wat je ziet!
o In theorie spreekt men van “normaal” & “afwijkingen op de normaal”
MAAR “afwijkingen” zijn variaties binnen een bepaald spectrum
“Afwijking” ≠ pathologisch
“Afwijking”(variatie): oorzaak op ander niveau
“Afwijking” dorsaal “afwijking” ventraal
- Lokaal:
o Botcontouren
o Musculatuur (dystrofie: atrofie/hypertrofie)
o Zwellingen of intrekkingen
o Huidverkleuringen
o Littekens
o Afwijkingen
- Inleiding
o Benodigdheden: demografisch potlood (referentiepunten)
o Uitgangshouding patiënt:
Kledij uitdoen (ondergoed aanhouden)
Ontspannen en reproduceerbare uitgangshouding:
Eventjes ter plaatse stappen en dan stil blijven staan
Lichaamsgewicht gelijk verdelen over 2 voeten
10-15 cm tussen de voeten, komt overeen met voeten onder de
heupen
o Therapeut:
2 à 3 m van Patiënt
Recht achter P
- Wees kritisch in wat je ziet!
o Afwijkingen op een bepaald niveau kan veroorzaakt worden door een probleem op
een ander niveau.
o Vergelijk een afwijking aan de dorsale zijde steeds met de ventrale zijde en
omgekeerd.
o Niet elke afwijking is pathologisch!
- Dystrofie
o een veranderde ontwikkeling van lichaamsweefsel
o Hypertrofie is een toename van de spiermassa
kan bijvoorbeeld duiden op zwaar lichamelijk werk of zware lichamelijke
training
o Atrofie is een afname van de spiermassa
door gebrek aan beweging, rolstoel-gebruik, immobiliteit of een spier- of
zenuwaandoening
bijvoorbeeld de afname van spiervolume na het langdurig dragen van een
gipsverband
Statiek in frontale vlak
Dorsale zijde
- Onderste lidmaat
o Tenen: too many toes sign (>2 tenen)
o Calcaneus valgus/varus
Valgus: geassocieerd met platvoeten
Varus : geassocieerd met bolle voeten
Hoe vinden
Volg achillespees naar beneden tot
breedste deel van de calcaneus en teken
een loodrechte lijn
Let op: er is een verschil tussen het kussentje
en de hiel die erboven ligt
, o Conturen achillespees
o Voeten: pronatie en supinatie
o Onder/bovenbenen
Opening: links en rechtse opening t.o.v. de loodlijn
Dystrofie van de musculatuur
o Knieenstand
Genu valgum: X benen
Knieen raken elkaar
Enkels raken elkaar niet
Genu varum: O benen
Knieen raken elkaar niet (2-3 vingers tussen)
Enkels raken elkaar
Hoe vinden
Laat patiënt met beide malleoli en knieën zo dicht mogelijk tegen
elkaar zetten
o Horizontale knieplooi: hoogteverschil
o Horizontale bilplooi: hoogteverschil
o Verticale bilplooi: afwijking loodlijn
Hoe vinden
Met pen loodrecht naar beneden en zien of er even veel plaats links en
rechts is
o Malleoli medialis (enkel): hoogteverschil
Hoe vinden
Teken een streepje op het scherpste punt van de binnen enkel
o SIPS (Spina Iliaca Posterior Superior): hoogteverschil
Kuiltjes onder prominente knobbeltjes op dorsale zijde aftekenen met
horizontale lijn
o crista iliaca : hoogteverschil (L4-L5)
- Bovenste lidmaat
o Lendendriehoek: opening (links-rechts verschil)
o LWZ – TWZ – CWZ
C- of S- scoliose (vaak ook afwijkende ribbenboog)
Hoe vinden:
Vooruit laten buigen
2 bochten = s-scoliose en 1 bocht = c-scoliose
laterale shift links-rechts: schouder zelfde hoogte
lateroflexie links-rechts: schouders niet zelfde
