Alomvattende samenvatting Ontwikkelingspsychologie deel 1 (Nederlands)

H1: Geschiedenis, theorie en onderzoeksstrategieën
1. Inleiding
Sofie Lentschner
Ontwikkelingspsychologie

2. Een Wetenschappelijk, Toegepast en Interdisciplinair domein
Domeinen ontwpsych:
1. Wetenschappelijk
2. Toegepast
3. Interdisciplinair

3. Basisvragen
 Ontstaan
 Theorie
3.1. Is ontwikkeling continu of discontinu?
 Continu
 Discontinu
3.2. Is er één verloop vd ontwikkeling of meerdere?
 Vroeger: Stadiatheorieën
 Nu: Contextinvloeden
3.3. Is erfelijkheid of milieu het belangrijkst?
 Erfelijkheid (nature)
 Omgeving (nurture)
o Stabiliteit
o Plasticiteit

4. Het levensloopperspectief: een evenwichtig standpunt
 Levensloopperspectief
4.1. Ontwikkeling is levenslang
o Fysieke ontwikkeling
o Cognitieve ontwikkeling
o Emotionele en sociale ontwikkeling
4.2. Ontwikkeling is multidimensioneel en multidirectioneel
 Multidimensioneel
 Multidirectioneel- Veelvormig
4.3. Ontwikkeling is plastisch
4.4. Ontwikkeling is beïnvloed dr meerdere, op elkaar inwerkende krachten
1. Leeftijdsgebonden factoren

Ontwikkelingspsych H1: Geschiedenis, theorie en onderzoeksstrategie 1

, 2. Geschiedenisgebonden factoren
3. Niet-normatieve factoren
4.5. Levensloopvisie op de ontwikkeling
Extra voorbeeld: geschiedenisgebonden factoren => baby boomers
BOX: veerkracht (resilience) p10
5. Wetenschappelijk begin
5.1. Darwin: voorvader van wetenschappelijk ontwikkelingsonderzoek
o Natuurlijke selectie (natural selection):
o Overleven van de sterkste (survival of the fittest):
5.2. Normatieve periode
 G. Stanley Hall (1844-1924)
5.3. Mental testing movement
 Alfred Binet (1857-1911)
o Stanford-Binet Intelligence scale

6. Midden 20ste E theorieën
6.1. Psychoanalytisch perspectief
6.1.1. Freud’s theorie
 Freud (1856-1939)
 Psychoseksuele theorie
 Kritiek op Freud
6.1.2. Erikson’s theorie
 Psychosociale theorie
6.1.3. Bijdragen en beperkingen v psychoanalytisch perspectief
6.2. Behaviorisme en Sociale Leertheorie
6.2.1. Traditioneel Behaviorisme
 Klassieke conditionering
o Little Albert
 Operante conditionering – B.F. Skinner (1904-1990)
6.2.2. Sociale Leertheorie
6.2.3. Bijdragen en beperkingen v Behaviorisme en Sociale leertheorie
6.3. Piaget’s cognitieve ontwikkelingstheorie
 Jean Piaget (1896-1980)
6.3.1. Piaget’s stages
o Pre-operationeel stadium:
o Concreet-operationeel stadium:

Ontwikkelingspsych H1: Geschiedenis, theorie en onderzoeksstrategie 2

, o Formeel-operationeel stadium:
 Klinische interviews (psychoanalyse)
6.3.2. Bijdragen en beperkingen vd Piaget’s theorie
7. Recente theoretische perspectieven
7.1. Informatieverwerkingstheorie
 Stroomschema’s/diagrammen (flowcharts)
7.2. Cognitieve ontwikkelingswetenschappen
7.3. Ethologie en evolutionaire ontwikkelingspychologie
 Ethologie
o Konrad Lorenz & Niko Tinbergen
- Kritische periode (critical period)
- Gevoelige periode (sensitive period):
 Evolutionaire ontwikkelingspsychologie
7.4. Vygotsky’s Socioculturele theorie
o Lev Vygotsky (1896-1934)
7.5. Ecologische systeem-theorie
 Urie Bronfenbrenner (1917-2005)
7.5.1. Microsysteem
 Derden (third parties)
7.5.2. Mesosysteem
7.5.3. Exosysteem
7.5.4. Macrosysteem
7.5.5. Dynamisch, continu veranderend systeem
BOX: Familiechaos ondermijnt het welzijn van kinderen
8. Vergelijking en evaluatie v theorieën
9. Ontwikkeling bestuderen
9.1. Gemeenschappelijke onderzoeksmethoden
9.1.1. Systematische observatie
 Naturalistische observatie
 Gestructureerde observatie
9.1.2. Zelfrapportering
 Klinische interviews
 Gestructureerd interview (tests en vragenlijsten)
9.1.3. Klinische of Case study methode
9.1.4. Methoden om cultuur te bestuderen

Ontwikkelingspsych H1: Geschiedenis, theorie en onderzoeksstrategie 3

,  Crosscultureel onderzoek
 Etnografie
BOX: Immigrante jongeren en hun aanpassingsvermogen (p32)
 Academische prestaties en aanpassing
 Invloed van familie en maatschappij
9.2. Algemene onderzoeksdesigns
9.2.1. Correlationeel design
 Correlatiecoëfficiënt
9.2.2. Experimenteel design
9.2.3. Variaties op experimenten: veld en natuurlijke experimenten
 Veldexperimenten
 Natuurlijk/quasi experiment
9.3. Desingns om ontwikkeling te bestuderen
9.3.1. Longitudinaal onderzoek
9.3.2. Cross-sectioneel onderzoek
9.3.3. Verbeteren v ontwikkelingsdesigns
 Sequentieel onderzoek
o Longitudinale sequens
o Cross-sectionele sequens
9.3.4. Combinatie experimenteel en ontwikkelingsopzet
10. Ethiek in ontwikkelingsonderzoek
 Ethische commissie (Institutional review boards; IRBs)




Ontwikkelingspsych H1: Geschiedenis, theorie en onderzoeksstrategie 4