Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 10 out of 108 pages
Summary

Samenvatting - Microbiologie

Document preview thumbnail
Preview 10 out of 108 pages

Ik heb deze samenvatting gebruikt voor het examen in juni 2021, en ben hierop geslaagd.

Content preview

Medische Microbiologie
Inhoud
Hoofdstuk 1: Microbiologie
1. Inleiding ............................................................................................................................. 9
2. Indeling Levende menselijke ziektekiemen ....................................................................... 9
2.1 Indeling onder 5 rijken ................................................................................................ 9
Prokaryoten ........................................................................................................................ 9
Protozoa: éencellige diertjes .............................................................................................. 9
Fungi: schimmels ............................................................................................................. 10
Wormen & geleedpotigen ................................................................................................ 10
Virussen ........................................................................................................................... 10
2.2 Indeling menselijke ziektekiemen volgens grootte ................................................... 11
2.3 Indeling menselijke ziektekiemen volgens habitat & ziekteverwekkend vermogen 11
1) Voorkomen in dode reservoirs .............................................................................. 11
2) Parasitair Bestaan .................................................................................................. 11
3. Naamgeving van een soort ............................................................................................... 11
4. Epidemiologie .................................................................................................................. 12
4.1 Overdracht van infecties............................................................................................ 12
4.1.1 Ingangspoorten ................................................................................................... 12
4.1.2 Besmettingsbronnen ........................................................................................... 12
4.1.3 Overdrachtswegen.............................................................................................. 13
4.2 Begrippen prevalentie en incidentie .......................................................................... 13
4.3 Verspreidingspatroon in de tijd ................................................................................. 13
4.4 Geografische verspreiding......................................................................................... 14
5. Beloopstadia van een infectieziekte ................................................................................. 14
5.1 Stadia van een acute infectie ..................................................................................... 14
Stadia van een acute infectie in relatie m bacteriële groeicurve ...................................... 14
Stadia van een acute infectie in relatie met afweermechanismen .................................... 15
Stadia recidief acute infectie in relatie met bacteriële groeicurve en secundaire
immuunrespons ................................................................................................................ 16
5.2 Stadia van een chronische infectie ............................................................................ 16




1

,Hoofdstuk 2: Bacteriologie
1. Structuur en organisatie van bacteriën ............................................................................. 17
1.1 Afmetingen ................................................................................................................ 17
1.2 Morfologie................................................................................................................. 17
1) Globale vorm ......................................................................................................... 17
2) Patroon van clustering ........................................................................................... 17
1.3 Opbouw van een bacterie of prokaryote cel .............................................................. 18
1.3.1 De celenvelop..................................................................................................... 18
1.3.2 Het cytoplasma................................................................................................... 19
1.3.3 Pili en flagellen .................................................................................................. 19
1.3.4 Nucleoïde kernequivalent .................................................................................. 19
1.3.5 Specifieke structuren (niet bij alle bacteria) ...................................................... 19
1.4 fysiologie van bacteriën ............................................................................................ 21
1.4.1 Voeding .............................................................................................................. 21
1.4.2 ATP-productie.................................................................................................... 21
1.4.3 T°-optimum ........................................................................................................ 21
1.4.4 pH-optimum ....................................................................................................... 21
1.4.5 Groei & vermenigvuldiging ............................................................................... 22
2. Bacteriële genetica ........................................................................................................... 22
2.1 Feno- & genotypische aanpassingen ......................................................................... 23
2.2 Wijzen van genotypische aanpassingen .................................................................... 23
2.2.1 Mutatie ............................................................................................................... 23
2.2.2 conjugatie ........................................................................................................... 23
2.2.3 Transformatie ..................................................................................................... 25
2.2.4 Transductie ......................................................................................................... 25
3. Ziekteverwekkend vermogen van bacteriën .................................................................... 27
3.1 Besmettelijkheid ........................................................................................................ 27
3.2 Pathogeen vermogen (virulentie) .............................................................................. 27
3.2.1 Lokale virulentie ................................................................................................ 28
3.2.2 SIRS → Sepsis → Septische shock ................................................................... 29
3.3 Pathogene vs. commensale stammen ........................................................................ 31
4. Verminderde weerstand ................................................................................................... 31
Hoofdstuk 3: Bacteriële toxi-infecties
1. Inleiding: Bacteriële toxi-infecties ................................................................................... 33
2. Gasgangreen (necrotiserende fasciitis-type II) ................................................................ 33