hoogte
rotatie links-rechts
dystrofie musculatuur
o olecranon : hoogteverschil
Hoe vinden: klein knobbeltje bij extensie van de
arm aftekenen met een cirkel
o acromion : hoogteverschil
hoe vinden: afgetekend door omgekeerde driehoek
Teken af de angeulus inferrior en superior
Volg de spina scapula tot je er met de vinger afvalt
Volg naar voor tot je weer ergens op zit
, Teken met deze 2 punten een gelijkbenige driehoek
o schouder-neklijn : dystrofie musculatuur
o scapula
Hoe vinden:
Vinger op prominente wervel + 1 wervel hoger
Flexie en extensie in nek laten uitvoeren: erna 1 wervel voelbaar = C7
Checken door rotatie in nek: C7 roteert maar T1 niet
Teken T2 en tel naar beneden tot T7
elevatie = de scapula ligt boven T2-T7
depressie = de scapula ligt onder T2-T7
abductie = mediale rand van de scapula ligt op meer dan 3 vingers van de
processi spinosi van de thoracale werverkolom
adductie = mediale rand van de scapula ligt op minder dan 3 vingers van de
processi spinosi van de thoracale werverkolom
endorotatie(mediorotatie) = mediale rand van de scapula staat niet parallel
met de wervelkolom, angulus inferior ligt mediaal van angulus superior
exorotatie (laterorotatie ) = mediale rand van de scapula staat niet parallel
met de wervelkolom, angulus inferior ligt lateraal van angulus superior
winging = mediale rand van de scapula komt los van het ribbenrooster
tilting = angulus inferior van de scapula komt los van het ribbenrooster
spina scapulae : ten hoogte van T3-T4
o oren: hoogteverschil
- Referentiepunten
o Horizontale knieplooi
o Onderrand SIPS
o Gewrichtsruimte L4-L5 (= hoogte crista iliaca)
o Olecranon
, o Onderrand angulus inferior scapulae
o Bovenrand angulus superior scapulae
o Processus spinosus C6-C7-T1
Ventrale zijde
- Onderste lidmaat
o Tenen
Spreidtenen = vinger tussen teen
Hamertenen
Hamertenen komen vaak voor bij de tweede tot vijfde teen.
strekstand van het eerste teengewricht (hyperextensie van het
metatarsophalangeale gewricht)
buigstand van het tweede teengewricht (flexie van het proximale
interphalangeale gewricht).
Klauwtenen kunnen ook de grote teen aantasten, met strekstand van
het eerste teengewricht en buigstand van het tweede en derde
teengewricht.
De misvorming kan soepel corrigeerbaar zijn of stijf en niet-
corrigeerbaar als het langer bestaat.
Het eerste gewricht kan deels of volledig ontwricht zijn.
Hamertenen komen voor bij zowel doorgezakte
platvoeten als holvoeten, en vaak bij reuma
Hallux (grote teen) valgus = grote teen groeit naar binnen
een standsafwijking van de grote teen.
Het middenvoetsbeen wijst naar mediaal, terwijl
de teen zelf naar lateraal wijst (in valgus).
Dit veroorzaakt een knobbel aan de zijkant van de
voet, die kan leiden tot bursitis (ontsteking).
Oorzaken zijn vaak het dragen van ongeschikt
schoeisel en aangeboren aanleg.
Zeldzaam bij mensen die op blote voeten lopen, maar komt wel voor.
Mogelijke oorzaken
Spreidvoet
aangeboren aanleg
hoge hakken
schoenen met smalle punten.
Behandeling is niet altijd nodig, maar kan wenselijk zijn bij pijn.
goed schoeisel, eventueel met steunzolen.
