Inleiding en geschiedenis van het sociaal recht
1. Recht en sociaal recht in de opleiding sociaal werk
Rechtshulp binnen het sociaal werk
In het sociaal werk komen cliënten vaak met juridische vragen en
problemen. Zij willen weten welke rechten zij hebben en hoe zij deze
rechten kunnen afdwingen.
Voorbeelden van vragen:
Ik ben ontslagen Waar heb ik recht op?
Hoe vraag ik een uitkering aan?
Is mijn arbeidscontract correct?
Mag mijn werkgever mijn functie of werkplaats veranderen?
Wanneer heb ik recht op een leefloon?
Moeten mijn ouders mijn studies blijven betalen na scheiding?
Maatschappelijke assistenten verlenen in hun beroep daarom vaak
rechtshulp.
Betekenis van rechtshulp
Rechtshulp = “het verlenen van diensten in probleem – of
conflictsituaties die met behulp van regels van het recht moeten benaderd
worden”.
Het doel van rechtshulp:
Weten welke rechten zij hebben.
De wegen naar een juridische oplossing kennen.
De gevolgen van juridische beslissingen begrijpen.
Weten welke juridische acties zij kunnen of moeten ondernemen
om hun rechten af te dwingen of te beschermen.
Een goede toegang tot rechtshulp is zeer belangrijk, omdat:
Rechtsregels zeer talrijk en ingewikkeld zijn.
Mensen vaak hun rechten niet kennen.
Het essentieel is te weten bij wie men terechtkan voor
deskundige hulp.
Taken van de sociaal werker bij rechtshulp
Voor een sociaal werker is het belangrijk dat hij of zij verschillende taken
kan opnemen in het kader van rechtshulp, namelijk:
Eenvoudige en algemene uitleg geven over wetgeving en recht.
, Advies en raad geven over juridische mogelijkheden, met uitleg
over voor- en nadelen.
Cliënten helpen om een gefundeerde keuze te maken.
Indien nodig doorverwijzen naar een deskundige.
Cliënten bijstaan bij het schrijven van brieven en het invullen
van formulieren met administratieve of juridische grondslag.
Bemiddelen en onderhandelen met privépersonen en officiële
instanties in het voordeel van de cliënt.
Helpen bij het kiezen van een deskundige advocaat wanneer
een gerechtelijke procedure niet vermeden kan worden.
Optreden als vertaler tussen advocaten, deurwaarders en cliënten.
Procesbijstand verlenen door hulpverleners die daartoe wettelijk
gemachtigd zijn.
Praktijkvoorbeeld uit de tekst
Wanneer een getrouwd koppel huwelijksmoeilijkheden heeft en voorlopig
uit elkaar gaat, moet hun situatie juridisch geregeld worden.
Dit gaat onder andere over:
Het apart wonen
De regeling rond de kinderen
De verdeling van goederen
Deze zaken moeten voor de rechter geregeld worden. Eén of beide
partners moet bereid zijn juridische stappen te ondernemen. Dit kan men
meestal niet alleen, waardoor men zich moet wenden tot een advocaat,
bij voorkeur een advocaat gespecialiseerd in familiaal rechtelijke
problemen.
Werken met kwetsbare en kansarme personen
Maatschappelijk assistenten werken meestal met kwetsbare personen en
treden vaak op als tussenpersoon tussen de cliënt en de juridische wereld.
Kansarmen vertonen specifieke kenmerken waarmee de rechtshulp
rekening moet houden:
1. Financieel gebied
Zij leven vaak van een vervangingsinkomen (leefloon, werkloosheid,
ziektevergoeding) en ze hebben vaak veel schulden (energiekosten,
belastingen, leningen).
2. Relationeel gebied
Zij leven vaak in onduidelijke situaties samenwonen zonder dat een
vorig huwelijk ontbonden is of samenleven met kinderen van verschillende
partners.
1. Recht en sociaal recht in de opleiding sociaal werk
Rechtshulp binnen het sociaal werk
In het sociaal werk komen cliënten vaak met juridische vragen en
problemen. Zij willen weten welke rechten zij hebben en hoe zij deze
rechten kunnen afdwingen.
Voorbeelden van vragen:
Ik ben ontslagen Waar heb ik recht op?
Hoe vraag ik een uitkering aan?
Is mijn arbeidscontract correct?
Mag mijn werkgever mijn functie of werkplaats veranderen?
Wanneer heb ik recht op een leefloon?
Moeten mijn ouders mijn studies blijven betalen na scheiding?
Maatschappelijke assistenten verlenen in hun beroep daarom vaak
rechtshulp.
Betekenis van rechtshulp
Rechtshulp = “het verlenen van diensten in probleem – of
conflictsituaties die met behulp van regels van het recht moeten benaderd
worden”.
Het doel van rechtshulp:
Weten welke rechten zij hebben.
De wegen naar een juridische oplossing kennen.
De gevolgen van juridische beslissingen begrijpen.
Weten welke juridische acties zij kunnen of moeten ondernemen
om hun rechten af te dwingen of te beschermen.
Een goede toegang tot rechtshulp is zeer belangrijk, omdat:
Rechtsregels zeer talrijk en ingewikkeld zijn.
Mensen vaak hun rechten niet kennen.
Het essentieel is te weten bij wie men terechtkan voor
deskundige hulp.
Taken van de sociaal werker bij rechtshulp
Voor een sociaal werker is het belangrijk dat hij of zij verschillende taken
kan opnemen in het kader van rechtshulp, namelijk:
Eenvoudige en algemene uitleg geven over wetgeving en recht.
, Advies en raad geven over juridische mogelijkheden, met uitleg
over voor- en nadelen.
Cliënten helpen om een gefundeerde keuze te maken.
Indien nodig doorverwijzen naar een deskundige.
Cliënten bijstaan bij het schrijven van brieven en het invullen
van formulieren met administratieve of juridische grondslag.
Bemiddelen en onderhandelen met privépersonen en officiële
instanties in het voordeel van de cliënt.
Helpen bij het kiezen van een deskundige advocaat wanneer
een gerechtelijke procedure niet vermeden kan worden.
Optreden als vertaler tussen advocaten, deurwaarders en cliënten.
Procesbijstand verlenen door hulpverleners die daartoe wettelijk
gemachtigd zijn.
Praktijkvoorbeeld uit de tekst
Wanneer een getrouwd koppel huwelijksmoeilijkheden heeft en voorlopig
uit elkaar gaat, moet hun situatie juridisch geregeld worden.
Dit gaat onder andere over:
Het apart wonen
De regeling rond de kinderen
De verdeling van goederen
Deze zaken moeten voor de rechter geregeld worden. Eén of beide
partners moet bereid zijn juridische stappen te ondernemen. Dit kan men
meestal niet alleen, waardoor men zich moet wenden tot een advocaat,
bij voorkeur een advocaat gespecialiseerd in familiaal rechtelijke
problemen.
Werken met kwetsbare en kansarme personen
Maatschappelijk assistenten werken meestal met kwetsbare personen en
treden vaak op als tussenpersoon tussen de cliënt en de juridische wereld.
Kansarmen vertonen specifieke kenmerken waarmee de rechtshulp
rekening moet houden:
1. Financieel gebied
Zij leven vaak van een vervangingsinkomen (leefloon, werkloosheid,
ziektevergoeding) en ze hebben vaak veel schulden (energiekosten,
belastingen, leningen).
2. Relationeel gebied
Zij leven vaak in onduidelijke situaties samenwonen zonder dat een
vorig huwelijk ontbonden is of samenleven met kinderen van verschillende
partners.
