Samenvatting Werkplekleren in de klas 1

WERKPLEKLEREN IN DE
KLAS
Robbe Brisard




2025-2026

VERKORT TRAJECT LAGER ONDERWIJS

, HOOFDSTUK 1: INLEIDING


1.1 FUNCTIES VAN ONDERWIJS
De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) zegt:
= een optimale persoonlijkheidsontwikkeling en een kritisch-creatieve integratie
in een dynamische samenleving te betrachten, uitgaande van een pedagogische
missie van elke school
FUNCTIES VAN ONDERWIJS:
1. Kwalificeren
2. Socialiseren
3. Persoonlijkheid


Kwalificeren:
 Onderwijs zorgt ervoor dat kinderen en jongeren competenties kunnen
verwerven die hen kwalificeren, om iets te doen
 Competenties = kennis, vaardigheden en attitudes
 Dat kan specifiek zijn, maar ook algemeen


Socialiseren:
 Onderwijs zorgt ervoor dat kinderen en jongeren voorbereid worden op
hun leven als lid van een gemeenschap
 Ze maken kennis met tradities, omgangsvormen en praktijken
 Ze leren participeren, relaties aangaan en bewust keuzes maken


Persoonlijkheid:
 Onderwijs zorgt ervoor dat kinderen en jongeren zichzelf kunnen zijn en
worden
 Ze ontwikkelen een eigen identiteit, ontdekken hun drijfveren en passies



1.2 TERMEN VAN HET VAKGEBIED




1

,1.2.1 ONDERWIJSKUNDE
= is de wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs beschrijft en
probeert te begrijpen en verklaren
 De onderwijskunde wil een wetenschap zijn die leerprocessen helpt
ondersteunen, organiseren en ontwikkelen


1.2.2 PEDAGOGIE(K)
= is de wetenschappelijke studie van de manier waarop volwassenen (ouders,
opvoeders, onderwijzers, …) kinderen grootbrengen met een bepaald doel voor
zich
= pedagogiek is geen eenduidige wetenschap, geen consensus
 Het is namelijk een praktijkwetenschap en elke praktijkomstandigheid is
verschillend
 Daardoor kan er nooit een eenduidig advies voor elke situatie of een
methodiek die overal past formuleren

 Daarnaast is pedagogiek ook onvermijdelijk een normatieve wetenschap:
ze wordt sterk beïnvloed door individuele en maatschappelijke normen en
waarden


Pedagogiek vs pedagogie:
 Pedagogie = wordt de praktijk van het opvoeden verstaan
 Pedagogiek = eerder slaat op de wetenschap
 Pedagogiek = historisch gegroeide discipline, verankerd in een rijke
traditie, maar zonder een strak keurslijf over wat mag en kan


1.2.3 OPVOEDING
HET PRIMAIRE OPVOEDINGSMILIEU:
= is de opvoeding die plaatsgrijpt in het (kern)gezin
 Kerngezin = is een samenwonende groep mensen die ten minste 2
generaties omvat en waarin afhankelijke kinderen aanwezig zijn


HET SECUNDAIRE OPVOEDINGSMILIEU:
= is een opvoedingsmilieu dat wordt vormgegeven door professionals
 Vb: de school, kinderdagverblijf, jeugdzorg, …


HET TERTIAIRE OPVOEDINGSMILIEU:
= alle omgevingen die invloed hebben op kinderen, zonder een vaste structuur
 Bestaat voor een groot deel uit minder gemakkelijk te beïnvloeden
factoren

2

,  Vb: woonwijk, de vriendengroep, …
HET QUARTIAIRE OPVOEDINGSMILIEU:
= kan je ruim beschrijven als ‘de wereld’
 Gaat over technologieën en globalisering
 Vb: televisie, games, internet, …


1.2.4 DIDACTIEK
= is de wetenschapsdiscipline die zich bezighoudt met de vraag hoe
competenties door een leerkracht kunnen onderwezen worden aan de lerende


ALGEMENE DIDACTIEK:
= is de theorie van het onderwijzen en het leren


VAKDIDACTIEK:
= verwijst naar de verschillende didactieken per vak
 Beschrijft hoe je verschillende vakken moet onderwijzen
 Is de discipline die leraren in staat moet stellen om de inhoud van een vak
in een bepaalde context te openen voor kinderen
 Basiskennis = wat je zelf niet beheerst, kan je niet overbrengen


1.3 BEROEPSPROFIEL EN BASISCOMPETENTIES VAN DE LERAAR
Beroepsprofiel = is een omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes
die een leraar moet bezitten
 Opgesteld op basis van de verwachtingen van de brede maatschappij en
het bedrijfsleven
 Vastgelegd door de overheid
 Ervaren leerkracht moet deze kennis, vaardigheden en attitudes bij zijn
beroepsuitoefening bezitten
 Beroepsprofiel maakt onderscheid tussen 2 zaken
 Beroepscompetenties
 Basiscompetenties


Basiscompetenties:
Basiscompetenties = omschrijven welke kennis, vaardigheden en attitudes van
een beginnende leraar verwacht worden
 Stellen de leraar in staat door te groeien naar het beroepsprofiel




3