2

,3. Tetanus (klem) ................................................................................................................. 35
4. Botulisme ......................................................................................................................... 35
5. Voedselvergiftiging en gastro-enteritis ............................................................................ 36
5.1 Klassieke voedselvergiftiging ................................................................................... 36
5.2 Gastro-enteritis .......................................................................................................... 36
Hoofdstuk 4: Purulente bacteriële infecties
1. Inleiding: purulente bacteriële infecties ........................................................................... 39
1.1 Gelokaliseerde etterige infecties ............................................................................... 39
1.2 Lokalisatie spreidende etterige infecties ................................................................... 40
1.3 Metastatische (hematogene / secundaire) infectiehaarden ........................................ 40
1.3.1 Endocarditis ....................................................................................................... 40
1.3.2 Osteomyelitis ..................................................................................................... 41
1.3.3 Septische arthritis ............................................................................................... 41
1.4 Voornaamste pyogene bacteriën ............................................................................... 42
1.4.1 Staphylococcus aureus ....................................................................................... 42
1.4.2 Streptococcus pyegenes ..................................................................................... 44
1.4.3 Streptococcus Pneumoniae ................................................................................ 45
1.4.4 Haemophilus influenzae..................................................................................... 46
1.4.5 Neisseria meningitidis ........................................................................................ 46
1.4.6 Neisseria gonorrhea ........................................................................................... 47
1.4.7 Gramnegatieve darmbacteriën en anaëroben ..................................................... 47
1.4.8 Pseudomonas Aeruginosa (gr- bacil) ................................................................. 47
Hoofdstuk 5: Virologie
1. Bouw en morfologie ........................................................................................................ 49
2. Classificatie ...................................................................................................................... 50
3. Diagnostiek van een virusinfectie .................................................................................... 50
4. Virale replicatie ................................................................................................................ 52
4.1 Virale replicatie ......................................................................................................... 52
4.2 Reproductie RNA-virussen ....................................................................................... 53
4.3 Reproductie retro-virussen ........................................................................................ 54
4.4 Reproductie DNA-virussen ....................................................................................... 55
5. Verloop van een virale infectie ........................................................................................ 55
5.1 Lytische (snelle) virale infectie ................................................................................. 55
5.2 Chronisch persisterende/actieve infectie ................................................................... 55
5.3 Latente infectie .......................................................................................................... 56

3

, 5.4 Oncogene virussen .................................................................................................... 56
Hoofdstuk 6: Virale infecties
1. Influenzavirus .................................................................................................................. 57
1.1 Mutaties ..................................................................................................................... 57
1.1.1 Genetic Drift ...................................................................................................... 57
1.1.2 Genetic Shift ...................................................................................................... 57
1.1.3 Anti-genetic drift & shift ................................................................................... 58
1.2 Griep (ziekte verloop) ............................................................................................... 58
1.3 Seizoensgriep; een dodelijke infectie? ...................................................................... 58
2. Poliovirus → Poliomyelitis .............................................................................................. 59
3. Papillomavirussen ............................................................................................................ 59
3.1 Huidwratten ............................................................................................................... 59
3.2 Slijmvlieswratten ....................................................................................................... 59
4. Humane herpesvirussen ................................................................................................... 61
4.1 Herpes Simplex Virus I ............................................................................................. 61
4.1.1 Voorbeelden ....................................................................................................... 61
4.2 Herpes simplex II ...................................................................................................... 62
4.3 Varicella zoster virus (VZV) ..................................................................................... 63
4.3.1 Verloop primo-infectie....................................................................................... 63
4.3.2 Reactivatie = zona (gordelroos) ......................................................................... 64
4.4 Epstein-Barr virus (EBV) .......................................................................................... 65
4.4.1 EBV beloop ........................................................................................................ 65
4.4.2 EBV –> Klierkoorts ........................................................................................... 65
4.5 Cytomegalovirus (CMV)........................................................................................... 65
5. Hepatotrope virussen ....................................................................................................... 66
5.1 Hepatitis A virus → Soldatengeelzucht .................................................................... 66
5.2 Hepatitis B virus ........................................................................................................ 66
5.3 Hepatitis C virus ........................................................................................................ 66
5.3.1 Levercirrose ....................................................................................................... 67
Hoofdstuk 7: Mycologie
1. Bouw en eigenschappen van fungi .................................................................................. 69
2. Indeling van fungi ............................................................................................................ 71
2.1 Volgens verschijningsvorm ....................................................................................... 71
2.2 Volgens aspect seksuele voortplantingsorganen ....................................................... 71
3. Soorten mycosen .............................................................................................................. 72

4

,4. Diagnosestelling ............................................................................................................... 72
Hoofdstuk 8: Schimmelinfecties
1. Candida Albicans (Monilia) ............................................................................................. 73
2. Pityrosporum Ovale → Seborroïsch eczeem ................................................................... 74
3. Dermatofyten ................................................................................................................... 75
Hoofdstuk 9: Parasitologie
1. Definitie parasiet en soorten parasitisme ......................................................................... 77
2. Indeling parasieten ........................................................................................................... 77
2.1 Eencellige parasieten (protozoa) ............................................................................... 77
2.2 Meercellige parasieten (metazoa).............................................................................. 78
3. Parasitaire ontwikkelingscyclus ....................................................................................... 78
Hoofdstuk 10: Parasitaire infecties
1. Entamoebe histolytica ...................................................................................................... 79
2. Naeglaeria fowleri ............................................................................................................ 79
3. Balantidium Coli .............................................................................................................. 80
4. Giardia Lamblia ............................................................................................................... 80
5. Trichomonas Vaginalis .................................................................................................... 81
6. Trypanosoma Gambiense (slaapziekte) ........................................................................... 81
7. Plasmodium...................................................................................................................... 82
8. Toxoplasma gondii........................................................................................................... 82
9. Taenia saginata / solium (runder- & varkenslintworm) ................................................... 83
10. Fasciola hepatica (leverbot) .......................................................................................... 83
11. Schistosoma .................................................................................................................. 84
12. Oxyurus / enterobius Vermicularis (aarsmade) ............................................................ 84
13. Ascaris Lumbricoides (spoelworm) .............................................................................. 84
14. Pediculus humanis (hoofdluis) ...................................................................................... 85
15. Pulex irritans (vlo) ........................................................................................................ 85
16. Ixodes daminii (teek) .................................................................................................... 85
17. Scabies: schurft ............................................................................................................. 85
Hoofdstuk 11: Diagnostische onderzoeken
1. Microbiologische staalafname ......................................................................................... 87
1.1 Mogelijke afnames .................................................................................................... 87
1.1.1 keelsecreet .......................................................................................................... 87
1.1.2 Oorsecreet .......................................................................................................... 88


5

, 1.1.3 Sputum ............................................................................................................... 88
1.1.4 Faeces ................................................................................................................. 88
1.1.5 Urine .................................................................................................................. 88
1.1.6 Urethaal / cervixsecreet...................................................................................... 89
1.1.7 Genitaalsecreet ................................................................................................... 89
1.1.8 Huid- en wondinfecties, huidabcessen ............................................................... 89
1.1.9 Cerebrospinaal vocht ......................................................................................... 89
1.1.10 Bloed .................................................................................................................. 89
2. Labo-onderzoeken............................................................................................................ 90
2.1 RMO (rechtstreeks microscopisch onderzoek) ......................................................... 90
2.1.1 Lichtmicroscoop ................................................................................................ 90
2.1.2 fluorescentiemicroscopie ................................................................................... 90
2.1.3 Fasecontrast microscoop .................................................................................... 90
2.1.4 Donkerverldmicroscoop ..................................................................................... 91
2.1.5 Elektronenmicroscoop ....................................................................................... 91
2.1.6 RMO van sputum ............................................................................................... 91
2.1.7 RMO van etter.................................................................................................... 91
2.1.8 RMO van bloeduitstrijkje .................................................................................. 92
2.1.9 RMO met telkamer ............................................................................................ 92
2.2 Kweek (van bacteriën en schimmels)........................................................................ 92
2.2.1 Met oog op identificatie en typering van een kiem............................................ 92
2.2.2 Meng- & reincultuur .......................................................................................... 92
2.2.3 Antibiogram m snelle schijfjesmethoden........................................................... 93
2.2.4 Bepaling van antibioticum gevoeligheid (MIC) ahv dilutie-methode ............... 93
2.2.5 Kwantitatieve kweek v urine, tellen van het aantal CFU’s ................................ 94
2.2.6 Semi-kwantitatieve kweek v urine op “dipslide”............................................... 94
2.3 Urinestrips ................................................................................................................. 95
2.4 Serologisch onderzoek .............................................................................................. 95
2.5 Antigendetectie.......................................................................................................... 95
2.5.1 Sandwich ELISA-methode ................................................................................ 95
2.6 RNA/DNA-detectie ................................................................................................... 96
Hoofdstuk 12: Antimicrobiële middelen
1. Inleiding ........................................................................................................................... 97
2. Begrippen en definities .................................................................................................... 97
3. Werkingsmechanismen .................................................................................................... 99

6

, 3.1 Antimetabolieten ....................................................................................................... 99
3.2 Interferentie met de celwandsynthese ....................................................................... 99
3.3 Verhogen permeabiliteit celmembraan ................................................................... 100
3.4 Remming v bacteriële eiwitsynthese ....................................................................... 100
3.5 Interferentie met DNA-synthese ............................................................................. 100
3.6 Combinaties van antibiotica (AB) ........................................................................... 100
4. Resistentie v bacteriën aan antibiotica ........................................................................... 101
4.1 Uitbreiding verworven resistentie in een populatie................................................. 101
4.2 Mechanismen aan basis v AB resistentie ................................................................ 101
4.3 Preventie van resistentie .......................................................................................... 102
4.4 Meest bekende (multi-) resistente (ZH) kiemen ..................................................... 102
5. MRSA problematiek ...................................................................................................... 102
5.1 Inleiding .................................................................................................................. 102
5.2 Epidemiologie ......................................................................................................... 102
5.3 Preventie en controlemaatregelen ........................................................................... 103
Hoofdstuk 13: Commensale flora
1. Verwerven van de normale flora.................................................................................... 105
2. Aard vd micro-organismen ............................................................................................ 105
3. Plaats van voorkomen .................................................................................................... 105
4. Voor- en nadelen ............................................................................................................ 106
5. Residentiële flora van verschillende organen ................................................................ 107
5.1 De huid .................................................................................................................... 107
5.2 Luchtwegen ............................................................................................................. 107
5.2.1 Mond, neus en keel (>109).............................................................................. 107
5.2.2 Rest vh ademhalingsstelsel is steriel ................................................................ 108
5.3 Darmkanaal ............................................................................................................. 108
5.4 Urine- & geslachtswegen ........................................................................................ 108




7

,8

,Hoofdstuk 1: Microbiologie
1. Inleiding
Medische microbiologie: Bestudeert verwekkers van infectueuze ziekten, nl. menselijke
ziektekiemen / pathogenen
• Bacteriën
• Schimmels
• Parasieten:
o Protozoa (1-cellig)
o Wormen , geleedpotigen

2. Indeling Levende menselijke ziektekiemen
2.1 Indeling onder 5 rijken
5 rijken:
- Prokaryoten
- Planten
- Fungi: Gisten en zwammen Eukaryoten
- Eencellige dieren: Protozoa
- Meercellige dieren
!! Virussen: geen levende organismen !!
• Geen eigen voortplanting
• Hebben anderen nodig voor leven
Prokaryoten
• Oudste levensvorm
• Geen kern, maar kernequivalent: Nucleoïd
• Genofoor: 1 enkel circulair DNA
• Stijve celwand
• Geen organellen, enkel ribosomen
• Binaire splijting
• Soms vorming v endosporen, onder ongunstige
omstandigheden
Protozoa: éencellige diertjes
• 1 of meer kernen (haploïd / diploïd)
• Voortbeweging adhv
o Pseudopoden
o Flagella
o Sommigen onbeweeglijk
• Voortplanting:
o Ongeslachtelijk: mitose / Knopvorming
o Geslachtelijk: meiose met vorming v gameten

9

, • Ongunstige omstandigheden → Resistente cysten
Fungi: schimmels
• kernen
• Organellen
• Celwand
• Onbeweeglijk
• 1-cellig / Meercellig
• Voortplanting
o Ongeslachtelijk, mitosporen, knopvorming
o Geslachtelijk do meiose m vorming v meiosporen
Wormen & geleedpotigen
• Meercellig → Celdifferentiatie
• Hebben GI-buis & monddelen
• 1 diploïde kern + organellen
• Geen celwand
• Geslachtelijke voortplanting
Virussen
• Niet-levende, besmettelijke partikels
• Eiwitmantel rond DNA / RNA
• Intracellulaire ziektekiemen
• Na opname id cel → Replicatie do cellulaire enzymen
vo transcriptie & translatie → °miljoenen nieuwe virions
→ Cel spat open


SAMENVATTING




10

Document information

Study
Uploaded on
August 8, 2021
Number of pages
108
Written in
2021/2022
Type
Summary
$5.90

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
xanneserre
4.2
(6)
Sold
36
Followers
15
Items
53
Last sold
4 weeks ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions