Hoofdstuk 3: Omgaan met bronnen
Op zoek naar informatie
Op zoek op het internet
Tijdens de opleiding tot biomedisch wetenschapper is het belangrijk om kritisch
informatie te zoeken en te beoordelen.
Zoekmachines (bv. Google):
Snel en gebruiksvriendelijk
Geven veel informatie, maar niet altijd de meest betrouwbare of relevante
Resultaten worden niet gesorteerd op wetenschappelijke kwaliteit
Waarom zoekresultaten misleidend kunnen zijn:
Commercieel: advertenties en commerciële belangen
Statistisch: vaak aangeklikte pagina’s komen hoger
Nationalistisch/veiligheid: gevoelige informatie wordt lager gerangschikt
➡️
Daarom: altijd een kritische houding aannemen.
Surface web vs. deep web:
Surface web: klein deel van het internet, via zoekmachines toegankelijk
Deep web (invisible web):
o Grootste deel van het internet
o Bevat databanken, wetenschappelijke collecties, archieven
o Vaak betalend of beveiligd (bv. medische en bankgegevens)
de C.R.A.P.-test
Omdat er geen kwaliteitslabel bestaat voor informatie op het internet, gebruik je de
C.R.A.P.-test om de betrouwbaarheid van online informatie te beoordelen.
C.R.A.P. staat voor:
C – Currency (actualiteit):
Is de informatie recent en up-to-date?
R – Reliability (betrouwbaarheid):
Is de informatie correct, onderbouwd en gebaseerd op bronnen?
A – Authority (autoriteit):
Is de auteur of organisatie deskundig en geloofwaardig?
P – Purpose (doel):
Wat is het doel van de informatie? Informeren, overtuigen, verkopen?
, Belangrijk:
Twijfel je aan een bron? Controleer altijd via een tweede, onafhankelijke
bron
Gebruik informatie pas wanneer ze bevestigd is
fake news
De principes uit deze cursus helpen om fake news van echt nieuws te
onderscheiden.
Fake news komt niet alleen voor op sociale media, maar soms ook in klassieke media.
Hoe fake news herkennen:
Denk kritisch en vertrouw niet op één bron
Vergelijk informatie uit meerdere, onafhankelijke bronnen
Gebruik de C.R.A.P.-test om betrouwbaarheid te beoordelen
Maak gebruik van tools, zoals:
o Reverse image search (Google Image Search) om:
te controleren waar een foto oorspronkelijk vandaan komt
te zien of een foto gemanipuleerd of uit context gehaald is
Extra hulpmiddel:
De VRT toolbox om fake news te herkennen
Op zoek naar informatie
Op zoek op het internet
Tijdens de opleiding tot biomedisch wetenschapper is het belangrijk om kritisch
informatie te zoeken en te beoordelen.
Zoekmachines (bv. Google):
Snel en gebruiksvriendelijk
Geven veel informatie, maar niet altijd de meest betrouwbare of relevante
Resultaten worden niet gesorteerd op wetenschappelijke kwaliteit
Waarom zoekresultaten misleidend kunnen zijn:
Commercieel: advertenties en commerciële belangen
Statistisch: vaak aangeklikte pagina’s komen hoger
Nationalistisch/veiligheid: gevoelige informatie wordt lager gerangschikt
➡️
Daarom: altijd een kritische houding aannemen.
Surface web vs. deep web:
Surface web: klein deel van het internet, via zoekmachines toegankelijk
Deep web (invisible web):
o Grootste deel van het internet
o Bevat databanken, wetenschappelijke collecties, archieven
o Vaak betalend of beveiligd (bv. medische en bankgegevens)
de C.R.A.P.-test
Omdat er geen kwaliteitslabel bestaat voor informatie op het internet, gebruik je de
C.R.A.P.-test om de betrouwbaarheid van online informatie te beoordelen.
C.R.A.P. staat voor:
C – Currency (actualiteit):
Is de informatie recent en up-to-date?
R – Reliability (betrouwbaarheid):
Is de informatie correct, onderbouwd en gebaseerd op bronnen?
A – Authority (autoriteit):
Is de auteur of organisatie deskundig en geloofwaardig?
P – Purpose (doel):
Wat is het doel van de informatie? Informeren, overtuigen, verkopen?
, Belangrijk:
Twijfel je aan een bron? Controleer altijd via een tweede, onafhankelijke
bron
Gebruik informatie pas wanneer ze bevestigd is
fake news
De principes uit deze cursus helpen om fake news van echt nieuws te
onderscheiden.
Fake news komt niet alleen voor op sociale media, maar soms ook in klassieke media.
Hoe fake news herkennen:
Denk kritisch en vertrouw niet op één bron
Vergelijk informatie uit meerdere, onafhankelijke bronnen
Gebruik de C.R.A.P.-test om betrouwbaarheid te beoordelen
Maak gebruik van tools, zoals:
o Reverse image search (Google Image Search) om:
te controleren waar een foto oorspronkelijk vandaan komt
te zien of een foto gemanipuleerd of uit context gehaald is
Extra hulpmiddel:
De VRT toolbox om fake news te herkennen
