1
Filosofie en kritische theorie
1. Introductie
Heel de introductueles gaat over 1 citaat
In welke context is dit citaat gemaakt? Waarom werd dit citaat gekozen?
Daedalus = een Amerikaans tijdschrift (’70) dat gaat over de wetenschap en kunsten
Citaat komt uit een artikel van dit tijdschrift
Gaat over Duitsland in tijden van industrialisatie, Duitse dominantie…
Toen had D nieuwe generatie van geleerden en ingenieurs nodig
Het artikel gaat dus over de spanning tussen de oude en nieuwe generaties dus over
de ingenieursklassen
Over het citaat zelf
Er wordt gezegd dat er te veel macht is van de elite in het Westen en dat heeft als
gevolg dat die macht zich doorzet in wetenschappelijk onderzoek en de academische
wereld → Westerse macht heeft hier dus te veel invloed op
Er w een verwijd gemaakt naar de overspecialisatie: men wil dat je je gaat specifiëren
in dingen waardoor je eigenlijk een tekort hebt aan kennis uit andere domeinen (bv
ingenieurs hebben een tekort aan kennis over politiek en humane wetenschappen)
De ontwikkeling van academische kennis heeft dus te kampen met meerdere
problemen en in dit citaat wordt er dus verschillende verwijten gegooid naar
samenleving
1e verwijt: Uncritical of their patrons
In tijd waar D een industriële grootmacht is
D was toen heel bekend om zijn scholen en goede opleidingen over wetenschap
Veel bewondering voor de Duitsers en hoe zij problemen aanpakten
Colombus is een voorbeeld van een held uit die tijd (ondanks dat dat niet zo was) →
hij had namelijk ‘bewezen’ dat de aarde rond was i.p.v. plat zoals men toen dacht
In die tijd stelde men het plat zijn van de aarde niet in vraag, men geloofde gewoon
zonder kritisch na te denken en dus zonder dingen in vraag te stellen
Vb: er is een wetenschapper die de omtrek van de aarde had berekend en die omtrek
komt dicht bij de effectieve omtrek die vandaag de dag werd berekend
Dit verhaal over dat de mensen voor Colombus dachten dar de aarde plat was is
eigenlijk verzonnen (door Washington Irving)!!! Het werd veel verspreid door de
, 2
latere elite om eigenlijk een primitief beeld te schetsen van vroegere generaties want
zo stond de vooruitgang van het denken centraal en werd dat bevestigd
ICI: heeft boek gefinancierd over technologie
Belangrijke vraag over wetenschappelijk onderzoek: wie heeft dit onderzoek betaald?
→ dat zal een invloed hebben op resultaten van het onderzoek
Vaak willen bedrijven dus technologische vooruitgang ontwikkelen maar stiekem ook
het onderwijs beïnvloeden → dat kan voor problemen zorgen
Vb: bedrijf Daikin: sommige studenten krijgen zelfs les in de Daikin toren → is een
voorbeeld van de beïnvloeding van het onderwijs → doet vragen opkomen
Vb: de architectuurbienale van Venetië werd gesponsord door BP (een oliebedrijf dat
voor veel vervuiling zorgt)
Belangrijk: we moeten dus kritisch zijn t.o.v. onze voorgangers maar ook t.o.v. de
mensen die de opdracht gaven voor onderzoeken en ze dus financieren
2e verwijt: Western imperialism
Schilderij stelt vorderingen in de VS voor als gevolgen van Europese witte mannen
Westen heeft dus bijna alle macht in die tijd en dus enorm veel invloed
3e verwijt: Racism
2 belangrijke auteurs …
James Baldwin: zijn boeken waren zeer belangrijk voor de zwarte gemeenschap
vroeger en worden nu pas ook bekend bij de blanke gemeenschap → het boek is een
beschrijving over de tragische ondergang van een zwarte man
Grada Kilomba: schrijft over ervaring als student in Duitsland in 2000s en over het
racisme waarmee ze te maken had
4e verwijt: Sexism
De grote meerderheid van alles is geschreven door mannen → vrouwelijke mening
en standpunt werd niet besproken
De mannen delen enkel hun ervaringen
Vrouwen worden niet gerepresenteerd
Bekend boek: A room of one’s own: gaat over het antwoord op de vraag: ‘waarom
zijn er zo weinig boeken geschreven door vrouwen?’ → de auteur zegt dat vrouwen
nooit een loon en tijd en plek hebben gekregen om zelf te kunnen schrijven
5e verwijt: Economic injustice
Karl Marx: over de sociale ongelijkheid in die tijd en waarom die er is
e
6 verwijt: Despoil the planet
Een boek over de schadelijke effecten van DDT: de auteur is Rachel Carson (vrouw)
→ hierin legt ze alles uit over de gevolgen van de stof en het is zodanig straf dat dit
volledig uit de academische wereld is geschreven
, 3
Is een keerpunt in de milieubeweging
7e verwijt: Overspecialisation
Men wou dat mensen gingen specialiseren maar dit is niet altijd goed → er is een
overspecialisatie
Auteur zegt dat de overspecialisatie een spel is van de elite om ervoor te zorgen dat
andere mensen geen macht hebben want als je minder weet in het algemeen
(doordat je gespecialiseerd bent en een tekort hebt aan andere info) kan je geen
macht hebben → zo zou de elite zelf de macht behouden
2. Moloch
Een zijstap naar het concept van de oogkleppen: we leggen het concept uit adhv een tekst
geschreven door Friedrich Engels
Friedrich Engels
Kwam van goede afkomst
Is een schrijver
De familie Engels had een bedrijf in textiel? Met onder ander een vestiging in
Wuppertal (was in die tijd belangrijk voor textiel en dus industrie) en daarna
Manchester
Engels ontdekt de slechte levensomstandigheden van arbeiders en schrijft hier een
belangrijk boek over: ‘The Condition of the Working Class in England in 1844’
In een passage uit dat boek vertelt hij over het plan van Manchester
Passage
De arbeiders die overdag kwamen werken in Manchester hadden vaak een woning
buiten de stad (meer in natuur) → zij kwamen dus vanuit de buitenwijken) van de
stad met trams om te komen werken → moesten dus lange weg afleggen
De burgerij die die korte weg moeste pakken en met de trein/ tram kwamen, werden
gespaard van het slechte beeld van hoe de arbeiders woonden doordat er schermen
werden geplaatst waar de tram passeerde → de burgerij kon dus niet zien wat voor
slechte omstandigheden zij voor arbeiders hadden gerealiseerd en hadden dus geen
inkijk in deze arbeiderswijken
Nu naar de echte les en het boek dat we gaan bespreken (een hoofdstuk daaruit)
The End of The Megamachine van Fabian Scheidler
Kan gezien w als een kritische geschiedschrijving die vertrekt vanuit het heden
Beschrijft verschillende decennia aan arbeidersomstandigheden vanuit een
hedendaags perspectief
Filosofie en kritische theorie
1. Introductie
Heel de introductueles gaat over 1 citaat
In welke context is dit citaat gemaakt? Waarom werd dit citaat gekozen?
Daedalus = een Amerikaans tijdschrift (’70) dat gaat over de wetenschap en kunsten
Citaat komt uit een artikel van dit tijdschrift
Gaat over Duitsland in tijden van industrialisatie, Duitse dominantie…
Toen had D nieuwe generatie van geleerden en ingenieurs nodig
Het artikel gaat dus over de spanning tussen de oude en nieuwe generaties dus over
de ingenieursklassen
Over het citaat zelf
Er wordt gezegd dat er te veel macht is van de elite in het Westen en dat heeft als
gevolg dat die macht zich doorzet in wetenschappelijk onderzoek en de academische
wereld → Westerse macht heeft hier dus te veel invloed op
Er w een verwijd gemaakt naar de overspecialisatie: men wil dat je je gaat specifiëren
in dingen waardoor je eigenlijk een tekort hebt aan kennis uit andere domeinen (bv
ingenieurs hebben een tekort aan kennis over politiek en humane wetenschappen)
De ontwikkeling van academische kennis heeft dus te kampen met meerdere
problemen en in dit citaat wordt er dus verschillende verwijten gegooid naar
samenleving
1e verwijt: Uncritical of their patrons
In tijd waar D een industriële grootmacht is
D was toen heel bekend om zijn scholen en goede opleidingen over wetenschap
Veel bewondering voor de Duitsers en hoe zij problemen aanpakten
Colombus is een voorbeeld van een held uit die tijd (ondanks dat dat niet zo was) →
hij had namelijk ‘bewezen’ dat de aarde rond was i.p.v. plat zoals men toen dacht
In die tijd stelde men het plat zijn van de aarde niet in vraag, men geloofde gewoon
zonder kritisch na te denken en dus zonder dingen in vraag te stellen
Vb: er is een wetenschapper die de omtrek van de aarde had berekend en die omtrek
komt dicht bij de effectieve omtrek die vandaag de dag werd berekend
Dit verhaal over dat de mensen voor Colombus dachten dar de aarde plat was is
eigenlijk verzonnen (door Washington Irving)!!! Het werd veel verspreid door de
, 2
latere elite om eigenlijk een primitief beeld te schetsen van vroegere generaties want
zo stond de vooruitgang van het denken centraal en werd dat bevestigd
ICI: heeft boek gefinancierd over technologie
Belangrijke vraag over wetenschappelijk onderzoek: wie heeft dit onderzoek betaald?
→ dat zal een invloed hebben op resultaten van het onderzoek
Vaak willen bedrijven dus technologische vooruitgang ontwikkelen maar stiekem ook
het onderwijs beïnvloeden → dat kan voor problemen zorgen
Vb: bedrijf Daikin: sommige studenten krijgen zelfs les in de Daikin toren → is een
voorbeeld van de beïnvloeding van het onderwijs → doet vragen opkomen
Vb: de architectuurbienale van Venetië werd gesponsord door BP (een oliebedrijf dat
voor veel vervuiling zorgt)
Belangrijk: we moeten dus kritisch zijn t.o.v. onze voorgangers maar ook t.o.v. de
mensen die de opdracht gaven voor onderzoeken en ze dus financieren
2e verwijt: Western imperialism
Schilderij stelt vorderingen in de VS voor als gevolgen van Europese witte mannen
Westen heeft dus bijna alle macht in die tijd en dus enorm veel invloed
3e verwijt: Racism
2 belangrijke auteurs …
James Baldwin: zijn boeken waren zeer belangrijk voor de zwarte gemeenschap
vroeger en worden nu pas ook bekend bij de blanke gemeenschap → het boek is een
beschrijving over de tragische ondergang van een zwarte man
Grada Kilomba: schrijft over ervaring als student in Duitsland in 2000s en over het
racisme waarmee ze te maken had
4e verwijt: Sexism
De grote meerderheid van alles is geschreven door mannen → vrouwelijke mening
en standpunt werd niet besproken
De mannen delen enkel hun ervaringen
Vrouwen worden niet gerepresenteerd
Bekend boek: A room of one’s own: gaat over het antwoord op de vraag: ‘waarom
zijn er zo weinig boeken geschreven door vrouwen?’ → de auteur zegt dat vrouwen
nooit een loon en tijd en plek hebben gekregen om zelf te kunnen schrijven
5e verwijt: Economic injustice
Karl Marx: over de sociale ongelijkheid in die tijd en waarom die er is
e
6 verwijt: Despoil the planet
Een boek over de schadelijke effecten van DDT: de auteur is Rachel Carson (vrouw)
→ hierin legt ze alles uit over de gevolgen van de stof en het is zodanig straf dat dit
volledig uit de academische wereld is geschreven
, 3
Is een keerpunt in de milieubeweging
7e verwijt: Overspecialisation
Men wou dat mensen gingen specialiseren maar dit is niet altijd goed → er is een
overspecialisatie
Auteur zegt dat de overspecialisatie een spel is van de elite om ervoor te zorgen dat
andere mensen geen macht hebben want als je minder weet in het algemeen
(doordat je gespecialiseerd bent en een tekort hebt aan andere info) kan je geen
macht hebben → zo zou de elite zelf de macht behouden
2. Moloch
Een zijstap naar het concept van de oogkleppen: we leggen het concept uit adhv een tekst
geschreven door Friedrich Engels
Friedrich Engels
Kwam van goede afkomst
Is een schrijver
De familie Engels had een bedrijf in textiel? Met onder ander een vestiging in
Wuppertal (was in die tijd belangrijk voor textiel en dus industrie) en daarna
Manchester
Engels ontdekt de slechte levensomstandigheden van arbeiders en schrijft hier een
belangrijk boek over: ‘The Condition of the Working Class in England in 1844’
In een passage uit dat boek vertelt hij over het plan van Manchester
Passage
De arbeiders die overdag kwamen werken in Manchester hadden vaak een woning
buiten de stad (meer in natuur) → zij kwamen dus vanuit de buitenwijken) van de
stad met trams om te komen werken → moesten dus lange weg afleggen
De burgerij die die korte weg moeste pakken en met de trein/ tram kwamen, werden
gespaard van het slechte beeld van hoe de arbeiders woonden doordat er schermen
werden geplaatst waar de tram passeerde → de burgerij kon dus niet zien wat voor
slechte omstandigheden zij voor arbeiders hadden gerealiseerd en hadden dus geen
inkijk in deze arbeiderswijken
Nu naar de echte les en het boek dat we gaan bespreken (een hoofdstuk daaruit)
The End of The Megamachine van Fabian Scheidler
Kan gezien w als een kritische geschiedschrijving die vertrekt vanuit het heden
Beschrijft verschillende decennia aan arbeidersomstandigheden vanuit een
hedendaags perspectief
