SEMESTER 2
INTERNATIONAAL EN EUROPESE RECHT
HOOFDSTUK 1
LES 1
1 vraag over arrest op examen.
1. WAT VERSTAAN WE ONDER INTERNATIONAAL RECHT?
Internationaal recht en nationaal rechten beide elkaar nodig.
1.1. Internationaal recht is recht dat relaties tussen staten regelt
‘interstatelijk recht’, niet ‘intrastatelijk recht’.
Veel vragen kan je niet puur op nationaal niveau beantwoorden, dus internationaal
niveau om samen oplossingen te geven voor problemen. Voorbeeld: diplomatiek recht,
consulair recht = staten die met elkaar samenwerken en recht creëren doen dat via
vertegenwoordigers. Als een staat afspraken maakt met een andere staat heb je daar
bepaalde personen die in naam van de staat bepaalde dingen doen, om dit te kunnen
doen in internationaal recht ‘voorrechten’/voordelen die anderen niet hebben omdat ze
vertegenwoordiger van een staat zijn.
• Geen belastingen betalen
• Niet gevolgd worden
• Vrij rondlopen
Vertegenwoordigers van ons in het buitenland. Bv. ik ga naar het buitenland, alles
gestolen van mij, er is daar iemand die de belangen van Belgen behartigt.
1.2. Internationaal milieu recht = niet meer nationaal
1..3. internationaal humanitaire recht = wat mag men gedurende gewapend conflict
doen, zoals welke wapens mogen gebruikt worden, welke zijn beschermende personen
in gewapend conflicten, mag je gewoon uniform van tegen partij aandoen en voordeel
aan hebben. Dit beslist allemaal internationaal dus tussen staten. Conflicten die niet
internationaal zijn = omdat ze binnen staat zijn
1.4. internationaal strafrecht = genocide, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de
mensheid, niet alle maar beperkt aantal ernstige misdaden op int. niveau.
Tamana Popal 1BA
,1.5. internationaal economisch recht = wereldhandelsorganisatie, internationaal
investeringsrecht, zeerecht
1. Wanneer is het internationaal privaatrecht en wanneer publiekrecht?
Voorbeeld = prof wordt gevraagd door iemand over 2 getrouwde mensen een Belg met
iemand uit Jemen. Welk huwelijksstelsel hier toepassing? België of Jemen? Maar dit is
niet domein van prof. Het is hier internationaal privaatrecht, niet internationaal
publiekrecht!
Voorbeeld = België en Oekraïne overeenkomst sluiten. Waarbij België om Oekraïne te
steunen ons oude wapens ‘niet meer hebben nodig, wij hebben nieuwe gekocht’ in
plaats van op de markt te brengen verkopen aan Oekraïne voor bepaald bedrag omdat ze
het nodig hebben. Dit is overeenkomst/ internationaal contract tussen staten DUS =
internationaal publiekrecht!
Voorbeeld = Oekraïne aangevallen door Rusland, regels die iets vertellen: mag je
zomaar buurland aanvallen? Is dit niet in strijd met regels van int. recht die zeggen dat in
de tussenstaatse aangelegenheden verboden is en er een aantal uitzonderingen zijn en
moet je de vraag stellen: zit je binnen die uitzondering verbod geweld te gebruiken?
ART. 2 lid 4 Handvest Verenigde Naties? Zegt: verboden is tussen staten tegen politieke
onafhankelijkheid, territoriale integriteit om geweld te gebruiken tegen elkaar. Maar niet
op alle situaties, er zijn uitzonderingen! De vraag is dan: zit je in situatie bv.
zelfverdediging, toestemming van Veiligheidsraad om geweld te gebruiken, zo niet? =
SCHEND JE INTERNATIONAAL RECHT!
3. SAMENVATTEND OVER WAT IS INT RECHT WEL EN NIET?
3.1. Internationaal recht = internationaal publiek recht, internationaal recht in
algemeen, oude term volken recht = internationaal publiek recht!
Volkeren niet noodzakelijk staten! En daarom niet echt juist!
3.2. Internationaal publiek recht = je verbind je als staat om iets te doen/niet
doen en zich daarvoor onderwerpen aan rechtsregels die men terug vindt in
bronnen van internationaal recht.
Bronnen van internationaal recht? Niet zelfde als nationaal recht! Geen hierarchie
tussen bronnen van internationaal recht.
VOORBEELD : verbod geweld ( ik zal geen geweld meer gebruiken tegen mijn buurland ik
mag het niet).
Tamana Popal 1BA
,Iets doen/niet doen zou kunnen zijn ten gevolgen van macht dan niet INTERNATIONAAL
RECHT! Maar internationaal betrekkingen.
VRAAG! Verschil internationaal betrekkingen en internationaal recht?
3.3. Basis kenmerken internationaal publiek recht = consensueel recht,
geen centrale wetgever, geen rechtshandhaver, geen centrale rechter, eigen
rechtsorde die om effectief te zijn in wisselwerking met de nationale
rechtsordes functioneert.
3.3.1. Consensueel recht = je bent maar gebonden aan internationaal recht
als je wenst gebonden te zijn.
3.3.2. Geen centrale wetgever = iemand beslist wat recht is en je bent aan
verworpen, wetgever beslist wat recht is in verticale houding.
INTERNATIONAAL RECHT geen centrale wetgever! Anders strijd met
basis beginsel van staat ‘staat is soeverein’ geen gezag boven staat!
Hoe wet gecrieerd dan? Door rechtsonderhorige zelf! En hebben
consensueel recht.
3.3.3. Geen centrale rechtshandhaver = op nationaal niveau als je regels
niet respecteerd vb. 30 binnen bebouwde kom in brussel jij doet het
niet dus straf/boete, er is een overheid dus. Bij internationaal recht
niet zo! Er is geen overheid, staten zijn zelf rechtsonderhorige, staten
zelf die wetgever, rechtonderhorigers, handhavers zijn! Zij hebben
mechanisme om voor te zorgen andere staat die recht niet respecteert
te verplichten om het recht te respecteren. Niet een overheid/
internationaal politie/ straffen niks bestaat.
3.3.4. Geen centrale rechter = tegenstelling tot nationaal geen rechter die
bevoegd is om een geschil te oordelen. Staten zijn soeverein en
beslissen zelf wanneer ze geschil hebben met een ander of dat zij die
zaak voor een rechter brengen of niet. Je moet als staat je instemming
eerst geven opdat die rechter in een bepaald geschil kan optreden. In
nationaal niveau is altijd wel een rechter bevoegd. In internationaal
maak je rechter bevoegd om uitspraak te doen. Er moet
consensualisme zijn. Dit is omdat staten zijn hoogste gezag dus
soverein. Indien er altijd rechter bevoegd zou zijn zou rechter boven
zijn die uitspraak kan doen en staat niet meer soeverein zou zijn.
VOORBEELD: oorlog rusland en oekraiene voor internationaal
gerechtshof uitgevochten wordt maar ergens anders.
VOORBEELD: als zij probleem hebben met VS/ VS zegt wij komen
morgen groenland van jullie afpakken. Waarom niet voor een HOF
gebracht? de staten willen dat niet op deze manier willen oplossen!
CONSLUSIE : niet omdat wij internationale hoven hebben dat het
zelfde manier als nationaal wordt opgelost.
Tamana Popal 1BA
, 3.3.4. Eigen rechtsorde die om effectief te zijn in wisselwerking met de
nationale rechtsordes functioneert = 2 verschillende rechtsordes en
functioneren op andere manieren toch werken ze samen omdat ze
anders de efficiente doelstellingen kunnen bereieken.
VOORBEELD: internationaal niveau over opwarming van aarde, je
moet samenkomen en afspraken maken. Wisselwerking nodig om
doelstelling te bereiken. Ene staat makkelijker andere staat beperkte
maten.
4. GEEN HIERARCHIE niet verticaal maar horizontaal!
Staten zijn gelijk, groot of klein staat juridische gelijk. WAAROM?
Ze zijn allemaal soeverein, allemaal hoogste gezag.
VOORBEELD :Luxemburg beschikt zelfde recht als China
GEVOLGEN :
COLLEGE 2
1. GESCHIEDENIS VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
In loop van jaren 1648 tot heden = int recht van aard wijzigt, vertrekt van recht c
1.1. VERDRAG VAN WESTFALEN (1648) = begin van internationale recht en
staten die soeverein worden dus interstatelijke recht. Als er geen staten zijn, is er
geen internationaal recht.
Staten = waar lang geleden entiteiten ontstond en op gegeven moment een gezag
bestond ‘overheid’ en regels kon opleggen.
o Voorbeeld egypte = voorbeelden terug kunnen vinden die wij als
kenmerken kunnen beschouwen voor int recht. Die oude Egyptenaren
sloten verdragen, overeenkomsten met andere. Die andere overheden die
wisselde wat wij vandaag diplomaten zouden noemen. Diplomaten
werden uitgewisseld waar geschreven overeenkomsten/int
overeenkomsten werden gesloten. Dus daar hadden ze veel kenmerken
van internationaal recht die wij vandaag kennen.
o MAAR: functioneerde niet overkoepelend. Systeem die wij vandaag int
recht noemen. Niet zoiets als overkoepelend int rechtsorde. Zien als
kleine eilandjes.
o Belangrijk: regels en afspraken die gemaakt zijn daar zijn niet degene die
uiteindelijk uitgegroeid zijn als int recht van vandaag. Ze hadden int
rechten, verschillende entiteiten die met elkaar afspraken maakte maar
niet geïntegreerd vandaag.
Tamana Popal 1BA