2025-
2026
Samenvatting EBP
neurologische
aandoeningen
1 MARE (2025-2026)
IEME VAN ROY
, 1. COMA
1.1 TOEPASSINGEN
1.1.1 DAGELIJKS LEVEN
- Stofzuigen
- Autorijden
- Fietsen
- Koffiezetten
➔ Veel van wat wij doen gebeurt deels onbewust en deels bewust
➔ Leren is bewust, daarna wordt dit onbewust (geautomatiseerd)
1.1.2 NEUROMARKETING
Studie over coca cola en pepsi cola → studie is de grens tussen bewust en onbewust
Verloop van de studie:
- Cola werd geblindeerd (in beker), mensen gaan proeven en kiezen de voor hun beste. Hierbij werd
vaker pepsi gekozen
- Wanneer niet geblindeerd, meeste kiezen coca cola
- Waarom? Imago en reclame (reclame over blije situaties) dat hangt rond het merk → coca cola
geeft je positieve ervaringen
Hersenscans in marketingonderzoek tonen aan dat favoriete merken, voor de
aankoopbeslissingen worden genomen, de activiteiten in de frontale cortex van de hersenen
doen afnemen. → Cortex is verantwoordelijk voor rationele besluitvorming en wordt ontlast door
sterke merken
1.2 DE GRENS TUSSEN BEWUST EN ONBEWUST
Meting van de elektrische activiteit van de hersenen (elektro-encefalografie, EEG) bij de proefpersoon
➔ EEG meten, kort een beeld tonen. Afhankelijk
van de duur van het tonen van het beeld
zitten we bij bewust of onbewust => is dus de
grens tussen bewust en onbewust
waarnemen
Wat gebeurt er hierbij?
Bij een foto kort tonen → niet geconnecteerd met
bewuste processen (hoe langer we tonen, hoe
bewuster)
1.3 ETYMOLOGIE
= van waar het afkomstig is
1
, - De Nederlandse term bewustzijn is ontleend aan het Vroegnieuwhoogduitse omstreeks 1720
geïntroduceerd door de filosoof Christian Wolff Bewusstsein, een filosofische term, (1679-1754).
- 'Bewusstsein' is een leenvertaling van het Latijnse woord conscientia (letterlijk: 'medeweten', <
con 'met' en scientia 'weten') met als denotatie handelingen”.
- Er wordt aangenomen dat René Descartes "het zich bewust zijn van de (im)moraliteit van zijn
(1596-1650) als eerste conscientia gebruikte met de verinnerlijkte betekenis interne getuigenis.
- Het uiteindelijke concept 'bewustzijn' zoals dat vandaag de dag nog bekend is wordt
toegeschreven aan Locke (1632–1704), die de term consciousness gebruikte, vertaald als
"passerende perceptie John in iemands geest".
1.4 BEWUSTZIJN KAN WORDEN BEÏNVLOED
Bewustzijn kan worden beïnvloed door:
- Slaap-waakritme (moe? → Minder goed kunnen nadenken)
- Anesthesie (bewust naar een toestand van minder bewust zijn gaan)
- Medicatie (kan zorgen voor een minder bewustzijn)
- Drugs (bv: alcohol → beïnvloedt het bewustzijn)
1.5 NIVEAU’S VAN BEWUSTZIJNSDALING
Coma → is toestand van verminderd bewustzijn met ontbrekende of abnormale reacties op externe
prikkels
➔ Is overkoepelende term voor verschillende stadia/ typen
- Hersenletsel = vaak traumatisch letsel aan de hersenen (bv: auto accident)
- Diepe coma = langdurig buiten bewustzijn
- Bewustwording = wordt opnieuw bewust
- Locked in syndroom = speciale toestand, P is wakker en bij bewustzijn maar kan niet bewegen →
zeer frustrerende toestand
- Hersendoor = patiënt in leven gehouden door machines → gaat niet meer wakker worden
2
, 1.5.1 VEGETATIEVE PATIËNT
Heeft verschillende types (beelden) → patiënten kunnen zich ook tussen deze types bevinden
- Is zich niet bewust van zichzelf of zijn omgeving
- Algemene schrikreacties (bv: bij zien van licht → is een reflex waarin ze bewegen, niet bewust)
- Visuele schrikreacties
- Abnormale reflexen
- Geen communicatie
- Slaap-waakritme normaal
➔ Hierbij vaak discussie rond euthanasie
➔ Mensen zijn zich van niets bewust maar er is wel nog onbewuste reactie
Wanneer spreken we van vegetatieve toestand?