Corrigerende spalk kan 's nachts gedragen worden.
o Voeten (vaak dynamisch te zien ipv statisch)
Naar buiten (supinatie) of naar binnen (pronatie) gedraaid
Pronatie = meer druk op 1e straal van voet (gepaard met platvoeten)
Normaal: 10-15 graden naar buiten gedraaid
Algemeen
- Links-rechts vergelijken
- Wees kritisch in wat je ziet!
o In theorie spreekt men van “normaal” & “afwijkingen op de normaal”
MAAR “afwijkingen” zijn variaties binnen een bepaald spectrum
“Afwijking” ≠ pathologisch
“Afwijking”(variatie): oorzaak op ander niveau
“Afwijking” dorsaal “afwijking” ventraal
- Lokaal:
o Botcontouren
o Musculatuur (dystrofie: atrofie/hypertrofie)
o Zwellingen of intrekkingen
o Huidverkleuringen
o Littekens
o Afwijkingen
- Inleiding
o Benodigdheden: demografisch potlood (referentiepunten)
o Uitgangshouding patiënt:
Kledij uitdoen (ondergoed aanhouden)
Ontspannen en reproduceerbare uitgangshouding:
Eventjes ter plaatse stappen en dan stil blijven staan
Lichaamsgewicht gelijk verdelen over 2 voeten
10-15 cm tussen de voeten, komt overeen met voeten onder de
heupen
o Therapeut:
2 à 3 m van Patiënt
Recht achter P
- Wees kritisch in wat je ziet!
o Afwijkingen op een bepaald niveau kan veroorzaakt worden door een probleem op
een ander niveau.
o Vergelijk een afwijking aan de dorsale zijde steeds met de ventrale zijde en
omgekeerd.
o Niet elke afwijking is pathologisch!
- Dystrofie
o een veranderde ontwikkeling van lichaamsweefsel
o Hypertrofie is een toename van de spiermassa
kan bijvoorbeeld duiden op zwaar lichamelijk werk of zware lichamelijke
training
o Atrofie is een afname van de spiermassa
door gebrek aan beweging, rolstoel-gebruik, immobiliteit of een spier- of
zenuwaandoening
bijvoorbeeld de afname van spiervolume na het langdurig dragen van een
gipsverband
Statiek in frontale vlak
Dorsale zijde
- Onderste lidmaat
o Tenen: too many toes sign (>2 tenen)
o Calcaneus valgus/varus
Valgus: geassocieerd met platvoeten
Varus : geassocieerd met bolle voeten
Hoe vinden
Volg achillespees naar beneden tot
breedste deel van de calcaneus en teken
een loodrechte lijn
Let op: er is een verschil tussen het kussentje
en de hiel die erboven ligt
, o Conturen achillespees
o Voeten: pronatie en supinatie
o Onder/bovenbenen
Opening: links en rechtse opening t.o.v. de loodlijn
Dystrofie van de musculatuur
o Knieenstand
Genu valgum: X benen
Knieen raken elkaar
Enkels raken elkaar niet
Genu varum: O benen
Knieen raken elkaar niet (2-3 vingers tussen)
Enkels raken elkaar
Hoe vinden
Laat patiënt met beide malleoli en knieën zo dicht mogelijk tegen
elkaar zetten
o Horizontale knieplooi: hoogteverschil
o Horizontale bilplooi: hoogteverschil
o Verticale bilplooi: afwijking loodlijn
Hoe vinden
Met pen loodrecht naar beneden en zien of er even veel plaats links en
rechts is
o Malleoli medialis (enkel): hoogteverschil
Hoe vinden
Teken een streepje op het scherpste punt van de binnen enkel
o SIPS (Spina Iliaca Posterior Superior): hoogteverschil
Kuiltjes onder prominente knobbeltjes op dorsale zijde aftekenen met
horizontale lijn
o crista iliaca : hoogteverschil (L4-L5)
- Bovenste lidmaat
o Lendendriehoek: opening (links-rechts verschil)
o LWZ – TWZ – CWZ
C- of S- scoliose (vaak ook afwijkende ribbenboog)
Hoe vinden:
Vooruit laten buigen
2 bochten = s-scoliose en 1 bocht = c-scoliose
laterale shift links-rechts: schouder zelfde hoogte
