Inleiding voor het zenuwstelsel
1. Structuur en functie van het zenuwstelsel
2. Zenuwweefsel
Neuronen
Neuroglia (gliacellen)
3. Neuron-anatomie
4. Neuronfysiologie
4.1. Rustpotentiaal
4.2. Actiepotentiaal
natrium-kaliumpomp
actiepotentiaal
Eiwitkanalen (Voltage-Gated Channels)
depolarisatie
Repolarisatie
4.3. Voortplanting van een actiepotentieel
5. Synaptische transmissie
Synaps
5.1. Neurotransmitters
5.2. Synaptische integratie
6. Centraal zenuwstelsel
6.1. Ruggengraat
6.2. Hersenen
Het cerebrum
Cerebrale cortex (Hersenschors)
Het primaire somatosensorische gebied/area
Association areas/Verenigingsgebieden
Het somatosensorische associatiegebied
Het visuele associatiegebied
Het auditieve associatiegebied
Witte stof
6.3. Basale kernen
De hypothalamus en thalamus
De pijnappelklier (pineal gland)
6.4. Cerebellum
Het cerebellum
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 1
, 6.5. Hersenstam (brain stem)
Hersenstam (brain stem)
De reticulaire formatie
7. Limbisch systeem en hogere mentale functies
Het limbisch systeem
amygdala en de hippocampus
7.1. Geheugen en leren
Amnesie
7.2. Taal en spraak
8. Perifere zenuwstelsel
8.1. Somatisch systeem
8.2. Autonoom systeem
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 2
, Inleiding voor het zenuwstelsel
1. Structuur en functie van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel
o = verantwoordelijk voor de ontvangst en verwerking van sensorische informatie uit
zowel de externe als de interne omgeving.
o Bestaat uit 2 delen:
centrale zenuwstelsel (CZS/CNS)
bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg
De hersenen zijn volledig omgeven en beschermd door de schedel
De hersenen maken rechtstreeks verbinding met het ruggenmerg (beschermd dr
de wervelkolom)
perifere zenuwstelsel (PZS/PNS)
bestaat uit zenuwen
Zenuwen liggen buiten het CZS. De scheiding tussen het CZS en de PZS is
arbitrair. De twee systemen werken samen en zijn met elkaar verbonden.
=> rode pijlen = het pad waarlangs
het CZS sensorische info ontvangt
=> zwarte pijlen = de weg waarlangs het CZS
communiceert met het somatische
zenuwstelsel en het autonome
zenuwstelsel, twee afdelingen van het PNS.
Het zenuwstelsel heeft drie specifieke functies:
1. Het zenuwstelsel ontvangt sensorische input
Sensorische receptoren in de huid en andere organen reageren op externe en
interne prikkels door zenuwsignalen te genereren die via het PZS naar het CZS gaan.
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 3
, Als je bijvoorbeeld bakkoekjes ruikt, gebruiken olfactorische (geur) receptoren in
de neus de PZS om die informatie naar het CZS te sturen.
2. Het CZS voert de informatieverwerking en -integratie uit, waarbij het de input die het
ontvangt van over het hele lichaam samenvat
Het CZS beoordeelt de info, slaat de info op als herinneringen en creëert de
juiste motorische reacties
Bv De geur van die bakkoekjes roept herinneringen op aan hun smaak.
3. Het CNS genereert motor output.
Zenuwsignalen van het CZS gaan via het PZS naar de spieren, klieren en organen,
allemaal als reactie op de koekjes.
Signalen naar de speekselklieren zorgen ervoor dat je gaat kwijlen. Je maag maakt het
zuur en de enzymen aan die nodig zijn om de koekjes te verteren, zelfs voordat je een
hapje hebt gegeten.
CZS coördineert ook de beweging v uw armen en handen terwijl u nr de koekjes reikt.
2. Zenuwweefsel
Zenuwweefsel bevat 2 soorten cellen: neuronen en neuroglia (soms gliacellen genoemd).
Neuronen
o = de cellen die zenuwimpulsen overbrengen tussen delen van het zenuwstelsel
Neuroglia (gliacellen)
o = ondersteunen en voeden neuronen
o Neuroglia overtreffen aanzienlijk neuronen id hersenen
o Er zijn verschillende soorten neuroglia in het CZS, elk met specifieke functies:
Microglia
zijn fagocytische cellen die bacteriën en afval helpen verwijderen
astrocyten
bieden de neuronen metabole en structurele ondersteuning.
Schwann-cellen
De myeline-omhulling wordt gevormd uit de membranen van strak
spiraalvormige neuroglia
in de PZS = schwann-cellen die deze functie uitvoeren, waarbij
gaten achterblijven die knooppunten van Ranvier w genoemd
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 4
, oligodendrocyten
neuroglia-cellen In het CZS die de myeline-omhulling vormen.
Figure 2
De structuur van sensorische neuronen, interneuronen en motorneuronen. a. Een sensorisch neuron heeft een lange axon bedekt
door een myeline-omhulsel dat zenuwimpulsen helemaal van de dendrieten naar het CZS neemt. b. In het CZS hebben
sommige interneuronen, zoals deze, een korte axon die niet wordt bedekt door een myeline-omhulsel. c. Een motorneuron
heeft een lang axon bedekt door een myeline-omhulsel dat zenuwimpulsen van het CZS naar een effector brengt.
3. Neuron-anatomie
drie soorten neuronen (ingedeeld naar functie):
o sensorische neuronen
o interneuronen
o motorneuronen
Hun functies worden het best beschreven in relatie tot het CZS:
o sensorisch neuron
neemt zenuwsignalen ve sensorische receptor naar het CZS
Sensorische receptoren zijn speciale structuren die veranderingen in de
omgeving detecteren
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 5
, o interneuron
ligt volledig in het CZS
knn input ontvangen v sensorische neuronen en v andere interneuronen ih CZS.
Daarna vatten ze alle informatie op die ze van andere neuronen hebben
ontvangen voordat ze communiceren met motorneuronen
o motorneuron
neemt zenuwimpulsen weg vh CZS naar een effector (spiervezel, orgaan of klier)
Effectors voeren onze reacties uit op veranderingen in het milieu, of deze
nu extern of intern zijn
Neuronen verschillen in uiterlijk, maar ze hebben allemaal drie verschillende structuren:
o een cellichaam
bevat de kern, evenals andere organellen.
o Dendrieten
zijn korte verlengstukken die signalen ontvangen van sensorische receptoren of
andere neuronen
Inkomende signalen van dendrieten kunnen resulteren in zenuwsignalen die
vervolgens worden geleid door een axon
o een axon
= het deel van een neuron dat zenuwimpulsen geleidt
kan behoorlijk lang zijn
Individuele axonen w zenuwvezels genoemd en samen vormen ze een zenuw
In sensorische neuronen:
draagt een zeer lang axon zenuwsignalen van de dendrieten die zijn
geassocieerd met een sensorische receptor naar het CZS, en dit axon
wordt onderbroken door het cellichaam.
In interneuronen en motorneuronen daarentegen:
nemen meerdere dendrieten signalen naar het cellichaam, en vervolgens
geleidt een axon zenuwsignalen weg van het cellichaam.
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 6
1. Structuur en functie van het zenuwstelsel
2. Zenuwweefsel
Neuronen
Neuroglia (gliacellen)
3. Neuron-anatomie
4. Neuronfysiologie
4.1. Rustpotentiaal
4.2. Actiepotentiaal
natrium-kaliumpomp
actiepotentiaal
Eiwitkanalen (Voltage-Gated Channels)
depolarisatie
Repolarisatie
4.3. Voortplanting van een actiepotentieel
5. Synaptische transmissie
Synaps
5.1. Neurotransmitters
5.2. Synaptische integratie
6. Centraal zenuwstelsel
6.1. Ruggengraat
6.2. Hersenen
Het cerebrum
Cerebrale cortex (Hersenschors)
Het primaire somatosensorische gebied/area
Association areas/Verenigingsgebieden
Het somatosensorische associatiegebied
Het visuele associatiegebied
Het auditieve associatiegebied
Witte stof
6.3. Basale kernen
De hypothalamus en thalamus
De pijnappelklier (pineal gland)
6.4. Cerebellum
Het cerebellum
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 1
, 6.5. Hersenstam (brain stem)
Hersenstam (brain stem)
De reticulaire formatie
7. Limbisch systeem en hogere mentale functies
Het limbisch systeem
amygdala en de hippocampus
7.1. Geheugen en leren
Amnesie
7.2. Taal en spraak
8. Perifere zenuwstelsel
8.1. Somatisch systeem
8.2. Autonoom systeem
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 2
, Inleiding voor het zenuwstelsel
1. Structuur en functie van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel
o = verantwoordelijk voor de ontvangst en verwerking van sensorische informatie uit
zowel de externe als de interne omgeving.
o Bestaat uit 2 delen:
centrale zenuwstelsel (CZS/CNS)
bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg
De hersenen zijn volledig omgeven en beschermd door de schedel
De hersenen maken rechtstreeks verbinding met het ruggenmerg (beschermd dr
de wervelkolom)
perifere zenuwstelsel (PZS/PNS)
bestaat uit zenuwen
Zenuwen liggen buiten het CZS. De scheiding tussen het CZS en de PZS is
arbitrair. De twee systemen werken samen en zijn met elkaar verbonden.
=> rode pijlen = het pad waarlangs
het CZS sensorische info ontvangt
=> zwarte pijlen = de weg waarlangs het CZS
communiceert met het somatische
zenuwstelsel en het autonome
zenuwstelsel, twee afdelingen van het PNS.
