Samenvatting Organisatie psychologie

HOOFDSTUK 1 : INTRODUCTIE IN DE ORGANISATIEGEDRAGSWETENSCHAP

1.1 WAT IS DE ORGANISATIEGEDRAGSWETENSCHAP

- Studie van het gedrag in organisaties
- Een multidisciplinaire studie met de bedoeling om het individueel gedrag en dat van
groepen in organisaties beter te begrijpen
- = de tak van de wetenschap die op een systematische wijze (de wetenschappelijke wijze van
deze discipline) het gedrag in organisaties bestudeert
- Stelselmatig bevragen van de werkelijkheid
 Trachten verbanden te leggen tussen variabelen (bv. determinanten van motivatie)
 Op wetenschappelijke wijze, d.i. in controleerbare situaties, op basis van
betrouwbare/valide metingen en op de juiste manier geïnterpreteerd.

- MULTIDISCIPLINAIRE STUDIE
 Gaat over gedrag in organisaties:
o Individueel gedrag :
 perceptie in de organisatie
 motivatie van medewerkers
 besluitvorming
 individuele verschillen in mogelijkheden
 leerprocessen in organisaties
 tevredenheid van medewerkers

o Groepsgedrag :
 hoe komen groepen tot stand?
 welke typen groepen bestaan er?
 hoe evolueren groepen?
 welke leiderschapstypen bestaan er?
 welke type levert beste resultaten?
 hoe ontstaat een cultuur in organisaties
 kunnen organisaties leren?

 Interpersoonlijke dynamiek
(= hoe het individuele gedrag een invloed heeft op de groep, en ook omgekeerd, hoe
groepen het individuele gedrag beïnvloeden)

- WAT IS EEN ORGANISATIE?
“Is een bewust gecoördineerde sociale eenheid van twee of meer personen die op een
betrekkelijk continue basis functioneert om een gemeenschappelijk doel of serie van doelen
te realiseren. Zij wordt gekenmerkt door formele rollen die het gedrag van haar leden
definiëren en vormgeven.” (Robbins, 2005)

A. Twee of meer mensen werken samen

B. Gericht op realiseren van doelstellingen (mission statement  nut?)
De doelstelling van de organisatie wordt vaak vastgelegd in het Mission Statement
= een verklaring waarin aangeduid wordt welke zaken de organisatie nastreeft. Alle
medewerkers dienen zich achter deze doelstelling te zetten.




1

, C. Specifieke taakverdeling
coördinatie/gezagsrelaties zijn nodig (organogram)

D. Gericht op continuïteit
= De organisatie richt zich op de toekomst, en al hetgeen gebeurt heeft tot doel de
continuïteit van de organisatie te garanderen.


- STAKEHOLDERS VAN DE ORGANISATIE
= Groepen die belang hebben bij de activiteiten van de organisatie
= Deze groepen kunnen afhankelijk zijn van de organisatie maar kunnen ook invloed
hierop uitoefenen.
 Aandeelhouders (shareholders)
 Medewerkers
 Management
 Leveranciers
 Klanten
 Omwonenden
 Samenleving

 Deze groepen hebben alle belang bij het voortbestaan van de organisatie
 Vaak hebben deze stakeholders tegengestelde belangen
= Indien de leveranciers veel geld vragen voor hun grondstoffen zal dit
doorgerekend worden aan de klanten. Indien de medewerkers veel geld mee
naar huis nemen, zal er voor de aandeelhouders niet veel meer overblijven.
DUS de opdracht van het management zal erin bestaan om al deze
tegengestelde belangen met elkaar te verzoenen.

- De OG is een wetenschap:
 Geen intuïtieve kennis
 Experimenteel onderzoek
= er wordt opzettelijk iets aan de situatie gewijzigd
 Probleem : het manipuleren van werkomstandigheden blijkt in de praktijk
vaak moeilijk
 & survey onderzoek
= onderzoeker legt een vragenlijst voor aan de respondenten, zonder dat hierbij
variabelen gemanipuleerd worden
 Probleem : hierbij kunnen we enkel een samenhang tussen variabelen
vastleggen, zonder dat we kunnen spreken over causaliteit.

- De OG is een multidisciplinaire wetenschap ondersteuning van:
 Algemene psychologie :
Informatie verschaffen over de wijze waarop prikkels uit de omgeving
waargenomen worden en over de wijze waarop individuen kunnen leren
 Sociale psychologie :
Tonen hoe mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van anderen en ook
hoe attitudes gevormd kunnen worden
 Antropologie :
Kan illustreren welke verschillen er bestaan tussen diverse volkeren en wat
hiervan de gevolgen zijn voor de onderlinge samenwerking
 Sociologie :


2

, Kan een beter inzicht verschaffen in de werking van conflicten en de functie van
de organisatiecultuur

- DOELSTELLINGEN VAN DE OG
 Verklaring bieden voor het gedrag in organisaties zoals we dit vaststellen
o VB : Mewerkerstevredenheid
Het is niet voldoende na te gaan waarover medewerkers tevreden zijn of
niet, MAAR het is nog belangrijker na te gaan hoe een beleving van
deelaspecten de algemene tevredenheid beïnvloedt.
 Gedrag voorspellen
o VB : In geval van reorganisatie
Gegeven het feit dat mensen op zoek zijn naar zekerheden, kunnen we
voorspellen hoe medewerkers zullen reagers bij een reorganisatie.




3

, 1.2 ECONOMISCHE OMGEVING

Er zijn 3 manieren om de economie te organiseren :

A. CENTRAAL GELEIDE ECONOMIE
 De overheid stelt de productie van goederen en diensten vast, hoe deze
geproduceerd zullen worden en voor wie.
 = Planeconomie (overheid maakt plannen die van boven opgelegd worden)
 Bedrijven vormen geen concurrentie onder elkaar, streven niet naar winst, maar
moeten enkel de opgelegde quota halen.
 Zwaktes :
o Er kunnen onvoorziene omstandigheden optreden, waardoor de grondstoffen
niet geleverd kunnen worden
 Productieketen valt stil
o Hoe zijn de medewerkers en managers gemotiveerd? Ze moeten enkel de
opgelegde quota behalen dus waarom zou men dan innovaties creëren?)
o Enkel kortetermijndenken
o Incentives om te streven naar efficiëntere werkmethoden ontbreken
 Veel economisch potentieel onbenut hierdoor

B. GEMENGDE ECONOMIE
 Vrijheid van productie en consumptie, bijgestuurd door de overheid
 Overheid stelt minimum en maximumprijzen vast.
 werknemers ontvangen een minimumloon en zijn ze bescherm tegen ontslag
 Voor goederen die iedereen nodig heeft, bestaan er maximumprijzen
VB : maximumprijs voor brood

C. VRIJE MARKT ECONOMIE
 Vrijheid van produceren en vrijheid van consumeren
 Geen chaos, want ‘onzichtbare hand’ zorgt ervoor dat er geen tekorten en geen
overschotten ontstaan
 Adam Smith
 Sterktes :
o Tekorten en overschotten zijn er enkel op korte termijn en verdwijnen vanzelf
op lange termijn
o Zorgt ervoor dat enkel dat geproduceerd wordt waar de consumenten naar
vragen en de welvaart optimaal wordt.
o Subliem systeem waarbij de welvaart systematisch verbetert




4