Financiële rapportering
DEEL I : Algemene boekhouding van ziekenhuizen
Herhaling
Balans = activa en passiva is in evenwicht, een momentopname
Winst = opbrengsten – kosten : wat erover blijft
Resultaat toewijzing = (maak je verlies: wordt het afgetrokken van eigen vermogen) (maak je winst:
beslissen wat je met winst doet of uitkeren aan aandeelhouders (AH)
Afschrijvingen = bezitting worden afgeschreven, alles wat je als bezitting oorspronkelijk geboekt hebt.
(typisch materieel) (gebeurt lineair)
Waardevermindering = de waardeafname van een bezit, hetzij als gevolg van marktomstandigheden
of als gevolg van andere factoren zoals slijtage, prijs herevalueren.
Voorziening = Reserve op balans (dat kan compenseren), kosten boeken, maar die moet nog
gebeuren.
Korte termijn schuld = schuld minder dan een jaar (belangrijk voor jaarrekening, om te weten wat
terugbetaalt moet worden voor de volgende jaren)
Lange termijn schuld = schuld langer dan een jaar
Niet compensatie beginsel = zowel een schuld als een vordering hebben (bv ik heb een schuld vn 100
euro aan Yelin maar Yelin moet mij ook 100 euro , dus de netto is gellijk aan 0) (MAAR niet vergeten
dat stel ik niet meer kan betalen dn is Yelin in de shit, geen garantie da netto gelijk is aan 0)
Eigen vermogen = Activa (bezittingen) – Vreemd vermogen ; passiefzijde
Kapitaalaflossingen t.o.v. interesten = Interest = vergoeding die je betaalt aan andere parterijen
(kost) Kapitaalaflossing = schuld die je terug betaalt
Omzet = financiële opbrengst
Actief Passief
-vast - EV
-omzetbaar - vreemd vermogen (schulden) LT & KT
-beschikbaar
Voorraden
Bank
Opbrengste – kosten = resultaat (bij EV)
Non-profit: EV en verwacht geen rendement tov (vzw)
Brutoloon: RSZ-werknemer + bedrijfsvoorheffing +
nettoloon
1
,H1 : Algemene bepalingen
Wetgeving
o Boekhoudkundige verplichtingen vinden grondslag in ‘ziekenhuiswet’
o ‘ieder ZKH heeft eigen BKH: die BKH moet kostprijs van iedere dienst doen
blijken’
o Bepalingen van toepassing voor ZKH
o ZKH moet BKH voeren die passend is voor zijn aard en omvang
o Omvat alle verrichtingen, bezittingen, vorderingen, schulden,
verplichtingen
o Volgens methode van dubbel BKH
o Verrichtingen: zonder uitstel, getrouw, volledig, naarr tijdsorde
o 1x/jaar maakt ZKH voorzichtig en ter goede trouw een inventaris op,
gestructureerd volgens het rekeningstelsel
o Inventaris betrekking op: bezitting, vordering, schulden, verplichtingen, EV
van ZKH
Inventaris gebruikt bij def opstelling van JR
o JR bezorgd aan ondernemingsgraad en ministerie volksgzhd
o ZKH vzw (vereniging zonder winstoogmerk) JR bezorgen bij Balanscentrale
vd Nationale Bank (NBB)
Externe controle
o ZKH verplicht statutair bevoegd orgaan; beëdigd bedrijfsrevisor aan te stellen
o Taak: BKH en JR te certifiëren, levert verslag aan het statutair bevoegd orgaan
o Verslag: hoe controletaak gdn, JR gerespecteerd?, evalueren JR getrouw
beeld voor vermogen en financ toestand/ resultaten van ZKH
o Voor de beoordeling van finan toestand en resultaten 4 conclusies
mogelijk:
Zonder voorbehoud (in orde)
Met voorbehoud (bv bij ontbreken van interne controle)
Afkeurende verklaring (JR in het geheel geen trouw beeld)
Onthoudende verklaring (materieel onmogelijk uitspraak te doen)
o In ZKHwet sprake van verklaring met voorbehoud
o Ook controle-opdracht mbt activiteiten v dienst die centrale inning van
honoraria verzorgt. + controleverslag aan ZKHbeheerder & Medische raad
o Auditor: breder dan alleen financiën (kwaliteit, ptveiligheid..), verbetering van
interne processen..
H2: De minimumindeling van het algemeen rekeningenstelsel van
ziekenhuizen (MARZ) en verplicht schema van JR
Het rekeningenstelsel
o ZKH verplicht bijkomende rekeningen openen indien passend in functie van
activiteiten.
o Kostenrekeningen zeer gedatailleerd en laten opvolging toe per kostensoort als
kostenplaats (exploitatieBKH)
Jaarrekening bestaat uit 5 delen:
o Balans: staat van bezittingen & schulden op bep moment de oorsrong &
besteding vermogen weergeeft
2
, o RR: toont de exploitatieresultaat volgens klassieke indeling nr
bedrijfs/financiele/uitzonderlijke activiteiten. Geen sprake van belastingen op
resultaat.
o Toelichting: bevat mutatiestaten vd vaste activa; detail v schulden, sociale
lasten, personeelsbestand, opsplitsing v pers lasten, alle info over tot stand komen
van financ situatie van zkh.
o Resultatenrekening per definitieve kostenplaats: geeft indeling van het
resultaat naar medische diensten, apotheek.. (ziekenhuiswetgeving specifiek)
o Sociale balans: idem als ondernemingen dienen in te vullen bij opmaak van
volldig schema
H3: eigen vermogen, voorzieningen en schulden op meer dan 1 jaar
Overzicht:
10 – dotaties, inbreng en giften in kapitaal
= De middelen onder deze rubriek geboekt moeten permanent ter beschikking van het ziekenhuis
gesteld worden. Met “Giften in kapitaal” worden giften van onroerende goederen (gebouwen,
terreinen) bedoeld, of bedragen bestemd tot een duurzame financiering.
o Rechtstreeks geboekt
o Lopende giften: voor kleine schenking, duurzame opbrengsten: rekening 764-
768
15 – investeringssubsidies
= Het betreft hier subsidies verworven ter (gedeeltelijke) financiering van vaste activa. In de
ondernemingsboekhouding wordt de term “Kapitaalsubsidies” gebruikt. Andere subsidies dienen als
Bedrijfssubsidies (740), Diverse bedrijfsopbrengsten (744-749), intrestsubsidies (753) of Diverse financiële
opbrengsten (759) geboekt te worden, al naargelang van het geval.
o Afschrijving van gesubsidieerd goed gepaard met evenredige vermindering van
geboekte subsidie
o BTW niet recupereerbaar voor ZKH, de betaalde BTW opgenomen in
aanschaffingswaarde
o Investeringssubsidie krijgen wordt kost als je afschrijft
o Onder EV en in opbrengsten genomen a rato/stapsgewijs van de afschrijvingen
16 – voorzieningen voor risico’s en kosten
= Bij de Voorzieningen voor risico’s en kosten (16) werd een rekening Voorzieningen voor
achterstallige bezoldigingen (163) gecreëerd. Het betreft hier enkel bezoldigingen waarvan de
betaling voorzien is in de sociale programma-akkooden, maar die nog niet met zekerheid kon
geschieden omwille van het ontbreken van de bevestiging van de afgesloten akkoorden. Deze
situatie doet zich voor wanneer het sociaal overleg met betrekking tot het ziekenhuispersoneel
geleid heeft tot een weddeverhoging voor dit personeel die ingaat vóór 31/12,maar waarvan de
officiële mededeling, en dus het vereiste verantwoordingsstuk, het ziekenhuis nog niet bereikt heeft
op 31/12.
o Niet aangewezen: gebruik van kosten en opbrengsten mbt voorgaande boekjaren
18 – sluitingspremies
= Bij sluiting van bedden kan een ziekenhuis eventueel een premie bekomen. Deze premie is
opgesplitst in een Premie betreffende vaste activa (180) en een Premie betreffende werkingskosten
(mensen die je moet betalen, 181).
o Premies jaarlijks afgeboekt nr rato van afschrijvingsritme v vaste activa waarvoor deze
premies toegekend werden, als een opbrengst
3
, o Premie moet direct in resultaat genomen worden. Bij financiering die op dit resultaat
gebaseerd is kan lange wachttijden liquiditeitsproblemen vr ZKH creëren.
o Premies op einde boekjaar waarin zij verkregen werden volledig afgeboekt worden.
