Arbeidsrecht
College 1:
Ambtenaren vallen ook onder het arbeidsrecht
Rechtsbronnen van het arbeidsrecht:
- Wet: boek 7 titel 10, boek 3 en 6, grondwet, arbeidstijdenwet, WMM,
AWGB, Arbo, wet op de CAO
- CAO’s
- Jurisprudentie
- EU verdragen en richtlijnen (gaat vaak voor Nederlandse recht)
Arbeidsrecht heeft een bijzonder doel:
- Bescherming van het belang van de werknemer
(afhankelijkheid/ondergeschiktheid)
- Bevorderen welzijn werknemers (arbeidsomstandighedenwet
- Daarom: veel dwingendrechtelijke bepalingen
Gradaties:
- Dwingend: afwijking kan niet ten nadele van de werknemer art.
7:652 BW
- Driekwartsdwingend: afwijking ten nadele van de werknemer mag
alleen als het CAO dit toestaat art. 7:672 BW
- Semidwingend: afwijking alleen toegestaan bij schriftelijke
overeenkomst art. 7:628 lid 5 BW
- Aanvullend: mag altijd van worden afgeweken
Absolute competentie:
- Eerst aanleg: kantonrechter (rechtbank, afdeling kanton)
- Hoger beroep: Gerechtshof
- Cassatie: Hoge Raad
Relatieve competentie:
- Eerst aanleg: woonplaats/vestigingsplaats wederpartij of plaats waar
gewoonlijk arbeid wordt verricht
,Soorten overeenkomsten van werk
- Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW)
- Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW)
- Overeenkomst van aanneming van werk (art. 7:750 BW)
Kenmerken arbeidsovereenkomst:
Centrale artikel 7:610 BW
- Verrichten van persoonlijk arbeid: kan geestelijk of fysiek zijn
- Gezagsverhouding: “in dienst van de andere partij”
- Loon (art. 7:616 BW): tegenprestatie voor de verrichte arbeid
- Zekere tijd (art. 7:610a en b BW)
FNV/Deliveroo HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443.
Feiten:
- Deliveroo dreef vanaf 2015 een digitaal platform waarop bij
restaurants eten kon worden besteld en betaald.
- Maaltijdbezorgers leveren via platform (app) aan klanten.
- 2015-2018: arbeidsovereenkomst, daarna alleen nog maar een
overeenkomst van opdracht
- FNV: start procedure waarbij zij vorderen dat bezorgers werknemers
zijn.
- Kantonrechter en Hof Amsterdam wijzen vorderingen toe.
- Deliveroo is op 30 november 2022 uit Nederland vertrokken
Hoge raad:
- Hoge raad bevestigd de uitspraak van het Hof: de bezorgers van
deliveroo waren in Nederland werkzaam op basis van een
arbeidsovereenkomst.
- Holistische weging bij beoordeling of sprake is van een
arbeidsovereenkomst (en er is voldaan aan 4 wettelijke criteria): alle
omstandigheden van het geval in onderlinge samenhang bekijken.
- Factor arbeid: ook als de bezorgers de vrijheid hebben om al dan
niet in te loggen op de app (en de bezorgingen te verrichten) en zij
zich kunnen laten vervangen, kan nog steeds sprake zijn van een
arbeidsovereenkomst
- Factor gezagsverhouding: of de bezorger zich gedraagt als
ondernemer en of het werk ‘organisatorisch is ingebed’ in de
organisatie, weegt mee (naast een lange lijst van andere
omstandigheden) bij de beoordeling.
,Afbakening bijzondere overeenkomsten:
Overeenkomst van opdracht (art 7:400 BW):
- Geen gezagsverhouding
- Geen verplichting persoonlijke arbeid te verrichten (art. 7:659 BW)
- Geen loon
Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750 BW):
- Geen gezagsverhouding
- Gericht op totstandkoming werk van stoffelijk aard
- Geen verplichting persoonlijk arbeid te verrichten (art. 7:659 BW)
- Geen loon
Gezagsverhouding: de mogelijkheid om….
Groen/ Schoevers HR 14 november 1997, ECLI:NL:HR1997:ZC2495
Is er sprake van een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van
opdracht?
- Groen/Schoevers: Groen geeft les bij onderwijsinstelling Schoevers.
Bij opzegging van de overeenkomst door Schoevers ontstaat er een
conflict
- HR: nee, groen heeft geen recht op ontslagbescherming, want er is
geen arbeidsovereenkomst. Partijen hebben een overeenkomst van
opdracht gesloten.
- Rechtsregel: je moet kijken naar de bedoeling van de partijen of het
gaat om arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht.
X/ Gemeente Amsterdam HR 6 november 2020,
ECLI:NL:HR:2020:1746
Is er sprake van een arbeidsovereenkomst tussen mevrouw X en de
gemeente?
