Observeren en rapporteren 2025-2026
Inhoudstafel
1. Begrippenlijst …………………………………………………………………………………………… 2
2. Checklist observatieverslag ……………………………………………………………………….. 7
3. Tips bij het schrijven van een observatie ………………………………………………………. 8
4. Voorbeeld objectieve observatie …………………………………………………………………. 9
5. Kleine samenvatting per hoofdstuk ……………………………………………………………… 10
1
, Observeren en rapporteren 2025-2026
1. Begrippenlijst
Hoofdstuk 1: Observeren: het menselijke perspectief
Begrip Definitie
Observeren Bewust, doelgericht en systematisch waarnemen om
informatie te verzamelen
Waarnemen Het opnemen van prikkels via de zintuigen
Doel Wat men wil bereiken met een observatie.
Gedefinieerd Duidelijk omschreven of afgebakend
Ontvangen Prikkels opnemen uit de omgeving
Signalen Waarneembare aanwijzingen of boodschappen
Omgeving Alles wat zich rond een persoon bevindt en invloed heeft
Proces Reeks stappen die elkaar opvolgen
Informatieverwerking Het opnemen, ordenen en begrijpen van info
Interpretatie Betekenis geven aan wat men waarneemt
Rapporteren Observaties en gegevens vastleggen en doorgeven
Sociaal-emotionele vaardigheden Vaardigheden om met jezelf en anderen om te gaan
Prikkels Info die via de zintuigen binnenkomt
Verwerken Info begrijpen en betekenis aan geven
Verbanden Relaties tussen gebeurtenissen of gegevens
Gedeeld begrip Wanneer mensen dezelfde betekenis geven aan iets
Feiten Objectief waarneembare gegevens
Operante conditionering Leren door belonging of straf
Culturele verschillen Verschillen in normen, waarden en gewoonten tussen
culturen
Interpretatiemechanismen Processen die beïnvloeden hoe we betekenis geven aan info
Cognitieve schema’s Mentale structuren die helpen info te ordenen
Werkelijkheid De realiteit zoals die bestaat of wordt ervaren
Anticiperen Vooruitdenken en inspelen op wat mogelijk gaat gebeuren
Gedrag Alles wat iemand doet, zegt en laat zien
Co-regulatie Emoties reguleren met behulp van anderen, samenwerken, op
elkaar afstemmen en aanpassen
Tussenmenselijke Wat gebeurt tussen mensen onderling
Communicatie Uitwisselen van info, gevoelens of ideeën
Mening Persoonlijke opvatting of oordeel
Meningsvorming Proces waarbij een mening ontstaat
Beeldvorming Vormen van een beeld of indruk van iemand of iets
Waarde Wat iemand belangrijk of wenselijk vindt
Invloed Effect dat iets of iemand heeft op een ander
Gecommuniceerde beeldvorming Beeld dat via communicatie wordt overgebracht
Machtsongelijkheid Situatie waarin de ene persoon meer invloed heeft dan de
andere
Relational frame Theorie dat stelt dat mensen nieuwe info koppelen aan
eerdere ervaringen
Referentiekader Geheel van ervaringen, normen, waarden en overtuigingen
waarmee iemand naar de wereld kijkt
Oordeelsvorming Tot een oordeel komen obv info
Zintuigelijke waarneming Waarnemen via zien, ruiken, proeven en voelen
2
Inhoudstafel
1. Begrippenlijst …………………………………………………………………………………………… 2
2. Checklist observatieverslag ……………………………………………………………………….. 7
3. Tips bij het schrijven van een observatie ………………………………………………………. 8
4. Voorbeeld objectieve observatie …………………………………………………………………. 9
5. Kleine samenvatting per hoofdstuk ……………………………………………………………… 10
1
, Observeren en rapporteren 2025-2026
1. Begrippenlijst
Hoofdstuk 1: Observeren: het menselijke perspectief
Begrip Definitie
Observeren Bewust, doelgericht en systematisch waarnemen om
informatie te verzamelen
Waarnemen Het opnemen van prikkels via de zintuigen
Doel Wat men wil bereiken met een observatie.
Gedefinieerd Duidelijk omschreven of afgebakend
Ontvangen Prikkels opnemen uit de omgeving
Signalen Waarneembare aanwijzingen of boodschappen
Omgeving Alles wat zich rond een persoon bevindt en invloed heeft
Proces Reeks stappen die elkaar opvolgen
Informatieverwerking Het opnemen, ordenen en begrijpen van info
Interpretatie Betekenis geven aan wat men waarneemt
Rapporteren Observaties en gegevens vastleggen en doorgeven
Sociaal-emotionele vaardigheden Vaardigheden om met jezelf en anderen om te gaan
Prikkels Info die via de zintuigen binnenkomt
Verwerken Info begrijpen en betekenis aan geven
Verbanden Relaties tussen gebeurtenissen of gegevens
Gedeeld begrip Wanneer mensen dezelfde betekenis geven aan iets
Feiten Objectief waarneembare gegevens
Operante conditionering Leren door belonging of straf
Culturele verschillen Verschillen in normen, waarden en gewoonten tussen
culturen
Interpretatiemechanismen Processen die beïnvloeden hoe we betekenis geven aan info
Cognitieve schema’s Mentale structuren die helpen info te ordenen
Werkelijkheid De realiteit zoals die bestaat of wordt ervaren
Anticiperen Vooruitdenken en inspelen op wat mogelijk gaat gebeuren
Gedrag Alles wat iemand doet, zegt en laat zien
Co-regulatie Emoties reguleren met behulp van anderen, samenwerken, op
elkaar afstemmen en aanpassen
Tussenmenselijke Wat gebeurt tussen mensen onderling
Communicatie Uitwisselen van info, gevoelens of ideeën
Mening Persoonlijke opvatting of oordeel
Meningsvorming Proces waarbij een mening ontstaat
Beeldvorming Vormen van een beeld of indruk van iemand of iets
Waarde Wat iemand belangrijk of wenselijk vindt
Invloed Effect dat iets of iemand heeft op een ander
Gecommuniceerde beeldvorming Beeld dat via communicatie wordt overgebracht
Machtsongelijkheid Situatie waarin de ene persoon meer invloed heeft dan de
andere
Relational frame Theorie dat stelt dat mensen nieuwe info koppelen aan
eerdere ervaringen
Referentiekader Geheel van ervaringen, normen, waarden en overtuigingen
waarmee iemand naar de wereld kijkt
Oordeelsvorming Tot een oordeel komen obv info
Zintuigelijke waarneming Waarnemen via zien, ruiken, proeven en voelen
2
