• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 5 van de 64 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Chemie & Biochemische Processen | Universiteit Gent | 2026/27

Document preview thumbnail
Voorbeeld 5 van de 64 pagina's

Studienotities voor het vak Chemie en inleiding tot de biochemische processen aan Universiteit Gent, gericht op de opleiding Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie. De samenvatting bevat alle hoofdstukken die in het partim chemie besproken worden. Deze samenvatting is ideaal om de theorie van het vak door te hebben, een perfecte samenvatting van het boek.

Voorbeeld van de inhoud

CHEMIE EN INLEIDING TOT DE BIOCHEMISCHE PROCESSEN
HOOFDSTUK 1 – CHEMIE EN MATERIE
1. EEN BEETJE GESCHIEDENIS...
Chemie = de wetenschap die probeert om het gedrag van materie te verklaren door het gerag van
atomen en moleculen te bestuderen.
- Aristoteles: alle stoffen op aarde = combinatie van de 4 basiselementen
- Democritus: atomos = bouwstenen materie
- Alchemie: stofomzettingen
o Occulte praktijk
o Ontwikkeling chemische technieken (destillatie, extractie, filtratie,...)
o Minerale zuren
- Geneeskunde: bijpraktijk alchemisten
Vanaf hier begint het echt
- 18e eeuw: methodiek van observatie --> hypothese --> experiment --> theorie
(= basis van een wetenschappelijk onderzoek)
- A. Lavoisier + J. Priestley: werpen ‘flogiston’ theorie omver
Stoffen die verbranden geven ‘flogiston’ af, de as is het originele product waarvan flogiston is
afgescheiden.
=> houtskool = flogiston-rijk product, want het laat weinig tot geen gas na bij de verbranding. =>
Pure flogiston (??)
- Begin 19e eeuw: Fysische, (an)organsiche, analytische chemie, ...
- Joseph Priestley: Verwarmt rode neerslag (boven de 500 graden) in een vacuüm ruimte. -->
ontstaan van een gas (air vital) = gedeflogistonneerde lucht (misschine wel zuurstofgas)
- A. Lavoisier: ontkracht flogistontheorie – wet van behoud van massa
=> verklaard door de opname van het door Priestley ontdekte gas.

2. MATERIE
Materie= alles wat massa en volume heeft
Stof = specifiek deel materie
- Indelen op basis van agregatietoestand:
o Vast: vaste vorm, vast volume
▪ Kristalijne vorm: deeltjes gerangschikt volgens een bepaalde manier
▪ Amorfe stof: domeinen zijn niet geordend op zich van elkaar
o Vloeibaar: geen vaste vorm, vast volume
o Gasvormig: geen vaste vorm, geen vast volume
Ideaal gas: geen intermoleculaire krachten

- Indeling op basis van samenstelling:
Mengsels: Verschillende stoffen samen
o Heterogeen: 1 of meerdere fasegrenzen (soms microscopisch, denk aan bloed)
o Homogeen: geen fasegrenzen --> componenten gemengd onder kleinste individuele
vorm
=> zelfde eigenschappen in alle punten
o Oplossing: homogeen mengsel van 2 of meerdere stoffen

- Zuivere stoffen: altijd constante chemische samenstelling en eigenschappen
o Fysische scheidingstechnieken: zuivere stoffen worden verkregen uit
heterogene/homogene mengsels
o Ontbinden van zuivere stoffen (door bv. Warmte)
- Samengestelde stoffen/ verbindingen
- Elementaire/ enkelvoudige stoffen




1

,HOOFDSTUK 2: ATOMEN – BOUWSTENEN VAN DE MATERIE
1. ATOOMTHEORIE VAN DALTON
WET VAN BEHOUD VAN MASSA - in een chemische reactie wordt geen massa gevormd, noch vernietigd.
WET VAN DE CONSTANTE SAMENSTELLING – Een zuivere verbinding bevat steeds exact dezelfde
elementen in exact dezelfde massaverhouding, ongeacht zijn oorsprong.
Theorie Dalton – postulaten:
- Elementen: opgebouwd uit kleine atomen
- Atomen: ondeelbaar en niet vernietigbaar
- Atomen zijn identiek in massa en in andere eigenschappen
- Verschillend van de atomen van andere elementen
- Verbindingen: resultaat van een combinatie van twee of meerdere verschillende atoomsoorten
in een vaste en constante verhouding
- Atomen van één element kunnen niet omgezet worden in atomen van ene ander element
- Chemische reactie: reorganisatie van atomen
WET VAN DE VEELVULDIGE VERHOUDINGEN – wanneer twee elementen A en B combineren om meer
dan één verbinding te vormen zullen de massa’s van B die reageren met een vaste hoeveelheid A zich
altijd tot elkaar verhouden als verhoudingen van kleine gehele getallen.

2. CHEMISCHE ELEMENTEN
In totaal: 118 elementen --> Maar een klein aantal essentiële elementen menselijk lichaam.
- 99%: C, N, O, H
- Andere elementen: essentieel, maar in een veel kleinere hoeveelheid

3. ATOOMTHEORIEËN
- Dalton: massa is een fundamentele atoomeigenschap
--> 19e eeuw: atoommassa bepalen (relatief)
- Guy-Lussac: twee volumes waterstofgas en één volume zuurstofgas verenigen om twee
volumen waterdamp te vormen
- Avogadro: gelijke volumina van verschillende gassen bevatten evenveel moleculen
- Thomson: ontdekking elektronen
--> Krentenbrood model
- Millikan: bepaalt de elektrische lading en massa van het elektron
- Rutherford: atomen = ijle structuur (proefje met een alfa-deeltje)
- Nucleaire atoommodel:
o Grootste deel van de massa: geconcentreerd in een kern met hoge dichtheid.
o Negatieve elektronen: buiten de kern, in een ijle ruimte
o Evenveel elektronen als protonen in de kern
- Chadwick: Nucleonen = neutronen + protonen
- Bohr:
o Atomen: kern + elektronenmantel
▪ Kern: protonen + neutronen (= massa atoom)
▪ Elektronenmantel: grote, ijle ruimte met elektronen
o Energie-inhoud atoom: afh. Van positie elektron rond atoomkern
o Kwantumtheorie: welbepaalde energie-inhouden elektron zijn mogelijk
7 E-niveau's (aantal elektronen per E-niveau = 2n^2)




2

, 4. SAMENSTELLING VAN ATOMEN
- Subatomaire deeltjes
▪ Proton, neutron, elektron
- Isotope nucliden
▪ Istotopen: nucliden, zelfde element met zelfde aantal protonen en elektronen, maar
met een verschillend aantal neutronen.
▪ Isotopen van hetzelfde element hebben dezelfde chemische eig.
▪ Isotopen verschillen in massa
Komen voor in de natuur
- Nucliden: XAZ
o A = massagetal en Z = atoomgetal

- Atoommassa en atoommassa-eenheid ( u)
▪ Voor ≠ isotopen van eenzelfde element → Ar ≠
▪ Elementen in natuur als isotopenmengsels
▪ Ar = gewogen gemiddelde van Ar-waarden van de in de
natuur voorkomende isotopen!
▪
5. GOLGMECHANISCH MODEL
Wat zijn de randvoorwaarden?
Orbitalen = wiskundige oplossingen van de vergelijking
- Continu: golfkarakter
- Eenduidig: staande golf
- Eindig: totale probabiliteit = 1
 3 kwantumgetallen

HOOFDKWANTUMGETAL:
- N = 1, 2, 3, …, 7
- 7 hoofdenergieniveau’s (= Bohrse banen)
- N zegt iets over de afstand van elektronen en de kern of beschrijft de
grootte van het orbitaal.

NEVENKWANTUMGETAL:
- L = nevenkwantumgetal
- L = 0, 1, 2, …, n-1
- Beschrijft de vorm van het orbitaal
- L = 0 -> s-orbitaal, l = 1 -> p-orbitaal, l = 2 -> d-orbitaal

MAGNETISCH KWANTUMGETAL:
- Mi = magnetisch kwantumgetal mi = -l, -l+1, …, 0, …, l-1, +l
- Mi beschrijft de oriëntatie van het orbitaal
- s-orbitaal → 1 oriëntatie p-orbitaal → 3 oriëntaties d-orbitaal → 5
oriëntaties

SPINKWANTUMGETAL:
- ms = spinkwantumgetal
- ms = +1/2 of -1/2
- Max. 2 elektronen per orbitaal
- 2 elektronen per orbitaal met tegengestelde spin.




3

,WAT ZIJN ORBITALEN??
= de aantrefkans elektronen in de buurt van de atoomkern
→ Voorstellen met bepaalde vorm
N bepaald de grootte van het grensvlak van een orbitaal
L bepaald de vorm van het grensvlak: l = 0: bolsymm; l = 1: dubbele lok; l = 2: vier lobben
M bepaalt de oriëntatie van het grensvlak

6. AUFBAU-PRINCIPE
= Bepaalt hoe elektronen ‘in orbitalen worden geplaatst’

PAULI-VERBOD:
In eenzelfde atoom kunnen 2 elektronen niet dezelfde 4 kwantumgetallen hebben.

