KOM aantekeningen hoorcollege &
samenvatting
Kwalitatief onderzoek: HC 1 t/m 3
Hoorcollege 1:
Bronnen van informatie:
Bij het gebruik van een verkeerde bron van informatie, kunnen de
gegevens een vertekend of zelfs een geheel fout beeld geven.
Mensen komen tot overtuigingen op basis van 4 belangrijke bronnen
van informatie:
1. Intuïtie: hierbij wordt het eigen gevoel gebruikt als bron van
informatie. Bij het gebruik van de eigen intuïtie kan sprake zijn van een
bias: een verschijnsel waarbij het redeneren subjectief is door al bestaande
kennis die het verwerken van kennis beïnvloed.
2. Ervaring: hierbij wordt de overtuiging gevormd door eigen
ervaringen. Een beslissing nemen op basis van eigen ervaringen is niet
altijd verstandig, omdat eigen ervaring niet gelijk staat aan objectieve
kennis ver de werkelijkheid.
3. Autoriteit: hierbij wordt de overtuiging van een autoritaire figuur,
zoals politicus of een religieuze leider, overgenomen.
4. Wetenschap: hierbij wordt een overtuiging gevormd op basis van
wetenschappelijk bewijs. Binnen de wetenschap worden systematische
observaties gemaakt waaruit zorgvuldige conclusies worden getrokken.
Theorie in sociale wetenschappen:
Theorie = een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en
verklaringen die in onderlinge samenhang worden beschreven. In de
wetenschap is een theorie een getoetst model ter verklaring van
waarnemingen van de werkelijkheid.
1
,Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek:
Empirisch:
Gebaseerd op systematische waarnemingen/metingen of
ervaringen die je verzamelt en zelf uitvoert. Onderzoek dat gebaseerd
is op eigen ervaring. Hierbij wordt gebruik gemaakt van directe of indirecte
waarnemingen.
Controleerbaar:
Peer review, andere onderzoekers moeten de stappen en resultaten van
een onderzoek nalezen, controleren en herhalen.
De resultaten van een onderzoek moeten controleerbaar zijn.
Wanneer andere onderzoekers een vergelijkbaar onderzoek doen, moeten
de verachtingen van het onderzoek kunnen worden bevestigd of weerlegt.
Wetenschappers controleren elkaar en sparren over hun bevindingen.
Probabilistisch:
In theorie: het probabilisme is de leer dat zegt dat het onmogelijk is
om de absoute waarheid te kennen, ze zoekt meer om de
waarschijnlijkheidsgraad te kunnen bepalen. Er is een kans dat we
het ene zien, maar dat toch het andere waar is.
Keuzes worden gemaakt aan de hand wat net meest waarschijnlijk is.
Gebaseerd op kansen, niet op absolute zekerheden.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie:
Ondersteunen door data:
Data uit wetenschappelijk onderzoek
Falsifieerbaar:
Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
verzamelde gegevens. De theorie moet ‘verwerpbaar zijn’.
Spaarzaam (parsimoious):
De stelling is dat wanneer er verschillende hypotheses zijn die een
verschijnsel in gelijke mate kunnen verklaren, de hypothese gekozen moet
worden die de minste aannamen bevat en het kleinste aantal entiteiten
veronderstelt. Als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig
om deze complexer te maken.
Zo eenvoudig moeilijk
Beide 3, goed onderscheiden
Onderzoeksontwerp:
De onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
- Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
- Zijn de gegevens kwalitatief of kwantitatief?
- Hoe worden de gegevens verzameld?
Kwalitatieve gegevens:
2
, Is een woord, zin of een stuk uitgesproken of neergeschreven
tekst. Interviews, teksten, video of opnames. Niet ‘meetbaar’.
Kwantitatieve gegevens:
Is een getal is meetbaar: bv gewicht, lengte, een aantal keer lachten.
Onderzoeksvragen:
In wetenschappelijk onderzoek zijn er twee soorten onderzoeksvragen:
Onderzoeksvraag is leidend. Antwoord: het is het meest waarschijnlijk
dat…
1. Fundamenteel (basic):
▪ Een fundamentele onderzoeksvraag wordt ook wel ‘zuivere’
wetenschap genoemd omdat, het kennis vanwege kennis is,
zonder een concrete toepassing. Het richt zich op de
basismechanismen en leidt tot ontdekkingen die bijdragen
tot een beter begrip van hoe iets werkt.
▪ De onderzoeker zoekt naar algemene informatie, zoals: ‘wat
gebeurt er in het brein van een narcist’.
▪ ‘Vergroten algemene kennis en begrip’.
▪ Kijken hoe iets precies zit
2. Toegepast (applied):
▪ Toegepast onderzoek start met een handelingsprobleem van
de praktijk. Bestaande wetenschappelijke kennis wordt
toegepast op het analyseren en oplossen van
praktijkproblemen.
▪ Bijvoorbeeld het maken van een interventie: ‘kunnen we
Instagram op een of andere manier aanpassen, zodat het minder
leidt tot narcistische trekjes?’
▪ ‘Lost praktische problemen op’.
3. Transnationeel:
▪ Je gaat hier van het ene onderzoek over in het andere. Je gaat van de
praktische interventie een stap verder: 'waarom werkt deze versie va
Instagram beter?' of "wat doet deze versie van Instagram met een narcist”.
Niet voor deze cursus
Fundamenteel onderzoek is ten alle tijden systematisch, zoals wetenschappelijk
gestructureerd. Kenmerkend hiervoor is de empirische cyclus. Deze cyclus
geeft het ideale wetenschappelijke onderzoeksproces weer:
3
, De cyclus begint met een idee of een theorie hieruit volgt de
onderzoeksvraag na het concretiseren van de vraag komt het
onderzoeksontwerp, dit is de manier waarop het antwoord op de
onderzoeksvraag gegeven kan worden vanuit het ontwerp ontstaan
bepaalde hypothesen, antwoord dat verwacht wordt op de onderzoeksvraag
daarna wordt data verzameld om de vraag te beantwoorden data wordt
geanalyseerd ondersteunende data leiden tot versterking van de theorie en
niet-ondersteunende data leiden tot herziening van de theorie of een verbeterd
onderzoeksontwerp.
De empirische cyclus is iteratief, tijdens het onderzoeksproces is het mogelijk
terug te keren naar een voorgaande stap, om het onderzoek te
verbeteren.
Kwalitatief onderzoek in KOM:
Data-verzamelingsmethoden kwalitatief onderzoek
- Hoe worden gegevens verzameld?
- Bij wie worden gegevens verzameld?
Data-analyse kwalitatief onderzoek
Kwaliteit van kwalitatief onderzoek
Kritisch lezen van wetenschappelijke publicaties
Plan Hierbij activeer je je voorkennis en doe je voorspellingen door bv
de voorpagina en de referentie van het artikel te bekijken.
Lezen Door te lezen probeer je de belangrijkste aspecten eruit te halen.
4
samenvatting
Kwalitatief onderzoek: HC 1 t/m 3
Hoorcollege 1:
Bronnen van informatie:
Bij het gebruik van een verkeerde bron van informatie, kunnen de
gegevens een vertekend of zelfs een geheel fout beeld geven.
Mensen komen tot overtuigingen op basis van 4 belangrijke bronnen
van informatie:
1. Intuïtie: hierbij wordt het eigen gevoel gebruikt als bron van
informatie. Bij het gebruik van de eigen intuïtie kan sprake zijn van een
bias: een verschijnsel waarbij het redeneren subjectief is door al bestaande
kennis die het verwerken van kennis beïnvloed.
2. Ervaring: hierbij wordt de overtuiging gevormd door eigen
ervaringen. Een beslissing nemen op basis van eigen ervaringen is niet
altijd verstandig, omdat eigen ervaring niet gelijk staat aan objectieve
kennis ver de werkelijkheid.
3. Autoriteit: hierbij wordt de overtuiging van een autoritaire figuur,
zoals politicus of een religieuze leider, overgenomen.
4. Wetenschap: hierbij wordt een overtuiging gevormd op basis van
wetenschappelijk bewijs. Binnen de wetenschap worden systematische
observaties gemaakt waaruit zorgvuldige conclusies worden getrokken.
Theorie in sociale wetenschappen:
Theorie = een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en
verklaringen die in onderlinge samenhang worden beschreven. In de
wetenschap is een theorie een getoetst model ter verklaring van
waarnemingen van de werkelijkheid.
1
,Kenmerken van wetenschappelijk onderzoek:
Empirisch:
Gebaseerd op systematische waarnemingen/metingen of
ervaringen die je verzamelt en zelf uitvoert. Onderzoek dat gebaseerd
is op eigen ervaring. Hierbij wordt gebruik gemaakt van directe of indirecte
waarnemingen.
Controleerbaar:
Peer review, andere onderzoekers moeten de stappen en resultaten van
een onderzoek nalezen, controleren en herhalen.
De resultaten van een onderzoek moeten controleerbaar zijn.
Wanneer andere onderzoekers een vergelijkbaar onderzoek doen, moeten
de verachtingen van het onderzoek kunnen worden bevestigd of weerlegt.
Wetenschappers controleren elkaar en sparren over hun bevindingen.
Probabilistisch:
In theorie: het probabilisme is de leer dat zegt dat het onmogelijk is
om de absoute waarheid te kennen, ze zoekt meer om de
waarschijnlijkheidsgraad te kunnen bepalen. Er is een kans dat we
het ene zien, maar dat toch het andere waar is.
Keuzes worden gemaakt aan de hand wat net meest waarschijnlijk is.
Gebaseerd op kansen, niet op absolute zekerheden.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie:
Ondersteunen door data:
Data uit wetenschappelijk onderzoek
Falsifieerbaar:
Een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
verzamelde gegevens. De theorie moet ‘verwerpbaar zijn’.
Spaarzaam (parsimoious):
De stelling is dat wanneer er verschillende hypotheses zijn die een
verschijnsel in gelijke mate kunnen verklaren, de hypothese gekozen moet
worden die de minste aannamen bevat en het kleinste aantal entiteiten
veronderstelt. Als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig
om deze complexer te maken.
Zo eenvoudig moeilijk
Beide 3, goed onderscheiden
Onderzoeksontwerp:
De onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
- Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
- Zijn de gegevens kwalitatief of kwantitatief?
- Hoe worden de gegevens verzameld?
Kwalitatieve gegevens:
2
, Is een woord, zin of een stuk uitgesproken of neergeschreven
tekst. Interviews, teksten, video of opnames. Niet ‘meetbaar’.
Kwantitatieve gegevens:
Is een getal is meetbaar: bv gewicht, lengte, een aantal keer lachten.
Onderzoeksvragen:
In wetenschappelijk onderzoek zijn er twee soorten onderzoeksvragen:
Onderzoeksvraag is leidend. Antwoord: het is het meest waarschijnlijk
dat…
1. Fundamenteel (basic):
▪ Een fundamentele onderzoeksvraag wordt ook wel ‘zuivere’
wetenschap genoemd omdat, het kennis vanwege kennis is,
zonder een concrete toepassing. Het richt zich op de
basismechanismen en leidt tot ontdekkingen die bijdragen
tot een beter begrip van hoe iets werkt.
▪ De onderzoeker zoekt naar algemene informatie, zoals: ‘wat
gebeurt er in het brein van een narcist’.
▪ ‘Vergroten algemene kennis en begrip’.
▪ Kijken hoe iets precies zit
2. Toegepast (applied):
▪ Toegepast onderzoek start met een handelingsprobleem van
de praktijk. Bestaande wetenschappelijke kennis wordt
toegepast op het analyseren en oplossen van
praktijkproblemen.
▪ Bijvoorbeeld het maken van een interventie: ‘kunnen we
Instagram op een of andere manier aanpassen, zodat het minder
leidt tot narcistische trekjes?’
▪ ‘Lost praktische problemen op’.
3. Transnationeel:
▪ Je gaat hier van het ene onderzoek over in het andere. Je gaat van de
praktische interventie een stap verder: 'waarom werkt deze versie va
Instagram beter?' of "wat doet deze versie van Instagram met een narcist”.
Niet voor deze cursus
Fundamenteel onderzoek is ten alle tijden systematisch, zoals wetenschappelijk
gestructureerd. Kenmerkend hiervoor is de empirische cyclus. Deze cyclus
geeft het ideale wetenschappelijke onderzoeksproces weer:
3
, De cyclus begint met een idee of een theorie hieruit volgt de
onderzoeksvraag na het concretiseren van de vraag komt het
onderzoeksontwerp, dit is de manier waarop het antwoord op de
onderzoeksvraag gegeven kan worden vanuit het ontwerp ontstaan
bepaalde hypothesen, antwoord dat verwacht wordt op de onderzoeksvraag
daarna wordt data verzameld om de vraag te beantwoorden data wordt
geanalyseerd ondersteunende data leiden tot versterking van de theorie en
niet-ondersteunende data leiden tot herziening van de theorie of een verbeterd
onderzoeksontwerp.
De empirische cyclus is iteratief, tijdens het onderzoeksproces is het mogelijk
terug te keren naar een voorgaande stap, om het onderzoek te
verbeteren.
Kwalitatief onderzoek in KOM:
Data-verzamelingsmethoden kwalitatief onderzoek
- Hoe worden gegevens verzameld?
- Bij wie worden gegevens verzameld?
Data-analyse kwalitatief onderzoek
Kwaliteit van kwalitatief onderzoek
Kritisch lezen van wetenschappelijke publicaties
Plan Hierbij activeer je je voorkennis en doe je voorspellingen door bv
de voorpagina en de referentie van het artikel te bekijken.
Lezen Door te lezen probeer je de belangrijkste aspecten eruit te halen.
4