H4: oprichtingskosten, vaste activa en vorderingen > 1 jaar
Voor de ZKH is er de verplichting voor elke identificeerbare activacategroie een afzond
rekening te voorzien & deze subrekeningen te gebruiken:
o Aanschaffingswaarde (subrek: 0)
o Geboekte meerwaarden (subrek: 8)
o Geboekte afschrijvingen/WVM (subrek: 9)
Afschrijvingsplan steeds lineaire afschrijvingen (volgens wettelijk vastgelegd %) &
afschrijvingsduur
->financieringsmechanisme: afschrijvingen basis vormen voor bepaling ZKHbudget
o ‘klein materieel dat bestendig wordt vernieuwd’ voor vast bedrag op actief mag
worden genomen & vervanging als bedrijfskost geboekt
o Investeringen met eenheidskostprijs lager dan 1.250eu niet geactiveerd, maar als
bedrijfskost
Reserveuitrusting (260):
o Uitrusting die werd gekocht maar nog geen bestemming heeft gekregen. Wachten
tot je iets gebruikt, maar je hebt het als gekocht
o Niet afgeschreven, bestemming gekend dan activum boeken naar def actiefpost
Vooruitbetalingen (270):
o Niet afgeschreven
Indeling van financ vaste activa (28):
o Beperkt bij ZKH, niet afgeschreven
Overzicht:
Oprichtingskosten (20)
= aanloopkosten en kosten voor eerste inrichting
o Kosten van oprichting en inbreng (200): 33% (eerste jaar 34%) : over 3jaar lineair
afsch
o Overige oprichtingskosten (202): 33% (eerste jaar: 34%): over 3 jaar lineair afsch
o Intercalaire interesten (203): 10%
= renten op VV die worden gebruikt voor financiering van IMVA en MVA die
betrekking hebben op de periode welke de bedrijfsklaarheid voorafgaat
o Herstructureringskosten (204): 33%
Immateriële vaste activa (21)
o Afschrijven aan 33% (eerste jaar 34%)
Terreinen en gebouwen (22)
o Gebouwen (221) : 3% (eerste jaar 4%) op 33 jaar afgeschreven
o Overige rechten op onroerende goederen (223): 3% (eerste jaar 4%)
o Grote herstellingswerken en groot onderhoud (224): 10%
o Inrichting gebouwen (225): 3% (eerste jaar 4%)
o Terreinen: duurzame bezitting dus niet afschrijven
Bij ZKH: als de gebruiksduur van gebouw lager ligt dan 33jaar dan afschrijvingen spreiden
over de gebruiksduur.
4
DEEL I : Algemene boekhouding van ziekenhuizen
Herhaling
Balans = activa en passiva is in evenwicht, een momentopname
Winst = opbrengsten – kosten : wat erover blijft
Resultaat toewijzing = (maak je verlies: wordt het afgetrokken van eigen vermogen) (maak je winst:
beslissen wat je met winst doet of uitkeren aan aandeelhouders (AH)
Afschrijvingen = bezitting worden afgeschreven, alles wat je als bezitting oorspronkelijk geboekt hebt.
(typisch materieel) (gebeurt lineair)
Waardevermindering = de waardeafname van een bezit, hetzij als gevolg van marktomstandigheden
of als gevolg van andere factoren zoals slijtage, prijs herevalueren.
Voorziening = Reserve op balans (dat kan compenseren), kosten boeken, maar die moet nog
gebeuren.
Korte termijn schuld = schuld minder dan een jaar (belangrijk voor jaarrekening, om te weten wat
terugbetaalt moet worden voor de volgende jaren)
Lange termijn schuld = schuld langer dan een jaar
Niet compensatie beginsel = zowel een schuld als een vordering hebben (bv ik heb een schuld vn 100
euro aan Yelin maar Yelin moet mij ook 100 euro , dus de netto is gellijk aan 0) (MAAR niet vergeten
dat stel ik niet meer kan betalen dn is Yelin in de shit, geen garantie da netto gelijk is aan 0)
Eigen vermogen = Activa (bezittingen) – Vreemd vermogen ; passiefzijde
Kapitaalaflossingen t.o.v. interesten = Interest = vergoeding die je betaalt aan andere parterijen
(kost) Kapitaalaflossing = schuld die je terug betaalt
Omzet = financiële opbrengst
Actief Passief
-vast - EV
-omzetbaar - vreemd vermogen (schulden) LT & KT
-beschikbaar
Voorraden
Bank
Opbrengste – kosten = resultaat (bij EV)
Non-profit: EV en verwacht geen rendement tov (vzw)
Brutoloon: RSZ-werknemer + bedrijfsvoorheffing +
nettoloon
1
,H1 : Algemene bepalingen
Wetgeving
o Boekhoudkundige verplichtingen vinden grondslag in ‘ziekenhuiswet’
o ‘ieder ZKH heeft eigen BKH: die BKH moet kostprijs van iedere dienst doen
blijken’
o Bepalingen van toepassing voor ZKH
o ZKH moet BKH voeren die passend is voor zijn aard en omvang
o Omvat alle verrichtingen, bezittingen, vorderingen, schulden,
verplichtingen
o Volgens methode van dubbel BKH
o Verrichtingen: zonder uitstel, getrouw, volledig, naarr tijdsorde
o 1x/jaar maakt ZKH voorzichtig en ter goede trouw een inventaris op,
gestructureerd volgens het rekeningstelsel
o Inventaris betrekking op: bezitting, vordering, schulden, verplichtingen, EV
van ZKH
Inventaris gebruikt bij def opstelling van JR
o JR bezorgd aan ondernemingsgraad en ministerie volksgzhd
o ZKH vzw (vereniging zonder winstoogmerk) JR bezorgen bij Balanscentrale
vd Nationale Bank (NBB)
Externe controle
o ZKH verplicht statutair bevoegd orgaan; beëdigd bedrijfsrevisor aan te stellen
o Taak: BKH en JR te certifiëren, levert verslag aan het statutair bevoegd orgaan
o Verslag: hoe controletaak gdn, JR gerespecteerd?, evalueren JR getrouw
beeld voor vermogen en financ toestand/ resultaten van ZKH
o Voor de beoordeling van finan toestand en resultaten 4 conclusies
mogelijk:
Zonder voorbehoud (in orde)
Met voorbehoud (bv bij ontbreken van interne controle)
Afkeurende verklaring (JR in het geheel geen trouw beeld)
Onthoudende verklaring (materieel onmogelijk uitspraak te doen)
o In ZKHwet sprake van verklaring met voorbehoud
o Ook controle-opdracht mbt activiteiten v dienst die centrale inning van
honoraria verzorgt. + controleverslag aan ZKHbeheerder & Medische raad
o Auditor: breder dan alleen financiën (kwaliteit, ptveiligheid..), verbetering van
interne processen..
H2: De minimumindeling van het algemeen rekeningenstelsel van
ziekenhuizen (MARZ) en verplicht schema van JR
Het rekeningenstelsel
o ZKH verplicht bijkomende rekeningen openen indien passend in functie van
activiteiten.
o Kostenrekeningen zeer gedatailleerd en laten opvolging toe per kostensoort als
kostenplaats (exploitatieBKH)
Jaarrekening bestaat uit 5 delen:
o Balans: staat van bezittingen & schulden op bep moment de oorsrong &
besteding vermogen weergeeft
2
, o RR: toont de exploitatieresultaat volgens klassieke indeling nr
bedrijfs/financiele/uitzonderlijke activiteiten. Geen sprake van belastingen op
resultaat.
o Toelichting: bevat mutatiestaten vd vaste activa; detail v schulden, sociale
lasten, personeelsbestand, opsplitsing v pers lasten, alle info over tot stand komen
van financ situatie van zkh.
o Resultatenrekening per definitieve kostenplaats: geeft indeling van het
resultaat naar medische diensten, apotheek.. (ziekenhuiswetgeving specifiek)
o Sociale balans: idem als ondernemingen dienen in te vullen bij opmaak van
volldig schema
H3: eigen vermogen, voorzieningen en schulden op meer dan 1 jaar
Overzicht:
10 – dotaties, inbreng en giften in kapitaal
= De middelen onder deze rubriek geboekt moeten permanent ter beschikking van het ziekenhuis
gesteld worden. Met “Giften in kapitaal” worden giften van onroerende goederen (gebouwen,
terreinen) bedoeld, of bedragen bestemd tot een duurzame financiering.
o Rechtstreeks geboekt
o Lopende giften: voor kleine schenking, duurzame opbrengsten: rekening 764-
768
15 – investeringssubsidies
= Het betreft hier subsidies verworven ter (gedeeltelijke) financiering van vaste activa. In de
ondernemingsboekhouding wordt de term “Kapitaalsubsidies” gebruikt. Andere subsidies dienen als
Bedrijfssubsidies (740), Diverse bedrijfsopbrengsten (744-749), intrestsubsidies (753) of Diverse financiële
opbrengsten (759) geboekt te worden, al naargelang van het geval.
o Afschrijving van gesubsidieerd goed gepaard met evenredige vermindering van
geboekte subsidie
o BTW niet recupereerbaar voor ZKH, de betaalde BTW opgenomen in
aanschaffingswaarde
o Investeringssubsidie krijgen wordt kost als je afschrijft
o Onder EV en in opbrengsten genomen a rato/stapsgewijs van de afschrijvingen
16 – voorzieningen voor risico’s en kosten
= Bij de Voorzieningen voor risico’s en kosten (16) werd een rekening Voorzieningen voor
achterstallige bezoldigingen (163) gecreëerd. Het betreft hier enkel bezoldigingen waarvan de
betaling voorzien is in de sociale programma-akkooden, maar die nog niet met zekerheid kon
geschieden omwille van het ontbreken van de bevestiging van de afgesloten akkoorden. Deze
situatie doet zich voor wanneer het sociaal overleg met betrekking tot het ziekenhuispersoneel
geleid heeft tot een weddeverhoging voor dit personeel die ingaat vóór 31/12,maar waarvan de
officiële mededeling, en dus het vereiste verantwoordingsstuk, het ziekenhuis nog niet bereikt heeft
op 31/12.
o Niet aangewezen: gebruik van kosten en opbrengsten mbt voorgaande boekjaren
18 – sluitingspremies
= Bij sluiting van bedden kan een ziekenhuis eventueel een premie bekomen. Deze premie is
opgesplitst in een Premie betreffende vaste activa (180) en een Premie betreffende werkingskosten
(mensen die je moet betalen, 181).
o Premies jaarlijks afgeboekt nr rato van afschrijvingsritme v vaste activa waarvoor deze
premies toegekend werden, als een opbrengst
3
, o Premie moet direct in resultaat genomen worden. Bij financiering die op dit resultaat
gebaseerd is kan lange wachttijden liquiditeitsproblemen vr ZKH creëren.
o Premies op einde boekjaar waarin zij verkregen werden volledig afgeboekt worden.
H4: oprichtingskosten, vaste activa en vorderingen > 1 jaar
Voor de ZKH is er de verplichting voor elke identificeerbare activacategroie een afzond
rekening te voorzien & deze subrekeningen te gebruiken:
o Aanschaffingswaarde (subrek: 0)
o Geboekte meerwaarden (subrek: 8)
o Geboekte afschrijvingen/WVM (subrek: 9)
Afschrijvingsplan steeds lineaire afschrijvingen (volgens wettelijk vastgelegd %) &
afschrijvingsduur
->financieringsmechanisme: afschrijvingen basis vormen voor bepaling ZKHbudget
o ‘klein materieel dat bestendig wordt vernieuwd’ voor vast bedrag op actief mag
worden genomen & vervanging als bedrijfskost geboekt
o Investeringen met eenheidskostprijs lager dan 1.250eu niet geactiveerd, maar als
bedrijfskost
Reserveuitrusting (260):
o Uitrusting die werd gekocht maar nog geen bestemming heeft gekregen. Wachten
tot je iets gebruikt, maar je hebt het als gekocht
o Niet afgeschreven, bestemming gekend dan activum boeken naar def actiefpost
Vooruitbetalingen (270):
o Niet afgeschreven
Indeling van financ vaste activa (28):
o Beperkt bij ZKH, niet afgeschreven
Overzicht:
Oprichtingskosten (20)
= aanloopkosten en kosten voor eerste inrichting
o Kosten van oprichting en inbreng (200): 33% (eerste jaar 34%) : over 3jaar lineair
afsch
o Overige oprichtingskosten (202): 33% (eerste jaar: 34%): over 3 jaar lineair afsch
o Intercalaire interesten (203): 10%
= renten op VV die worden gebruikt voor financiering van IMVA en MVA die
betrekking hebben op de periode welke de bedrijfsklaarheid voorafgaat
o Herstructureringskosten (204): 33%
Immateriële vaste activa (21)
o Afschrijven aan 33% (eerste jaar 34%)
Terreinen en gebouwen (22)
o Gebouwen (221) : 3% (eerste jaar 4%) op 33 jaar afgeschreven
o Overige rechten op onroerende goederen (223): 3% (eerste jaar 4%)
o Grote herstellingswerken en groot onderhoud (224): 10%
o Inrichting gebouwen (225): 3% (eerste jaar 4%)
o Terreinen: duurzame bezitting dus niet afschrijven
Bij ZKH: als de gebruiksduur van gebouw lager ligt dan 33jaar dan afschrijvingen spreiden
over de gebruiksduur.
4