Het zenuwstelsel heeft drie specifieke functies:
1. Het zenuwstelsel ontvangt sensorische input
Sensorische receptoren in de huid en andere organen reageren op externe en
interne prikkels door zenuwsignalen te genereren die via het PZS naar het CZS gaan.
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 3
, Als je bijvoorbeeld bakkoekjes ruikt, gebruiken olfactorische (geur) receptoren in
de neus de PZS om die informatie naar het CZS te sturen.
2. Het CZS voert de informatieverwerking en -integratie uit, waarbij het de input die het
ontvangt van over het hele lichaam samenvat
Het CZS beoordeelt de info, slaat de info op als herinneringen en creëert de
juiste motorische reacties
Bv De geur van die bakkoekjes roept herinneringen op aan hun smaak.
3. Het CNS genereert motor output.
Zenuwsignalen van het CZS gaan via het PZS naar de spieren, klieren en organen,
allemaal als reactie op de koekjes.
Signalen naar de speekselklieren zorgen ervoor dat je gaat kwijlen. Je maag maakt het
zuur en de enzymen aan die nodig zijn om de koekjes te verteren, zelfs voordat je een
hapje hebt gegeten.
CZS coördineert ook de beweging v uw armen en handen terwijl u nr de koekjes reikt.
2. Zenuwweefsel
Zenuwweefsel bevat 2 soorten cellen: neuronen en neuroglia (soms gliacellen genoemd).
Neuronen
o = de cellen die zenuwimpulsen overbrengen tussen delen van het zenuwstelsel
Neuroglia (gliacellen)
o = ondersteunen en voeden neuronen
o Neuroglia overtreffen aanzienlijk neuronen id hersenen
o Er zijn verschillende soorten neuroglia in het CZS, elk met specifieke functies:
Microglia
zijn fagocytische cellen die bacteriën en afval helpen verwijderen
astrocyten
bieden de neuronen metabole en structurele ondersteuning.
Schwann-cellen
De myeline-omhulling wordt gevormd uit de membranen van strak
spiraalvormige neuroglia
in de PZS = schwann-cellen die deze functie uitvoeren, waarbij
gaten achterblijven die knooppunten van Ranvier w genoemd
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 4
, oligodendrocyten
neuroglia-cellen In het CZS die de myeline-omhulling vormen.
Figure 2
De structuur van sensorische neuronen, interneuronen en motorneuronen. a. Een sensorisch neuron heeft een lange axon bedekt
door een myeline-omhulsel dat zenuwimpulsen helemaal van de dendrieten naar het CZS neemt. b. In het CZS hebben
sommige interneuronen, zoals deze, een korte axon die niet wordt bedekt door een myeline-omhulsel. c. Een motorneuron
heeft een lang axon bedekt door een myeline-omhulsel dat zenuwimpulsen van het CZS naar een effector brengt.
3. Neuron-anatomie
drie soorten neuronen (ingedeeld naar functie):
o sensorische neuronen
o interneuronen
o motorneuronen
Hun functies worden het best beschreven in relatie tot het CZS:
o sensorisch neuron
neemt zenuwsignalen ve sensorische receptor naar het CZS
Sensorische receptoren zijn speciale structuren die veranderingen in de
omgeving detecteren
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 5
, o interneuron
ligt volledig in het CZS
knn input ontvangen v sensorische neuronen en v andere interneuronen ih CZS.
Daarna vatten ze alle informatie op die ze van andere neuronen hebben
ontvangen voordat ze communiceren met motorneuronen
o motorneuron
neemt zenuwimpulsen weg vh CZS naar een effector (spiervezel, orgaan of klier)
Effectors voeren onze reacties uit op veranderingen in het milieu, of deze
nu extern of intern zijn
Neuronen verschillen in uiterlijk, maar ze hebben allemaal drie verschillende structuren:
o een cellichaam
bevat de kern, evenals andere organellen.
o Dendrieten
zijn korte verlengstukken die signalen ontvangen van sensorische receptoren of
andere neuronen
Inkomende signalen van dendrieten kunnen resulteren in zenuwsignalen die
vervolgens worden geleid door een axon
o een axon
= het deel van een neuron dat zenuwimpulsen geleidt
kan behoorlijk lang zijn
Individuele axonen w zenuwvezels genoemd en samen vormen ze een zenuw
In sensorische neuronen:
draagt een zeer lang axon zenuwsignalen van de dendrieten die zijn
geassocieerd met een sensorische receptor naar het CZS, en dit axon
wordt onderbroken door het cellichaam.
In interneuronen en motorneuronen daarentegen:
nemen meerdere dendrieten signalen naar het cellichaam, en vervolgens
geleidt een axon zenuwsignalen weg van het cellichaam.
Neuro Inleiding voor het zenuwstelsel 6