- 3 maanden na een NIET TRAUMATISCH letsel (bv: een aangeboren letsel)
- 6-12 maanden na een TRAUMATISCH letsel (alles er voor is comatoestand)
Kan leiden tot de dood: vaak sterven ze aan andere complicaties: infecties, virale infecties, spierzwakte,
niet kunnen ophoesten van slijmen
Hoe korter de coma, hoe groter de kans op verbetering
Motorische problemen die kunnen optreden:
- Spasticiteit
- Daling spierkracht
- Daling ROM
3
2026
Samenvatting EBP
neurologische
aandoeningen
1 MARE (2025-2026)
IEME VAN ROY
, 1. COMA
1.1 TOEPASSINGEN
1.1.1 DAGELIJKS LEVEN
- Stofzuigen
- Autorijden
- Fietsen
- Koffiezetten
➔ Veel van wat wij doen gebeurt deels onbewust en deels bewust
➔ Leren is bewust, daarna wordt dit onbewust (geautomatiseerd)
1.1.2 NEUROMARKETING
Studie over coca cola en pepsi cola → studie is de grens tussen bewust en onbewust
Verloop van de studie:
- Cola werd geblindeerd (in beker), mensen gaan proeven en kiezen de voor hun beste. Hierbij werd
vaker pepsi gekozen
- Wanneer niet geblindeerd, meeste kiezen coca cola
- Waarom? Imago en reclame (reclame over blije situaties) dat hangt rond het merk → coca cola
geeft je positieve ervaringen
Hersenscans in marketingonderzoek tonen aan dat favoriete merken, voor de
aankoopbeslissingen worden genomen, de activiteiten in de frontale cortex van de hersenen
doen afnemen. → Cortex is verantwoordelijk voor rationele besluitvorming en wordt ontlast door
sterke merken
1.2 DE GRENS TUSSEN BEWUST EN ONBEWUST
Meting van de elektrische activiteit van de hersenen (elektro-encefalografie, EEG) bij de proefpersoon
➔ EEG meten, kort een beeld tonen. Afhankelijk
van de duur van het tonen van het beeld
zitten we bij bewust of onbewust => is dus de
grens tussen bewust en onbewust
waarnemen
Wat gebeurt er hierbij?
Bij een foto kort tonen → niet geconnecteerd met
bewuste processen (hoe langer we tonen, hoe
bewuster)
1.3 ETYMOLOGIE
= van waar het afkomstig is
1
, - De Nederlandse term bewustzijn is ontleend aan het Vroegnieuwhoogduitse omstreeks 1720
geïntroduceerd door de filosoof Christian Wolff Bewusstsein, een filosofische term, (1679-1754).
- 'Bewusstsein' is een leenvertaling van het Latijnse woord conscientia (letterlijk: 'medeweten', <
con 'met' en scientia 'weten') met als denotatie handelingen”.
- Er wordt aangenomen dat René Descartes "het zich bewust zijn van de (im)moraliteit van zijn
(1596-1650) als eerste conscientia gebruikte met de verinnerlijkte betekenis interne getuigenis.
- Het uiteindelijke concept 'bewustzijn' zoals dat vandaag de dag nog bekend is wordt
toegeschreven aan Locke (1632–1704), die de term consciousness gebruikte, vertaald als
"passerende perceptie John in iemands geest".
1.4 BEWUSTZIJN KAN WORDEN BEÏNVLOED
Bewustzijn kan worden beïnvloed door:
- Slaap-waakritme (moe? → Minder goed kunnen nadenken)
- Anesthesie (bewust naar een toestand van minder bewust zijn gaan)
- Medicatie (kan zorgen voor een minder bewustzijn)
- Drugs (bv: alcohol → beïnvloedt het bewustzijn)
1.5 NIVEAU’S VAN BEWUSTZIJNSDALING
Coma → is toestand van verminderd bewustzijn met ontbrekende of abnormale reacties op externe
prikkels
➔ Is overkoepelende term voor verschillende stadia/ typen
- Hersenletsel = vaak traumatisch letsel aan de hersenen (bv: auto accident)
- Diepe coma = langdurig buiten bewustzijn
- Bewustwording = wordt opnieuw bewust
- Locked in syndroom = speciale toestand, P is wakker en bij bewustzijn maar kan niet bewegen →
zeer frustrerende toestand
- Hersendoor = patiënt in leven gehouden door machines → gaat niet meer wakker worden
2
, 1.5.1 VEGETATIEVE PATIËNT
Heeft verschillende types (beelden) → patiënten kunnen zich ook tussen deze types bevinden
- Is zich niet bewust van zichzelf of zijn omgeving
- Algemene schrikreacties (bv: bij zien van licht → is een reflex waarin ze bewegen, niet bewust)
- Visuele schrikreacties
- Abnormale reflexen
- Geen communicatie
- Slaap-waakritme normaal
➔ Hierbij vaak discussie rond euthanasie
➔ Mensen zijn zich van niets bewust maar er is wel nog onbewuste reactie
Wanneer spreken we van vegetatieve toestand?
- 3 maanden na een NIET TRAUMATISCH letsel (bv: een aangeboren letsel)
- 6-12 maanden na een TRAUMATISCH letsel (alles er voor is comatoestand)
Kan leiden tot de dood: vaak sterven ze aan andere complicaties: infecties, virale infecties, spierzwakte,
niet kunnen ophoesten van slijmen
Hoe korter de coma, hoe groter de kans op verbetering
Motorische problemen die kunnen optreden:
- Spasticiteit
- Daling spierkracht
- Daling ROM
3