REGEL VAN HUND/ regel van de maximum spinmultipliciteit:
In een subniveau met een stel orbitalen wordt de elektronen-bezetting met de laagste energie bekomen
als een maximaal aantal elektronen een parallelle spin heeft.
→ 2 elektronen in eenzelfde orbitaal stoten elkaar af en zullen elkaar dus pogen te ontwijken.
→ Komen twee elektronen toch in eenzelfde orbitaal terecht dan hebben ze volgens het Pauli-
verbod een antiparallelle spintoestand.

AUFBAU-ORDE VAN DE SUBNIVEAUS:
- Opvullingsvolgorde volgt hoofdkwantumgetal n
- Voor ‘n=’ : s > p > d > f
- !! doorkruisingen: 4s > 3d; 5s > 4d

ELEKTRONENCONFIGURATIE:
Regel van minimale energie:
- Er zijn geen elektronen aanwezig in een bepaald subniveau als niet alle voorgaande subniveaus
opgevuld zijn.

7. HET PERIODIEK SYSTEEM (PSE)
Het PSE = rangschikking volgens atoommassa + chemische eigenschappen
1869: Mendeljev → eigenschappen voorspellen van toenmalig ongekende elementen (‘gaten’)
Bv. Germanium of eka-silicium)
▪ Periode = een rij
▪ Groep = een kolom: A-hoofdelementen; B-transitie elementen
▪ Lanthaniden en actiniden: binnenste transitie-elementen
o Alkalimetalen, aardalkalimetalen, C-groep, chalcogenen, halogenen, edelgassen, …

HOOFDSTUK 3: VERBINDINGEN – MOLECULEN EN IONEN
1. VOORSTELLLING VAN VERBINDINGEN: CHEMISCHE FORMUL ES EN
MOLECUULMODELLEN
MINIMALE FORMULE:
= de empirische formule (experimenteel)
→ Verhouding van het aantal verschillende elementen, als kleine gehele getallen.
Vb. benzeen → minimale formule = CH

MOLECUULFORMULE:
→ Werkelijk aantal samenstellende atomen in de molecule
Vb. benzeen → molecuulformule = C6H6

STRUCTUURFORMULE:
→ Geometrische voorstelling van de moleculen, met plaats van de atomen en onderlinge
bindingen
Vb. H2O



4

,MOLECUULMODELLEN:
Vb. benzeen




2. IONVERBINDINGEN – IONBINDING
Positieve ionen = kationen ; negatieve ionen = anionen
→ Trekken elkaar aan
EDELGASSEN:
- Elementen uit groep 0 (18)
- Chemisch inert = reageren met niets anders in de natuur, dwingen kan wel
- Natuur: mono atomische gassen, reageren dus ook niet
- Stabiele octetconfiguratie (uitzonder: He)

POSITIEVE MONO-ATOMISCHE IONEN:
→ Streven naar de edelgasconfiguratie
→ Vb: Na: 1 valentie elektronen: staat 1 af = Na+ (edelgasconfiguratie)
→ Al: 3 valentie elektronen: staat 3 af = Al3+ (edelgasconfiguratie)
→ Ijzer = transitiemetaal
 Geen edelgasconfiguratie; halfgevuld 3d niveau → Nog stabieler,
maar geen edelgasconfiguratie => REGEL VAN HUND
→ Worden POSITIEVE IONEN

NEGATIEVE MONO-ATOMOSCHE IONEN:
→ Streven naar de edelgasconfiguratie
→ Vb: Cl: 7 valentie elektronen: neemt 1 op = Cl- (edelgasconfiguratie)
→ Worden NEGATIEVE IONEN

IONBINDINGEN:
Sommige atomen moeten elektronen afstaan, dit zorgt voor de vorming van positieve ionen. Andere
moeten elektronen opnemen, dit zorgt voor negatieve ionen. Dit zijn energetische processen.
→ Door elektrostatische aantrekking: ontstaan sterke ionaire binding.

Bij keukenzout: door de wederzijdse elektrostatische aantrekking tussen beide soorten ionen zullen ze
zich ordenen in een driedimensionaal rooster waarin voor elk kation één anion aanwezig is.
→ Er ontstaat een star rooster dat in zijn geheel neutraal is.
→ De minimale formule voor een dergelijke ionverbinding wordt formule-eenheid genoemd. Een
formule-eenheid correspondeert met de kleinste elektrisch neutrale combinatie van anionen en
kationen in een ionverbinding.

Formule-eenheid = minimale formule
ionverbinding → kleinste elektrische
neutrale combinatie van anionen of
kationen.




5

Documentinformatie

Studie
Geüpload op
27 september 2026
Aantal pagina's
64
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
$15.21

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
0
Volgers
0
Items
2
Laatst verkocht
-



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen