Beginselen van fiscaal recht
Deel 1: pwp
Hoofdstuk 2: Basisbeginselen; begrip en kenmerken van
de belasting
1. Het begrip ‘belasting’
Belasting = een bijdrage die volgens bepaalde rechtsregels door de
overheid wordt opgelegd DOEL: verzamelen van financiële middelen die
nodig zijn voor uitgaven in het algemeen belang
2. Kenmerken van een belasting
2.1. Het financieel doel
Financieel doel =
- Dekken van overheidsschulden nadruk op de algemene
draagwijdte van belastingen (belastingen treffen iedereen in de
samenleving, niet alleen een specifieke groep of individuele
schuldenaar)
- Ter financiering van diensten van openbaar nut
= tegenover een belasting geen rechtstreekse en individuele
tegenprestatie (betaler weet niet wat er met de betaalde belastingen
gebeurt)
Retributie = een heffing bestemd is om een door de overheid verstrekte
dienst rechtstreeks te laten vergoeden door degene die de dienst heeft
genoten (De overheid vraagt geld niet zomaar, maar omdat ze een
concrete dienst heeft geleverd, En degene die betaalt, is ook degene die
die dienst kreeg)
2.2. Het dwingend karakter
Dwingend karakter = publiekrechtelijk
Belastingen eenzijdig door overheid opgelegd, dat volgens bepaalde
rechtsregels die afdwingbaar zijn.
Niet-naleving van wettelijk verplichtingen = belastingplichtige kan
gesanctioneerd worden (2 soorten sancties: administratieve sanctie en
strafrechtelijke sanctie)
2.3. Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Inkomsten die de overheid haalt:
- Uit verpachting/ concessie van openbare domeingoederen (bv.
inkomgeld van musea)
- Uit verstrekken van diensten aan burgers in sectoren die overheid in
concurrentie treedt met de privésector (bv. financiële sector/
vervoer)
, - Verplichte betalingen aan overheid zonder financieel doel
(strafrechtelijke boeten)
- Retributies
- Parafiscale heffingen
2.4. Retributie versus bijzondere vormen van belastingen
Retributie = geen belasting, maar een vergoeding voor een
geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid die daarbij over
een juridisch of feitelijk monopolie beschikt. Rechtstreekse
tegenprestatie vd openbare instelling en daaraan verbonden persoonlijk
voordeel vd gebruiker = substantiële kenteken vd retributie
- Havenrechten voor gebruik havenfaciliteiten
- Tolgelden voor gebruik bruggen, autowegen en tunnels
- Taksen inzake invindingsoctrooien
- Vergoeding voor verkrijgen vn kopie v/e administratief document
- Parkeerretributies
(Makkelijk: Een retributie is een betaling aan de overheid voor een
persoonlijke dienst die alleen de overheid mag aanbieden, waarbij je als
betaler er direct voordeel van hebt)
Bv. Bijzondere gemeentetaks = ophalen van vuilnis van kampeerterreinen
= belasting
Verhaalbelasting of repartitiebelasting = een manier voor de overheid om
de kosten van een specifieke maatregel of dienst terug te halen bij de
persoon die daarvan profiteert of die de oorzaak is
Bv. Wanneer een particulier of bedrijf een nieuwe woning of fabriek bouwt
en extra rioolwerken nodig zijn, voert de gemeente deze uit en verhaalt de
kosten op de gebruiker die de aansluiting nodig heeft.
Urbanisatiebelasting = belasting voor wegverhardingen, aanleggen fiets
en voetpaden en rioleringswerken wordt opgelegd aan alle inwoners v/e
bepaald gebied.
- Forfaitair aangerekend = overheid een vast bedrag of percentage
rekent, ongeacht de werkelijke kosten
- Niet gebonden aan uitvoering vn bepaalde werken op bepaalde
plaats/tijdstip
, 2.5. De parafiscale bijdragen
Parafiscale bijdragen = verplichte betalingen voor een specifiek publiek
doel, buiten de gewone belastingen om
Opbrengst NIET in de rijksmiddelenbegroting (= is het overzicht van alle
inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid in een bepaald jaar)
Sociale bijdragen = Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) sociale
uitgaven (bv. vervangen/ aanvullen van arbeidsinkomen)
Hoofdstuk 3: Basisbeginselen; De situering van het
belastingrecht
Belastingrecht = bepaalt wie of wat aan de belasting wordt onderworpen,
welk toepasselijk tarief, hoe belasting wordt gevestigd, hoe geïnd en welke
waarborgen aan de belasting heffende overheid wordt toegekend …
rechtswetenschap
Belastingwetenschappen = wetenschap die zich bezighoudt met
belastingen
Hoofdstuk 4: Basisbeginselen; Noodzakelijk karakter
van belastingen in een moderne samenleving
Belastingen = beschouwen als prijs die wij betalen voor grondwettelijke
rechten en vrijheden recht op privé-eigendom en vrijheid van
ondernemen.
Belastingheffing overheid specifieke overheidstaak vervullen (bv.
onderwijs, wegennet, landsverdediging)
Hoofstuk 5: Basisbeginselen; De functies van de
belasting
Vroeger: belastingen enige doel = dekken van overheidsuitgaven
Nu: belastingen meer een middel om de overheid haar economische en
sociale politiek te verwezenlijken
3 hoofdfuncties van belastingen:
1. De financiële functie
= hoofdfunctie van belastingen
- Opbrengst belastingen toegenomen: belastingen 94% van
overheidsinkomsten = voornaamste inkomstbron van overheid
Deel 1: pwp
Hoofdstuk 2: Basisbeginselen; begrip en kenmerken van
de belasting
1. Het begrip ‘belasting’
Belasting = een bijdrage die volgens bepaalde rechtsregels door de
overheid wordt opgelegd DOEL: verzamelen van financiële middelen die
nodig zijn voor uitgaven in het algemeen belang
2. Kenmerken van een belasting
2.1. Het financieel doel
Financieel doel =
- Dekken van overheidsschulden nadruk op de algemene
draagwijdte van belastingen (belastingen treffen iedereen in de
samenleving, niet alleen een specifieke groep of individuele
schuldenaar)
- Ter financiering van diensten van openbaar nut
= tegenover een belasting geen rechtstreekse en individuele
tegenprestatie (betaler weet niet wat er met de betaalde belastingen
gebeurt)
Retributie = een heffing bestemd is om een door de overheid verstrekte
dienst rechtstreeks te laten vergoeden door degene die de dienst heeft
genoten (De overheid vraagt geld niet zomaar, maar omdat ze een
concrete dienst heeft geleverd, En degene die betaalt, is ook degene die
die dienst kreeg)
2.2. Het dwingend karakter
Dwingend karakter = publiekrechtelijk
Belastingen eenzijdig door overheid opgelegd, dat volgens bepaalde
rechtsregels die afdwingbaar zijn.
Niet-naleving van wettelijk verplichtingen = belastingplichtige kan
gesanctioneerd worden (2 soorten sancties: administratieve sanctie en
strafrechtelijke sanctie)
2.3. Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Inkomsten die de overheid haalt:
- Uit verpachting/ concessie van openbare domeingoederen (bv.
inkomgeld van musea)
- Uit verstrekken van diensten aan burgers in sectoren die overheid in
concurrentie treedt met de privésector (bv. financiële sector/
vervoer)
, - Verplichte betalingen aan overheid zonder financieel doel
(strafrechtelijke boeten)
- Retributies
- Parafiscale heffingen
2.4. Retributie versus bijzondere vormen van belastingen
Retributie = geen belasting, maar een vergoeding voor een
geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid die daarbij over
een juridisch of feitelijk monopolie beschikt. Rechtstreekse
tegenprestatie vd openbare instelling en daaraan verbonden persoonlijk
voordeel vd gebruiker = substantiële kenteken vd retributie
- Havenrechten voor gebruik havenfaciliteiten
- Tolgelden voor gebruik bruggen, autowegen en tunnels
- Taksen inzake invindingsoctrooien
- Vergoeding voor verkrijgen vn kopie v/e administratief document
- Parkeerretributies
(Makkelijk: Een retributie is een betaling aan de overheid voor een
persoonlijke dienst die alleen de overheid mag aanbieden, waarbij je als
betaler er direct voordeel van hebt)
Bv. Bijzondere gemeentetaks = ophalen van vuilnis van kampeerterreinen
= belasting
Verhaalbelasting of repartitiebelasting = een manier voor de overheid om
de kosten van een specifieke maatregel of dienst terug te halen bij de
persoon die daarvan profiteert of die de oorzaak is
Bv. Wanneer een particulier of bedrijf een nieuwe woning of fabriek bouwt
en extra rioolwerken nodig zijn, voert de gemeente deze uit en verhaalt de
kosten op de gebruiker die de aansluiting nodig heeft.
Urbanisatiebelasting = belasting voor wegverhardingen, aanleggen fiets
en voetpaden en rioleringswerken wordt opgelegd aan alle inwoners v/e
bepaald gebied.
- Forfaitair aangerekend = overheid een vast bedrag of percentage
rekent, ongeacht de werkelijke kosten
- Niet gebonden aan uitvoering vn bepaalde werken op bepaalde
plaats/tijdstip
, 2.5. De parafiscale bijdragen
Parafiscale bijdragen = verplichte betalingen voor een specifiek publiek
doel, buiten de gewone belastingen om
Opbrengst NIET in de rijksmiddelenbegroting (= is het overzicht van alle
inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid in een bepaald jaar)
Sociale bijdragen = Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) sociale
uitgaven (bv. vervangen/ aanvullen van arbeidsinkomen)
Hoofdstuk 3: Basisbeginselen; De situering van het
belastingrecht
Belastingrecht = bepaalt wie of wat aan de belasting wordt onderworpen,
welk toepasselijk tarief, hoe belasting wordt gevestigd, hoe geïnd en welke
waarborgen aan de belasting heffende overheid wordt toegekend …
rechtswetenschap
Belastingwetenschappen = wetenschap die zich bezighoudt met
belastingen
Hoofdstuk 4: Basisbeginselen; Noodzakelijk karakter
van belastingen in een moderne samenleving
Belastingen = beschouwen als prijs die wij betalen voor grondwettelijke
rechten en vrijheden recht op privé-eigendom en vrijheid van
ondernemen.
Belastingheffing overheid specifieke overheidstaak vervullen (bv.
onderwijs, wegennet, landsverdediging)
Hoofstuk 5: Basisbeginselen; De functies van de
belasting
Vroeger: belastingen enige doel = dekken van overheidsuitgaven
Nu: belastingen meer een middel om de overheid haar economische en
sociale politiek te verwezenlijken
3 hoofdfuncties van belastingen:
1. De financiële functie
= hoofdfunctie van belastingen
- Opbrengst belastingen toegenomen: belastingen 94% van
overheidsinkomsten = voornaamste inkomstbron van overheid