lateroflexie links-rechts: schouders niet zelfde
hoogte
rotatie links-rechts
dystrofie musculatuur
o olecranon : hoogteverschil
Hoe vinden: klein knobbeltje bij extensie van de
arm aftekenen met een cirkel
o acromion : hoogteverschil
hoe vinden: afgetekend door omgekeerde driehoek
Teken af de angeulus inferrior en superior
Volg de spina scapula tot je er met de vinger afvalt
Volg naar voor tot je weer ergens op zit
, Teken met deze 2 punten een gelijkbenige driehoek
o schouder-neklijn : dystrofie musculatuur
o scapula
Hoe vinden:
Vinger op prominente wervel + 1 wervel hoger
Flexie en extensie in nek laten uitvoeren: erna 1 wervel voelbaar = C7
Checken door rotatie in nek: C7 roteert maar T1 niet
Teken T2 en tel naar beneden tot T7
elevatie = de scapula ligt boven T2-T7
depressie = de scapula ligt onder T2-T7
abductie = mediale rand van de scapula ligt op meer dan 3 vingers van de
processi spinosi van de thoracale werverkolom
adductie = mediale rand van de scapula ligt op minder dan 3 vingers van de
processi spinosi van de thoracale werverkolom
endorotatie(mediorotatie) = mediale rand van de scapula staat niet parallel
met de wervelkolom, angulus inferior ligt mediaal van angulus superior
exorotatie (laterorotatie ) = mediale rand van de scapula staat niet parallel
met de wervelkolom, angulus inferior ligt lateraal van angulus superior
winging = mediale rand van de scapula komt los van het ribbenrooster
tilting = angulus inferior van de scapula komt los van het ribbenrooster
spina scapulae : ten hoogte van T3-T4
o oren: hoogteverschil
- Referentiepunten
o Horizontale knieplooi
o Onderrand SIPS
o Gewrichtsruimte L4-L5 (= hoogte crista iliaca)
o Olecranon
, o Onderrand angulus inferior scapulae
o Bovenrand angulus superior scapulae
o Processus spinosus C6-C7-T1
Ventrale zijde
- Onderste lidmaat
o Tenen
Spreidtenen = vinger tussen teen
Hamertenen
Hamertenen komen vaak voor bij de tweede tot vijfde teen.
strekstand van het eerste teengewricht (hyperextensie van het
metatarsophalangeale gewricht)
buigstand van het tweede teengewricht (flexie van het proximale
interphalangeale gewricht).
Klauwtenen kunnen ook de grote teen aantasten, met strekstand van
het eerste teengewricht en buigstand van het tweede en derde
teengewricht.
De misvorming kan soepel corrigeerbaar zijn of stijf en niet-
corrigeerbaar als het langer bestaat.
Het eerste gewricht kan deels of volledig ontwricht zijn.
Hamertenen komen voor bij zowel doorgezakte
platvoeten als holvoeten, en vaak bij reuma
Hallux (grote teen) valgus = grote teen groeit naar binnen
een standsafwijking van de grote teen.
Het middenvoetsbeen wijst naar mediaal, terwijl
de teen zelf naar lateraal wijst (in valgus).
Dit veroorzaakt een knobbel aan de zijkant van de
voet, die kan leiden tot bursitis (ontsteking).
Oorzaken zijn vaak het dragen van ongeschikt
schoeisel en aangeboren aanleg.
Zeldzaam bij mensen die op blote voeten lopen, maar komt wel voor.
Mogelijke oorzaken
Spreidvoet
aangeboren aanleg
hoge hakken
schoenen met smalle punten.
Behandeling is niet altijd nodig, maar kan wenselijk zijn bij pijn.
goed schoeisel, eventueel met steunzolen.
Corrigerende spalk kan 's nachts gedragen worden.
o Voeten (vaak dynamisch te zien ipv statisch)
Naar buiten (supinatie) of naar binnen (pronatie) gedraaid
Pronatie = meer druk op 1e straal van voet (gepaard met platvoeten)
Normaal: 10-15 graden naar buiten gedraaid