- Een vrouw nam met behoud van uitkering deel aan het traject
‘participatieplaatsen’. Partijen hebben 2 keer een
plaatsingsovereenkomst van 6 maanden gesloten. Vrouw claimt
achterstallig loon.
- Hoge raad: de partijbedoeling ten aanzien van de vorm van het
contract is niet langer van belang voor de vraag of er sprake is van
een arbeidsovereenkomst.
, - Leidend: de voorgenomen rechten en plichten van werkgever en
werknemer en de wijze waarop partijen feitelijk invulling hebben
gegeven aan de overeenkomst. Hoe partijen die overeenkomst
noemen is niet relevant.
- Rechtsregel: de bedoeling was niet een arbeidsovereenkomst sluiten
maar terugkomen in het werkveld. De partij bedoeling is niet
relevant als er wordt voldaan aan alle eisen van
arbeidsovereenkomst.
Kwalificeren: een juridische naam ergens aan geven. Bijvoorbeeld ik
kwalificeer het als arbeidsovereenkomst.
Rechtsvermoeden:
Is er een arbeidsovereenkomst ja of nee?
Rechtsvermoeden bestaan arbeidsovereenkomst (art. 7:610a BW):
- Ten behoeve van een ander
- Beloning
- Minimaal 3 aaneen volgende maanden
- Arbeid op wekelijkse basis of minimaal 20 uur per maand
- Arbeid verrichten
Conclusie: er wordt vermoed sprake te zijn van een arbeidsovereenkomst
Rechtsvermoeden inzake de omvang (aantal uur) van een
arbeidsovereenkomst (art. 7:610b BW): arbeidsomvang
Er is een arbeidsovereenkomst maar voor hoeveel uur?
- Oproepkracht -> vermoeden tot 30 uur per maand bijvoorbeeld
Let op: rechtsvermoeden kan leiden tot bewijsvoorsprong (werkgever kan
tegenbewijs leveren)
Rechtspositie uitzendkracht:
- Uitzendovereenkomst (art. 7:690 BW) -> driehoeksverhouding
- Bijzondere vorm van arbeidsovereenkomst
Er bestaat een overeenkomst van opdracht tussen het bedrijf waar de
uitzendkracht werkt en het uitzendbureau. En er bestaat een
uitzendovereenkomst tussen het uitzendbureau en de uitzendkracht. Geen
College 1:
Ambtenaren vallen ook onder het arbeidsrecht
Rechtsbronnen van het arbeidsrecht:
- Wet: boek 7 titel 10, boek 3 en 6, grondwet, arbeidstijdenwet, WMM,
AWGB, Arbo, wet op de CAO
- CAO’s
- Jurisprudentie
- EU verdragen en richtlijnen (gaat vaak voor Nederlandse recht)
Arbeidsrecht heeft een bijzonder doel:
- Bescherming van het belang van de werknemer
(afhankelijkheid/ondergeschiktheid)
- Bevorderen welzijn werknemers (arbeidsomstandighedenwet
- Daarom: veel dwingendrechtelijke bepalingen
Gradaties:
- Dwingend: afwijking kan niet ten nadele van de werknemer art.
7:652 BW
- Driekwartsdwingend: afwijking ten nadele van de werknemer mag
alleen als het CAO dit toestaat art. 7:672 BW
- Semidwingend: afwijking alleen toegestaan bij schriftelijke
overeenkomst art. 7:628 lid 5 BW
- Aanvullend: mag altijd van worden afgeweken
Absolute competentie:
- Eerst aanleg: kantonrechter (rechtbank, afdeling kanton)
- Hoger beroep: Gerechtshof
- Cassatie: Hoge Raad
Relatieve competentie:
- Eerst aanleg: woonplaats/vestigingsplaats wederpartij of plaats waar
gewoonlijk arbeid wordt verricht
,Soorten overeenkomsten van werk
- Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW)
- Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW)
- Overeenkomst van aanneming van werk (art. 7:750 BW)
Kenmerken arbeidsovereenkomst:
Centrale artikel 7:610 BW
- Verrichten van persoonlijk arbeid: kan geestelijk of fysiek zijn
- Gezagsverhouding: “in dienst van de andere partij”
- Loon (art. 7:616 BW): tegenprestatie voor de verrichte arbeid
- Zekere tijd (art. 7:610a en b BW)
FNV/Deliveroo HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443.
Feiten:
- Deliveroo dreef vanaf 2015 een digitaal platform waarop bij
restaurants eten kon worden besteld en betaald.
- Maaltijdbezorgers leveren via platform (app) aan klanten.
- 2015-2018: arbeidsovereenkomst, daarna alleen nog maar een
overeenkomst van opdracht
- FNV: start procedure waarbij zij vorderen dat bezorgers werknemers
zijn.
