PERSONEN-, FAMILIE-, &
RELATIEVERMOGENSRECHT-
HORIZONTALE RELATIES
,Inhoudsopgave
1
, Huwelijk
- Art. 143-202 oud BW
Algemeen
Definitie
- Een instituut waartoe twee personen toetreden d.m.v. een vormgebonden
overeenkomst, met als kern het tot stand brengen van een duurzame
levensgemeenschap
o Liefde GEEN noodzakelijke juridische voorwaarde voor huwelijk
o Vormgebonden: in aanloop naar die rechtshandeling zijn aantal vormen
vereist + ook bij voltrekking van huwelijk aantal vormen vereist
o Kern: sluiten van een duurzame levensgemeenschap
Zal basis zijn om te besluiten tot een nietig schijnhuwelijk: afwezigheid
van intentie bij 1 van die echtgenoten om duurzame
levengemeenschap te sluiten omdat men louter verblijfsrechtelijke
motieven beoogt → schijnhuwelijk
- Burgerlijk ≠ kerkelijk huwelijk
o Kerkelijk huwelijk: slechts geldig als het huwelijk geconsumeerd is (= als de
echtgenoten geslachtsgemeenschap hebben gehad)
Dit is ook een huwelijksverplichting voor het burgerlijk huwelijk, maar
gebrek eraan belet niet dat een geldig huwelijk ontstaat
o Burgerlijk huwelijk moet ALTIJD het kerkelijk huwelijk voorafgaan
In Grondwet!!! (art. 21, tweede lid Gw.)
Priester die meewerken aan het omgekeerde = misdrijf!
Mensenrechtelijke bescherming
- Recht te huwen voor mannen en vrouwen van huwbare leeftijd is gewaarborgd door
o.m. art. 12 EVRM
o Er staat nergens in het EVRM om te trouwen met personen van hetzelfde
geslacht
o Recht op hertrouwen zonder wachttermijn
= recht om opnieuw te trouwen na een eerste huwelijk
o Recht op vrije keuze van huwelijkspartner
Om gedwongen huwelijken tegen te gaan
- EHRM 7 januari 2023, ‘Fedotova e.a./Rusland’
2
, o Positieve verplichting o.g.v. art. 8 EVRM om gelijkslachtige koppels op
passende wijze een erkenning en bescherming van hun relatie te laten
genieten
o Met keuzevrijheid voor de Verdragsstaten naar vorm en inhoud
o Eerdere klacht o.b.v. art. 12 EVRM onontvankelijk wegens manifeste
ongegrondheid
o 3 gelijkslachtige koppels hebben procedure bij EHRM aangespannen tegen
Rusland (want daar is huwelijk voor personen van gelijk geslacht niet
opengesteld)
Arrest van Grote Kamer heeft zich alleen uitgesproken over art. 8
EVRM
Klacht tegen Rusland (dat ze veroordeeld zou moeten worden wegens
schending art. 12 EVRM door niet openstellen huwelijk voor personen
van gelijk geslacht) is onontvankelijk verklaard wegens manifest
ongegrond → op die manier heeft men het probleem omzeild
Maar arrest GK zegt alleen maar iets over de verplichting van
verdragsstaten toch enige vorm van relationele bescherming te geven
MAAR er is een grote appreciatiebevoegdheid van de lidstaten:
kunnen vrij invullen wat dat statuut inhoudt (kunnen dus niet
eisen dat huwelijk voor personen van gelijk geslacht
opengesteld wordt)
Statistiek
- Cijfers zonder haakjes: gebaseerd op Rijksregister waarin de gegevens van Belgen die
trouwen in het buitenland zijn meegenomen
- Evolutie
o In jaren ’70: heel veel huwelijk (bijna 75.000 per jaar)
o 2020: absoluut dieptepunt (corona)
Want mensen vinden nog altijd dat huwelijk gepaard moet gaan met
een groot feest
Wel enorme stijging van aantal wettelijke samenwoning
o Na corona: aantal huwelijken terug enorm gestegen
Grondvereisten om te trouwen
- Huwelijk is geslachtsneutraal
o Art. 143 oud BW: “kan worden aangegaan door twee personen van
verschillend of van hetzelfde geslacht”
Maar: art. 315 oud BW is niet van toepassing op het huwelijk tussen
personen van hetzelfde geslacht
3
RELATIEVERMOGENSRECHT-
HORIZONTALE RELATIES
,Inhoudsopgave
1
, Huwelijk
- Art. 143-202 oud BW
Algemeen
Definitie
- Een instituut waartoe twee personen toetreden d.m.v. een vormgebonden
overeenkomst, met als kern het tot stand brengen van een duurzame
levensgemeenschap
o Liefde GEEN noodzakelijke juridische voorwaarde voor huwelijk
o Vormgebonden: in aanloop naar die rechtshandeling zijn aantal vormen
vereist + ook bij voltrekking van huwelijk aantal vormen vereist
o Kern: sluiten van een duurzame levensgemeenschap
Zal basis zijn om te besluiten tot een nietig schijnhuwelijk: afwezigheid
van intentie bij 1 van die echtgenoten om duurzame
levengemeenschap te sluiten omdat men louter verblijfsrechtelijke
motieven beoogt → schijnhuwelijk
- Burgerlijk ≠ kerkelijk huwelijk
o Kerkelijk huwelijk: slechts geldig als het huwelijk geconsumeerd is (= als de
echtgenoten geslachtsgemeenschap hebben gehad)
Dit is ook een huwelijksverplichting voor het burgerlijk huwelijk, maar
gebrek eraan belet niet dat een geldig huwelijk ontstaat
o Burgerlijk huwelijk moet ALTIJD het kerkelijk huwelijk voorafgaan
In Grondwet!!! (art. 21, tweede lid Gw.)
Priester die meewerken aan het omgekeerde = misdrijf!
Mensenrechtelijke bescherming
- Recht te huwen voor mannen en vrouwen van huwbare leeftijd is gewaarborgd door
o.m. art. 12 EVRM
o Er staat nergens in het EVRM om te trouwen met personen van hetzelfde
geslacht
o Recht op hertrouwen zonder wachttermijn
= recht om opnieuw te trouwen na een eerste huwelijk
o Recht op vrije keuze van huwelijkspartner
Om gedwongen huwelijken tegen te gaan
- EHRM 7 januari 2023, ‘Fedotova e.a./Rusland’
2
, o Positieve verplichting o.g.v. art. 8 EVRM om gelijkslachtige koppels op
passende wijze een erkenning en bescherming van hun relatie te laten
genieten
o Met keuzevrijheid voor de Verdragsstaten naar vorm en inhoud
o Eerdere klacht o.b.v. art. 12 EVRM onontvankelijk wegens manifeste
ongegrondheid
o 3 gelijkslachtige koppels hebben procedure bij EHRM aangespannen tegen
Rusland (want daar is huwelijk voor personen van gelijk geslacht niet
opengesteld)
Arrest van Grote Kamer heeft zich alleen uitgesproken over art. 8
EVRM
Klacht tegen Rusland (dat ze veroordeeld zou moeten worden wegens
schending art. 12 EVRM door niet openstellen huwelijk voor personen
van gelijk geslacht) is onontvankelijk verklaard wegens manifest
ongegrond → op die manier heeft men het probleem omzeild
Maar arrest GK zegt alleen maar iets over de verplichting van
verdragsstaten toch enige vorm van relationele bescherming te geven
MAAR er is een grote appreciatiebevoegdheid van de lidstaten:
kunnen vrij invullen wat dat statuut inhoudt (kunnen dus niet
eisen dat huwelijk voor personen van gelijk geslacht
opengesteld wordt)
Statistiek
- Cijfers zonder haakjes: gebaseerd op Rijksregister waarin de gegevens van Belgen die
trouwen in het buitenland zijn meegenomen
- Evolutie
o In jaren ’70: heel veel huwelijk (bijna 75.000 per jaar)
o 2020: absoluut dieptepunt (corona)
Want mensen vinden nog altijd dat huwelijk gepaard moet gaan met
een groot feest
Wel enorme stijging van aantal wettelijke samenwoning
o Na corona: aantal huwelijken terug enorm gestegen
Grondvereisten om te trouwen
- Huwelijk is geslachtsneutraal
o Art. 143 oud BW: “kan worden aangegaan door twee personen van
verschillend of van hetzelfde geslacht”
Maar: art. 315 oud BW is niet van toepassing op het huwelijk tussen
personen van hetzelfde geslacht
3
