Thema 5: Digitale hulpverlening
5.1 Digitale hulpverlening
Digitale hulpverlening
= overkoepelende term voor online hulpverlening en blended hulpverlening.
Online hulpverlening
= elke interventie waarbij ICT wordt gebruikt om welzijn en gezondheid in ruime zin te
bestendigen of te verhogen.
↪ De ondersteuning vindt volledig via digitale middelen plaats.
↪ Interventie staat centraal: ICT is een middel om een doel te bereiken, geen doel op zich.
↪ Kan voorkomen in preventie, vroegdetectie/-interventie, probleemverkenning, behandeling,
begeleiding, bemiddeling en nazorg.
Blended hulpverlening
= combinatie/integratie van face-to-face hulpverlening en online hulpverlening.
↪ Een blended traject combineert online en offline interventies.
↪ Digitale toepassingen worden geïntegreerd in een face-to-face traject.
↪ De mix wordt afgestemd op de behoeften, doelen en voorkeuren van de zorgvrager.
5.1.1 E-inclusie
= acties en oplossingen om digitale uitsluiting te voorkomen, zodat iedereen volwaardig kan
deelnemen aan de digitale samenleving.
↪ ICT-drempels wegwerken: toegang tot toestellen/internet + digitale vaardigheden.
↪ Mensen ondersteunen en kansen geven om zelf hun digitale weg te zoeken.
Element Kern
Digitale toegang Toegang tot toestel + internet.
Hulp en informatie bij digitale vragen en
Praktische ondersteuning
problemen.
Mediawijsheid Digitale vaardigheden leren en inoefenen.
Websites/apps/tools ontwerpen vanuit de
Inclusion by design
noden van diverse doelgroepen.
5.1.2 Digitale ondersteuning in Vlaanderen
Begrip Kern
Ondersteuning rond toestellen, opleidingen,
digitale vragen en online administratie; een
Digibank
digibank bestaat vaak uit meerdere
digipunten.
Vaste plek waar mensen met digitale vragen
Digipunt terechtkunnen en waar op bepaalde
momenten begeleiding aanwezig is.
1
, Computers/laptops met internet; geen
Surfpunt
begeleiding of ondersteuning.
5.1.3 Digitale fenomenen bij online hulp
Digitale inhibitie / cyberdisinhibitie
= cliënten kunnen zich online sneller, intenser of opener uiten dan face-to-face.
↪ Kan bevrijdend/euforisch aanvoelen, maar kan achteraf leiden tot spijt, schuld, schaamte of
wroeging.
Black hole effect
= onzekerheid wanneer contact online wegvalt en je niet weet of een bericht is aangekomen,
gelezen of waarom iemand niet reageert.
↪ Kan onzekerheid oproepen over wat er met de cliënt aan de hand is of waarom er geen reactie
komt.
5.2 Doelen van digitale hulpverlening
Doel Kern / voorbeelden
Eénrichtingsverkeer: informatie, tips,
Informeren getuigenissen, psycho-educatie via websites,
video’s, enz.
Heen-en-weercontact: chat, e-mail,
Communiceren
beeldbellen, online bellen, chatbot, enz.
Digitale hulpinstrumenten in het
hulpverleningsproces; ook diagnostiek. Bv.
Ondersteunen
apps, oefeningen, emotiedagboek,
vragenlijsten.
Feedback over kwaliteit en verloop van
Evalueren
hulp-/zorgproces, bv. via een vragenlijst.
Digitale praktische dienstverlening:
reminders, online agenda, bevestigingsmails,
Diensten verlenen
persoonlijke informatie bundelen, digitaal
dossier.
Belangrijk
= Krijg je een website/app, vraag dan: wat doet de toepassing vooral? → informeren,
communiceren, ondersteunen, evalueren of diensten verlenen. Een toepassing kan meerdere
doelen tegelijk hebben.
2
5.1 Digitale hulpverlening
Digitale hulpverlening
= overkoepelende term voor online hulpverlening en blended hulpverlening.
Online hulpverlening
= elke interventie waarbij ICT wordt gebruikt om welzijn en gezondheid in ruime zin te
bestendigen of te verhogen.
↪ De ondersteuning vindt volledig via digitale middelen plaats.
↪ Interventie staat centraal: ICT is een middel om een doel te bereiken, geen doel op zich.
↪ Kan voorkomen in preventie, vroegdetectie/-interventie, probleemverkenning, behandeling,
begeleiding, bemiddeling en nazorg.
Blended hulpverlening
= combinatie/integratie van face-to-face hulpverlening en online hulpverlening.
↪ Een blended traject combineert online en offline interventies.
↪ Digitale toepassingen worden geïntegreerd in een face-to-face traject.
↪ De mix wordt afgestemd op de behoeften, doelen en voorkeuren van de zorgvrager.
5.1.1 E-inclusie
= acties en oplossingen om digitale uitsluiting te voorkomen, zodat iedereen volwaardig kan
deelnemen aan de digitale samenleving.
↪ ICT-drempels wegwerken: toegang tot toestellen/internet + digitale vaardigheden.
↪ Mensen ondersteunen en kansen geven om zelf hun digitale weg te zoeken.
Element Kern
Digitale toegang Toegang tot toestel + internet.
Hulp en informatie bij digitale vragen en
Praktische ondersteuning
problemen.
Mediawijsheid Digitale vaardigheden leren en inoefenen.
Websites/apps/tools ontwerpen vanuit de
Inclusion by design
noden van diverse doelgroepen.
5.1.2 Digitale ondersteuning in Vlaanderen
Begrip Kern
Ondersteuning rond toestellen, opleidingen,
digitale vragen en online administratie; een
Digibank
digibank bestaat vaak uit meerdere
digipunten.
Vaste plek waar mensen met digitale vragen
Digipunt terechtkunnen en waar op bepaalde
momenten begeleiding aanwezig is.
1
, Computers/laptops met internet; geen
Surfpunt
begeleiding of ondersteuning.
5.1.3 Digitale fenomenen bij online hulp
Digitale inhibitie / cyberdisinhibitie
= cliënten kunnen zich online sneller, intenser of opener uiten dan face-to-face.
↪ Kan bevrijdend/euforisch aanvoelen, maar kan achteraf leiden tot spijt, schuld, schaamte of
wroeging.
Black hole effect
= onzekerheid wanneer contact online wegvalt en je niet weet of een bericht is aangekomen,
gelezen of waarom iemand niet reageert.
↪ Kan onzekerheid oproepen over wat er met de cliënt aan de hand is of waarom er geen reactie
komt.
5.2 Doelen van digitale hulpverlening
Doel Kern / voorbeelden
Eénrichtingsverkeer: informatie, tips,
Informeren getuigenissen, psycho-educatie via websites,
video’s, enz.
Heen-en-weercontact: chat, e-mail,
Communiceren
beeldbellen, online bellen, chatbot, enz.
Digitale hulpinstrumenten in het
hulpverleningsproces; ook diagnostiek. Bv.
Ondersteunen
apps, oefeningen, emotiedagboek,
vragenlijsten.
Feedback over kwaliteit en verloop van
Evalueren
hulp-/zorgproces, bv. via een vragenlijst.
Digitale praktische dienstverlening:
reminders, online agenda, bevestigingsmails,
Diensten verlenen
persoonlijke informatie bundelen, digitaal
dossier.
Belangrijk
= Krijg je een website/app, vraag dan: wat doet de toepassing vooral? → informeren,
communiceren, ondersteunen, evalueren of diensten verlenen. Een toepassing kan meerdere
doelen tegelijk hebben.
2