- Kantonrechter en Hof Amsterdam wijzen vorderingen toe.
- Deliveroo is op 30 november 2022 uit Nederland vertrokken
Hoge raad:
- Hoge raad bevestigd de uitspraak van het Hof: de bezorgers van
deliveroo waren in Nederland werkzaam op basis van een
arbeidsovereenkomst.
- Holistische weging bij beoordeling of sprake is van een
arbeidsovereenkomst (en er is voldaan aan 4 wettelijke criteria): alle
omstandigheden van het geval in onderlinge samenhang bekijken.
- Factor arbeid: ook als de bezorgers de vrijheid hebben om al dan
niet in te loggen op de app (en de bezorgingen te verrichten) en zij
zich kunnen laten vervangen, kan nog steeds sprake zijn van een
arbeidsovereenkomst
- Factor gezagsverhouding: of de bezorger zich gedraagt als
ondernemer en of het werk ‘organisatorisch is ingebed’ in de
organisatie, weegt mee (naast een lange lijst van andere
omstandigheden) bij de beoordeling.
,Afbakening bijzondere overeenkomsten:
Overeenkomst van opdracht (art 7:400 BW):
- Geen gezagsverhouding
- Geen verplichting persoonlijke arbeid te verrichten (art. 7:659 BW)
- Geen loon
Overeenkomst tot aanneming van werk (art. 7:750 BW):
- Geen gezagsverhouding
- Gericht op totstandkoming werk van stoffelijk aard
- Geen verplichting persoonlijk arbeid te verrichten (art. 7:659 BW)
- Geen loon
Gezagsverhouding: de mogelijkheid om….
Groen/ Schoevers HR 14 november 1997, ECLI:NL:HR1997:ZC2495
Is er sprake van een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van
opdracht?
- Groen/Schoevers: Groen geeft les bij onderwijsinstelling Schoevers.
Bij opzegging van de overeenkomst door Schoevers ontstaat er een
conflict
- HR: nee, groen heeft geen recht op ontslagbescherming, want er is
geen arbeidsovereenkomst. Partijen hebben een overeenkomst van
opdracht gesloten.
- Rechtsregel: je moet kijken naar de bedoeling van de partijen of het
gaat om arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht.
X/ Gemeente Amsterdam HR 6 november 2020,
ECLI:NL:HR:2020:1746
Is er sprake van een arbeidsovereenkomst tussen mevrouw X en de
gemeente?
- Een vrouw nam met behoud van uitkering deel aan het traject
‘participatieplaatsen’. Partijen hebben 2 keer een
plaatsingsovereenkomst van 6 maanden gesloten. Vrouw claimt
achterstallig loon.
- Hoge raad: de partijbedoeling ten aanzien van de vorm van het
contract is niet langer van belang voor de vraag of er sprake is van
een arbeidsovereenkomst.
, - Leidend: de voorgenomen rechten en plichten van werkgever en
werknemer en de wijze waarop partijen feitelijk invulling hebben
gegeven aan de overeenkomst. Hoe partijen die overeenkomst
noemen is niet relevant.
- Rechtsregel: de bedoeling was niet een arbeidsovereenkomst sluiten
maar terugkomen in het werkveld. De partij bedoeling is niet
relevant als er wordt voldaan aan alle eisen van
arbeidsovereenkomst.
Kwalificeren: een juridische naam ergens aan geven. Bijvoorbeeld ik
kwalificeer het als arbeidsovereenkomst.
Rechtsvermoeden:
Is er een arbeidsovereenkomst ja of nee?
Rechtsvermoeden bestaan arbeidsovereenkomst (art. 7:610a BW):
- Ten behoeve van een ander
- Beloning
- Minimaal 3 aaneen volgende maanden
- Arbeid op wekelijkse basis of minimaal 20 uur per maand
- Arbeid verrichten
Conclusie: er wordt vermoed sprake te zijn van een arbeidsovereenkomst
Rechtsvermoeden inzake de omvang (aantal uur) van een
arbeidsovereenkomst (art. 7:610b BW): arbeidsomvang
Er is een arbeidsovereenkomst maar voor hoeveel uur?
- Oproepkracht -> vermoeden tot 30 uur per maand bijvoorbeeld
Let op: rechtsvermoeden kan leiden tot bewijsvoorsprong (werkgever kan
tegenbewijs leveren)
Rechtspositie uitzendkracht:
- Uitzendovereenkomst (art. 7:690 BW) -> driehoeksverhouding
- Bijzondere vorm van arbeidsovereenkomst
Er bestaat een overeenkomst van opdracht tussen het bedrijf waar de
uitzendkracht werkt en het uitzendbureau. En er bestaat een
uitzendovereenkomst tussen het uitzendbureau en de uitzendkracht. Geen
