gedragstherapie
Studiesamenvatting van Korrelboom, Ten Broeke & Van Dijk (2025), derde druk · hoofdstuk 1
tot en met 15
Wat je in deze samenvatting vindt
Per hoofdstuk eerst een one-pager: de kern, het centrale schema en de valkuilen op één A4.
Daarna de uitwerking: de kern in één minuut, de lijn van het hoofdstuk met tabellen en eigen
schema's, een fictief uitgewerkt voorbeeld en veelgemaakte fouten.
Een begrippenlijst per hoofdstuk, met alle notatie, is apart verkrijgbaar.
Doorlopende voorbeelden: Mila (24, schuift haar scriptie voor zich uit) en Sanne (31, zegt altijd ja).
Dit is een onafhankelijke studiesamenvatting in eigen woorden en met eigen, fictieve voorbeelden. Ze vervangt het boek niet en is
niet verbonden aan de auteurs of de uitgever. Alle genoemde personen zijn verzonnen.
,Inhoud
Onderwerp Pagina
Hoofdstuk 1 Cognitieve gedragstherapie en psychotherapie: een plaatsbepaling 3
Hoofdstuk 2 Gedragstherapie, cognitieve therapie en CGT 8
Hoofdstuk 3 De wetenschap als pijler 14
Hoofdstuk 4 Het cognitief-gedragstherapeutisch proces: een overzicht 26
Hoofdstuk 5 De functieanalyse: uitgangspunten en bouwstenen 37
Hoofdstuk 6 De functieanalyse: het stappenplan 45
Hoofdstuk 7 De betekenisanalyse: uitgangspunten en bouwstenen 52
Hoofdstuk 8 De betekenisanalyse: het stappenplan 61
Hoofdstuk 9 Registraties 71
Hoofdstuk 10 Interventies die sequentiële relaties corrigeren 78
Hoofdstuk 11 Interventies die de emotionele betekenis van de US/UR-representatie herevalueren 92
Hoofdstuk 12 Interventies die adequaat gedrag en vaardigheden versterken 104
Hoofdstuk 13 Interventies die over- en onderbetrokkenheid beïnvloeden 112
Hoofdstuk 14 De context van de behandeling 120
Hoofdstuk 15 Het therapeutisch systeem 128
De losse hoofdstukken hebben elk een eigen pdf met eigen paginanummering. In deze bundel lopen de nummers door.
,CGT plaatsen in één pagina Geïntegreerde CGT (Korrelboom e.a., 2025) · hoofdstuk 1
plaatsbepaling, definitie, geschiedenis
WAAR HET OM GAAT
De psychotherapie telt ruim vierhonderd methodes die weinig van elkaar leren. De auteurs zien die veelheid als zwakte,
niet als kracht: zolang zoveel opvattingen naast elkaar bestaan, ligt het vak kennelijk nog niet vast. Hun route naar meer
eenheid heet assimilatieve integratie: blijf staan op één stevige basis, de CGT, en haal er alleen bij wat wetenschappelijk
te verantwoorden is én in het CGT-proces past. Meer betekent de extra G in GCGT niet. Geen nieuwe therapievorm.
Het veld: ruim 400 methodes, elk in een eigen bubbel
Twee eisen, allebei ja? GCGT
procedure of inzicht
1 · wetenschappelijk verbonden of te verbinden gewone CGT, netjes
uit een andere methodiek
2 · procedureel inpasbaar in het CGT-proces gedaan, open grenzen
Twee pijlers onder GCGT (klinisch-)
CGT-
De wetenschap levert de kennis; het behandelproces psychologische
behandelproces
geeft die kennis vorm in de behandelkamer. wetenschap
IS DIT CGT? VIJF TOETSEN ZUIVER FORMULEREN
Kernwoord Vraag aan jezelf CGT en GCGT zijn inwisselbaar; GCGT valt waar het
integratieve nog niet breed gedeeld wordt.
proces Diagnostiek, doel, interventie, en
monitor ik doorlopend? Psychotherapie = psychologische behandeling. Het
boek gaat over het vak, niet over het beroep.
transparant Weet de patiënt hoe ik zijn probleem
Eclectisch: het beste van alle scholen, zonder
zie en wat ik van plan ben?
verbindende basis. Assimilatief: één verankerde basis
wetenschappelijke Komt wat ik doe uit de kennisbasis, met open grenzen.
psychologie of uit gewoonte?
effectief Is aangetoond, of op zijn minst
TWEE NIVEAUS IN HET THERAPIEPROCES
aannemelijk gemaakt, dat dit werkt?
Aangrijpingspunt: de veranderingsgerichte
emotionele en/of Is er lijden dat psychologische interventies, in de sessie en als oefening daarbuiten.
gedragsproblemen mechanismen veroorzaken of in
Context: structuur, werkwijze, attitude, manier van
stand houden?
communiceren.
In CGT sluiten die aan: sturend en doelgericht past bij
oefenen. Inzichtbiedend werk vraagt een volgende
houding; daar gaat mengen wringen.
DRIE DISCUSSIES UIT DE GESCHIEDENIS, KORT BEANTWOORD
Dodo-oordeel (alles werkt even goed): geldt hooguit voor Cirkel van Lambert (techniek doet 15%): de verdeling 40
globale effecten bij gemengde groepen. Bij homogene / bestaat uit schattingen over therapieën van
groepen en klachtspecifieke maten is de specifieke veertig tot zestig jaar terug. Het effect van de relatie is
interventie vaak het effectiefst, meestal een CGT- middelmatig: substantieel, niet beslissend.
interventie. Samen beslissen: voorkeur meewegen geeft minder
uitval en een betere alliantie; op klachtdaling hooguit een
klein effect. Te weinig om bij elke intake uit te
onderhandelen; vertrouwen vroeg opbouwen blijft zinnig.
VALKUILEN
GCGT lezen als weer een nieuwe Iets inpassen dat maar aan één van de De twee pijlers verwarren met de twee
therapievorm twee eisen voldoet bronnen van CGT (h. 2)
Het dodo-oordeel gebruiken om Met de aangewezen behandeling Casusconceptualisatie als verplicht
methodekeuze weg te wuiven starten en er vanaf drijven papierwerk behandelen
Samenvatting Geïntegreerde CGT · hoofdstuk 1 · 3/134
, Cognitieve gedragstherapie en psychotherapie:
een plaatsbepaling
Samenvatting bij hoofdstuk 1 van Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie (Korrelboom, Ten Broeke & Van
Dijk, 2025, derde druk) · in eigen woorden, met eigen voorbeelden
De kern in één minuut
Ruim vierhonderd psychotherapievormen, elk in een eigen psychotherapiebubbel. De auteurs zien
die veelheid als zwakte: het vak ligt kennelijk nog niet vast. Zij hopen op den duur op één
geïntegreerde psychotherapie met de wetenschap als basis.
Twee gangbare integratieroutes lopen stroef: eclecticisme botst op de gelaagdheid van het
therapieproces, de integratie van methodieken strandt op te abstracte verklaringen.
GCGT kiest assimilatieve integratie, op twee pijlers: de (klinisch-)psychologische wetenschap en
het CGT-behandelproces. Wat van buiten meekomt moet wetenschappelijk verbonden zijn of te
verbinden én procedureel inpasbaar.
De definitie van CGT geeft vijf kernwoorden om je eigen werk aan te toetsen: proces, transparant,
wetenschappelijke (klinische) psychologie, effectief, emotionele en/of gedragsproblemen.
Van strijd via bubbels naar wetenschap: EST’s en richtlijnen sturen steeds meer, en doelen,
monitoring en feedback maken behandelingen iets beter. De toepassing in de behandelkamer blijft
achter.
1. Waarom een plaatsbepaling nodig is
Het boek richt zich op individuele CGT voor volwassenen die met emotionele en gedragsproblemen hulp
zoeken in de curatieve ggz.
Rond de eeuwwisseling telde men al meer dan vierhonderd psychotherapieën; dat aantal is waarschijnlijk
nog gegroeid. Lang gold dat als kracht. Maar elke methode kreeg eigen verenigingen, opleidingen,
congressen en vakbladen, en zo ontstonden bubbels met weinig uitwisseling en veel kokervisie. De auteurs
zien de veelheid, net als de critici, als zwakte. Zolang zoveel opvattingen naast elkaar kunnen bestaan, ligt
het vak kennelijk nog niet vast. Dat geeft weinig houvast tegenover patiënten, verwijzers, financiers en
beleidsmakers, en de inspanningen raken versnipperd. Hun wens: op termijn nog maar één geïntegreerde
psychotherapie, geworteld in de (klinisch-)psychologische wetenschap, met CGT als belangrijke bouwsteen.
2. Drie routes naar meer eenheid
Route Wat ze doet Knelpunt
Eclecticisme Gebruiken wat waardevol is, Een therapie is gelaagd. Op het niveau van het
ongeacht uit welke school het aangrijpingspunt staan de interventies; die vragen
komt een passend contextueel niveau (structuur,
werkwijze, attitude). Een sturende oefening en een
volgende, exploratieve houding gaan wringen.
Samenvatting Geïntegreerde CGT · hoofdstuk 1 · 4/134