• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 167 pages
Summary

Samenvatting Communicatiewetenschappen II 2025/26 (15/20 eerste zit)

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 167 pages

De leerstof is gebaseerd op de lessen van prof. Eduard Cuelenaere en bevat alle essentiële informatie die je nodig hebt om je goed voor te bereiden op het examen. Ik heb deze samenvatting zelf gebruikt bij het studeren en behaalde hiermee 15/20 in eerste zit.

Content preview

Inhoudsopgave
WETENSCHAP ALS SLINGERBEWEGING: VERLICHTING, HUMANISME & POSTMODERNITEIT ........... 4
VOORAFGAANDE KRITISCHE REFLECTIE ...................................................................................................... 4
VAN MODERNITEIT… NAAR POSTMODERNITEIT.............................................................................................. 4
Moderniteit: als historische fase ................................................................................................... 5
Sociologische processen binnen de moderniteit ........................................................................... 5
Moderniteit: cognitief denkkader .................................................................................................. 7
Moderniteit: artistieke stroming .................................................................................................... 8
Kritische stemmen in/over moderniteit ......................................................................................... 9
Postmoderniteit: historische fase ................................................................................................10
Postmoderniteit: cognitief denkkader ..........................................................................................11
Lyotard: deconstructivistisch postmodernisme............................................................................12
Jameson: pessimistisch t.a.v. postmoderniteit .............................................................................13
Baudrillard: pessimistisch t.a.v. postmoderniteit ..........................................................................15
Hutcheon: productief postmodernisme .......................................................................................15
Postmoderniteit: artistieke stroming ............................................................................................16

THEORIE(-) & PARADIGMAVORMING ............................................................................................. 17

DOELSTELLINGEN ............................................................................................................................... 17
WAT IS THEORIE? - ALLEDAAGSE VERSUS ACADEMISCHE THEORIEVORMING ....................................................... 17
Alledaags theoriegebruik ............................................................................................................17
Een poging tot definiëring ............................................................................................................18
Academische theorie..................................................................................................................25
Toepassing: ELM model ..............................................................................................................26
Toepassing: ELM model… en het HSM model ...............................................................................28
Doel academische theorie ..........................................................................................................29
Theorie in context .......................................................................................................................29
Academisch lezen ......................................................................................................................30
PARADIGMA’S BINNEN DE CW - ONDERLIGGENDE ASSUMPTIES & BREDERE CONTEXTEN ...................................... 30
Onderliggende assumpties .........................................................................................................30
Paradigma’s in de communicatiewetenschappen ........................................................................33

HEURISTIEK VAN DE COMPLEXITEIT ............................................................................................. 38
DOELSTELLINGEN ............................................................................................................................... 38
PLEIDOOI BINNEN SOCIALE WETENSCHAPPEN ............................................................................................ 40
1. Interdisciplinair en complex causaliteitsbeginsel .................................................................40
2. Einde van dichotomisch denken ..............................................................................................42
3. Concept de départ i.p.v. concept de terminus...........................................................................44
4. Zelfkritiek & reflectie ...............................................................................................................52
MASSAMEDIA, MANIPULATIE & CULTUURINDUSTRIE ..................................................................... 52

................................................................................................................................................... 52
BREDERE CONTEXT ............................................................................................................................. 53
WALTER BENJAMIN - THE WORK OF ART IN THE AGE OF MECHANICAL REPRODUCTION ........................................ 54
Reproductie & authenticiteit .......................................................................................................54
Verlies van het “aura” .................................................................................................................56



1

, “Cult value” vs. “exhibition value” ...............................................................................................57
Democratiserend gevolg .............................................................................................................59
Politieke implicaties van reproductie ...........................................................................................60
Walter Benjamin… en sociale media? ..........................................................................................64
MAX HORKHEIMER & THEODOR ADORNO - THE CULTURE INDUSTRY: ENLIGHTENMENT AS MASS DECEPTION ............ 67
Paradox/dialectiek van de Verlichting...........................................................................................67
Cultuurindustrie & kapitalistische dominantie..............................................................................68
Massamedia als controlemechanisme ........................................................................................69
Cultuurindustrie & kapitalistische dominantie..............................................................................72
De illusie van keuze & pseudo-individualiteit ................................................................................73
Horkheimer & Adorno… en Netflix ...............................................................................................77
MEDIA EN TECHNOLOGISCH DETERMINISME ............................................................................... 79
BREDERE CONTEXT ............................................................................................................................. 79
MARSHALL MCLUHAN - THE MEDIUM IS THE MESSAGE ................................................................................ 80
Het medium is de boodschap .....................................................................................................80
De media als verlengde van de mens ...........................................................................................82
Inhoud medium = ander medium ................................................................................................84
Mediawijsheid ............................................................................................................................86
McLuhan… sociale media en aandacht .......................................................................................86
McLuhan… en ChatGPT ..............................................................................................................87
RAYMOND WILLIAMS - THE TECHNOLOGY AND THE SOCIETY.......................................................................... 88
Technologie en de samenleving ...................................................................................................88
Een sociale geschiedenis van televisie.........................................................................................90
Oorzaak en gevolg ......................................................................................................................91
Williams… en clickbait journalistiek ............................................................................................94
Williams… en (generatieve) AI .....................................................................................................95
MEDIA EN DE PUBLIEKE SFEER ..................................................................................................... 97

KORTE GESCHIEDENIS ......................................................................................................................... 97
JÜRGEN HABERMAS ............................................................................................................................ 98
Ontstaan “publieke sfeer” ...........................................................................................................99
Transformatie “publieke sfeer” .................................................................................................. 102
BENEDICT ANDERSON ....................................................................................................................... 108
De natie als “verbeelde gemeenschap” ..................................................................................... 108
Printkapitalisme & nationale identiteit ....................................................................................... 113
HET ACTIEVE PUBLIEK EN BETEKENISGEVING IN/VIA MEDIA ........................................................ 117

KORTE GESCHIEDENIS ....................................................................................................................... 117
STUART HALL .................................................................................................................................. 119
Nieuw communicatiemodel: kritiek op… ................................................................................... 119
Relatieve autonomie................................................................................................................. 120
Nieuw communicatiemodel: 4 fases ......................................................................................... 121
(Gebrek aan) equivalentie ......................................................................................................... 125
Decoderingsposities................................................................................................................. 126
Stuart Hall en… het framen van migratie .................................................................................... 128
Stuart Hall en… filmanalyses .................................................................................................... 129
IEN ANG ........................................................................................................................................ 130
Dallas (1978-1991) ................................................................................................................... 130
“Ideologie van massacultuur” ................................................................................................... 131


2

, Verbeelding & plezier ................................................................................................................ 133
Denotatie vs. Connotatie .......................................................................................................... 134
“Emotional realism” ................................................................................................................. 135
“Tragic structure of feeling” ....................................................................................................... 136
“Melodramatic imagination”… ................................................................................................... 138
… versus “ironic pleasure” ........................................................................................................ 139
MEDIA EN DE CONSTRUCTIE VAN SMAAK EN SOCIALE IDENTITEITEN ........................................... 141
KORTE GESCHIEDENIS ....................................................................................................................... 141
ERVING GOFFMAN ............................................................................................................................ 142
Dramaturgische metafoor ......................................................................................................... 143
Frontstage .............................................................................................................................. 146
Backstage ............................................................................................................................... 146
Offstage (impliciet) ................................................................................................................. 146
Impression management .......................................................................................................... 146
Gedeelde definitie .................................................................................................................... 148
Gedeelde definitie handhaven................................................................................................... 148
Niet in lijn met de gedeelde definitie .......................................................................................... 150
Discrepant roles ....................................................................................................................... 150
PIERRE BOURDIEU ............................................................................................................................ 153
Habitus .................................................................................................................................... 154
Velden ..................................................................................................................................... 156
Kapitaal ................................................................................................................................... 158
Sociale ongelijkheid: doxa, symbolisch geweld .......................................................................... 162
Sociale ongelijkheid: smaak ...................................................................................................... 165




3

, Communicatiewetenschappen II
Wetenschap als slingerbeweging: Verlichting,
humanisme & postmoderniteit
Voorafgaande kritische reflectie
• Deze les/dit vak: gesitueerd perspectief

• … een Westers/Eurocentrisch
perspectief -> vormt de basis voor dit vak

• Geschiedenis van het veld
= Europa en VSA (Thussu, 2009; Waisbord &
Mellado, 2014)

è Kritisch zijn!

• Geen universele waarheden

• Ingebed in historische en
koloniale contexten

• Bewustzijn hierrond, maar nodig
voor begrip van (ontwikkeling) veld

Van moderniteit… naar postmoderniteit
• Moderniteit

• … als historische fase

• … als cognitief denkkader

• … als artistieke stroming

• Kritische stemmen in/over moderniteit

• Postmoderniteit

• … als historische fase

• … als cognitief denkkader

=> stromingen binnen postmodern denken

• … als artistieke stroming




4

Table of contents

  1. 01 WETENSCHAP ALS SLINGERBEWEGING: VERLICHTING, HUMANISME & POSTMODERNITEIT 4
  2. 02 VOORAFGAANDE KRITISCHE REFLECTIE 4
  3. 03 VAN MODERNITEIT… NAAR POSTMODERNITEIT 4
  4. 04 Moderniteit: als historische fase 5
  5. 05 Sociologische processen binnen de moderniteit 5
  6. 06 Moderniteit: cognitief denkkader 7
  7. 07 Moderniteit: artistieke stroming 8
  8. 08 Kritische stemmen in/over moderniteit 9
  9. 09 Postmoderniteit: historische fase 10
  10. 10 Postmoderniteit: cognitief denkkader 11
  11. 11 Lyotard: deconstructivistisch postmodernisme 12
  12. 12 Jameson: pessimistisch t.a.v. postmoderniteit 13
  13. 13 Baudrillard: pessimistisch t.a.v. postmoderniteit 15
  14. 14 Hutcheon: productief postmodernisme 15
  15. 15 Postmoderniteit: artistieke stroming 16
  16. 16 THEORIE(-) & PARADIGMAVORMING 17
  17. 17 DOELSTELLINGEN 17
  18. 18 WAT IS THEORIE? - ALLEDAAGSE VERSUS ACADEMISCHE THEORIEVORMING 17
  19. 19 Alledaags theoriegebruik 17
  20. 20 Een poging tot definiëring 18
  21. 21 Academische theorie 25
  22. 22 Toepassing: ELM model 26
  23. 23 Toepassing: ELM model… en het HSM model 28
  24. 24 Doel academische theorie 29
  25. 25 Theorie in context 29
  26. 26 Academisch lezen 30
  27. 27 PARADIGMA’S BINNEN DE CW - ONDERLIGGENDE ASSUMPTIES & BREDERE CONTEXTEN 30
  28. 28 Onderliggende assumpties 30
  29. 29 Paradigma’s in de communicatiewetenschappen 33
  30. 30 HEURISTIEK VAN DE COMPLEXITEIT 38
  31. 31 DOELSTELLINGEN 38
  32. 32 PLEIDOOI BINNEN SOCIALE WETENSCHAPPEN 40
  33. 33 Interdisciplinair en complex causaliteitsbeginsel 40
  34. 34 Einde van dichotomisch denken 42
  35. 35 Concept de départ i.p.v. concept de terminus 44
  36. 36 Zelfkritiek & reflectie 52
  37. 37 MASSAMEDIA, MANIPULATIE & CULTUURINDUSTRIE 52
  38. 38 BREDERE CONTEXT 53
  39. 39 WALTER BENJAMIN - THE WORK OF ART IN THE AGE OF MECHANICAL REPRODUCTION 54
  40. 40 Reproductie & authenticiteit 54
  41. 41 Verlies van het “aura” 56
  42. 42 “Cult value” vs. “exhibition value” 57
  43. 43 Democratiserend gevolg 59
  44. 44 Politieke implicaties van reproductie 60
  45. 45 Walter Benjamin… en sociale media? 64
  46. 46 MAX HORKHEIMER & THEODOR ADORNO - THE CULTURE INDUSTRY: ENLIGHTENMENT AS MASS DECEPTION 67
  47. 47 Paradox/dialectiek van de Verlichting 67
  48. 48 Cultuurindustrie & kapitalistische dominantie 68
  49. 49 Massamedia als controlemechanisme 69
  50. 50 Cultuurindustrie & kapitalistische dominantie 72
  51. 51 De illusie van keuze & pseudo-individualiteit 73
  52. 52 Horkheimer & Adorno… en Netflix 77
  53. 53 MEDIA EN TECHNOLOGISCH DETERMINISME 79
  54. 54 BREDERE CONTEXT 79
  55. 55 MARSHALL MCLUHAN - THE MEDIUM IS THE MESSAGE 80
  56. 56 Het medium is de boodschap 80
  57. 57 De media als verlengde van de mens 82
  58. 58 Inhoud medium = ander medium 84
  59. 59 Mediawijsheid 86
  60. 60 McLuhan… sociale media en aandacht 86
  61. 61 McLuhan… en ChatGPT 87
  62. 62 RAYMOND WILLIAMS - THE TECHNOLOGY AND THE SOCIETY 88
  63. 63 Technologie en de samenleving 88
  64. 64 Een sociale geschiedenis van televisie 90
  65. 65 Oorzaak en gevolg 91
  66. 66 Williams… en clickbait journalistiek 94
  67. 67 Williams… en (generatieve) AI 95
  68. 68 MEDIA EN DE PUBLIEKE SFEER 97
  69. 69 KORTE GESCHIEDENIS 97
  70. 70 JÜRGEN HABERMAS 98
  71. 71 Ontstaan “publieke sfeer” 99
  72. 72 Transformatie “publieke sfeer” 102
  73. 73 BENEDICT ANDERSON 108
  74. 74 De natie als “verbeelde gemeenschap” 108
  75. 75 Printkapitalisme & nationale identiteit 113
  76. 76 HET ACTIEVE PUBLIEK EN BETEKENISGEVING IN/VIA MEDIA 117
  77. 77 KORTE GESCHIEDENIS 117
  78. 78 STUART HALL 119
  79. 79 Nieuw communicatiemodel: kritiek op 119
  80. 80 Relatieve autonomie 120
  81. 81 Nieuw communicatiemodel: 4 fases 121
  82. 82 (Gebrek aan) equivalentie 125
  83. 83 Decoderingsposities 126
  84. 84 Stuart Hall en… het framen van migratie 128
  85. 85 Stuart Hall en… filmanalyses 129
  86. 86 IEN ANG 130
  87. 87 Dallas (1978-1991) 130
  88. 88 “Ideologie van massacultuur” 131
  89. 89 Verbeelding & plezier 133
  90. 90 Denotatie vs. Connotatie 134
  91. 91 “Emotional realism” 135
  92. 92 “Tragic structure of feeling” 136
  93. 93 “Melodramatic imagination” 138
  94. 94 … versus “ironic pleasure” 139
  95. 95 MEDIA EN DE CONSTRUCTIE VAN SMAAK EN SOCIALE IDENTITEITEN 141
  96. 96 KORTE GESCHIEDENIS 141
  97. 97 ERVING GOFFMAN 142
  98. 98 Dramaturgische metafoor 143
  99. 99 Frontstage 146
  100. 100 Backstage 146
  101. 101 Offstage (impliciet) 146
  102. 102 Impression management 146
  103. 103 Gedeelde definitie 148
  104. 104 Gedeelde definitie handhaven 148
  105. 105 Niet in lijn met de gedeelde definitie 150
  106. 106 Discrepant roles 150
  107. 107 PIERRE BOURDIEU 153
  108. 108 Habitus 154
  109. 109 Velden 156
  110. 110 Kapitaal 158
  111. 111 Sociale ongelijkheid: doxa, symbolisch geweld 162
  112. 112 Sociale ongelijkheid: smaak 165
  113. 113 … als artistieke stroming 5
  114. 114 ediciënter te maken 6
  115. 115 uitzonderingen toelaten 7
  116. 116 tot het idee dat er niet sprake is van objectieve 1 waarheid, dat bestaat niet! 8
  117. 117 in het werk versterkt de centrale emotie van angst 9
  118. 118 zich als zeer bevrijdend en humanistisch, maar ging tegelijkertijd gepaard met 10

Document information

Study
Uploaded on
September 25, 2026
Number of pages
167
Written in
2026/2027
Type
Summary
$12.80

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
1
Followers
0
Items
3
Last sold
2 weeks ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions