Leerpad A: Inleiding in de Pediatrie
Kind op de pediatrie
- emotioneel belastend voor het gezin
- van veilig, vertrouwd milieu in onbekende bedreigende wereld
- kinderen hebben beetje angst: normale reactie
- ontwikkelingsonderbreking
- angstreductie door goede voorbereiding, aangepaste informatie
- stressniveau zo laag mogelijk en coöperatie maximaal
- pediatrie = je tijd nemen om tijd te winnen
Handvest Kind & Ziekenhuis
- artikel 1: opname alleen als nodig: alleen opname in zh als zorg niet thuis of poliklinisch kan
- artikel 2: ouders altijd welkom: kinderen mogen hun ouders of verzorgers altijd bij zich hebben
- artikel 3: aanwezigheid ouders: ouders mogen kosteloos overnachten bij hun kind
- artikel 4: duidelijke info: informatie afgestemd op kind; eerst uitleg aan kind, dan ouders
- artikel 5: toestemming & bescherming: toestemming; bescherming tegen onnodige behandeling
- artikel 6: leeftijdsgenoten: verblijf met leeftijdsgenoten, geen bezoekleeftijdsgrens
- artikel 7: spel & onderwijs: recht op spel, ontspanning en onderwijs in veilige omgeving
- artikel 8: gespecialiseerd personeel: zorg door deskundigen in kindzorg, ook emotioneel
- artikel 9: vaste zorgverleners: zorg zoveel mogelijk door hetzelfde team
- artikel 10: respect & privacy: tactvolle en begripvolle benadering, privacy altijd gerespecteerd
Zorgprogramma voor kinderen (KB 2014)
- geheel van specifieke en op elkaar afgestemde activiteiten en maatregelen
- gericht op het verlenen van bepaalde diensten
- met als doel bepaalde effecten te bewerkstelligen
- ten behoeve van een gespecificeerde doelgroep
- met overeenkomstige problematiek of zorgbehoefte
- De Boer 2001
Visie verpleegkundige zorgverlening aan kinderen
- kinderen zijn in ontwikkeling naar volwassenheid
- leeftijd doet er niet toe; ontwikkelingsniveau is bepalend
- kind in zijn totaliteit bekijken
- kind en ouders zijn één
- komt uit een zorgsysteem keert daarna terug
- kan verantwoordelijkheid niet altijd dragen
1
,1. Kind op de pediatrie
Opname van een kind voor poliklinische zorg en dagbehandeling
- kennismaking ziekenhuis
- voorbereiding ziekenhuisopname
- soorten opnames
- opnameprocedure
- poliklinische zorg
- dagbehandeling
Soorten opnames
a. acute opname: kind voorbereiden voordat we iets doen
b. geplande opname: mogelijkheid om kind beter voor te bereiden
Polikliniek en dagbehandeling bij kinderen
- evolutie behandeltijd, worden steeds sneller naar huis gestuurd
- therapeutisch klimaat
- ruimte
- mogelijkheid tot spel, recreatie en ontwikkeling naargelang de leeftijd
- kind ondergaat een onderzoek of behandeling zonder enige vorm van ziekenhuisverpleging
- omvang is zeer divers: aantal bezoeken, aantal specialismen, soorten ziektebeelden
Dagbehandeling
- kind wordt in 1 dag opgenomen
- in die dag: onderzocht, behandeld (al dan niet onder narcose), verpleegd en ontslagen
- optimale kwaliteit medische-, verpleegkundige- en psychosociale zorg
- opname indicaties
● kleine ingrepen
● diagnostische test
● geneesmiddelentoediening
● onderzoek
● verpleegkundige interventies
● tandoperaties en operaties: grootste deel
2
,Criteria voor dagbehandeling bij kinderen
- gescheiden van volwassenen
- contact vermijden met ernstig zieke en infectieuze kinderen
- kindvriendelijke aanpak en ouderbegeleiding
- max 2 vpk per ouders (zo moeten ouders niet continu hun verhaal doen)
- ouder aanwezig pre- en postoperatief bij ontwaken, brengt rust bij kinderen
- optimale pijnbestrijding (proberen pijn te vermijden
- informatie aan kind en ouder
- vooraf consult arts verantwoording anesthesie in dagbehandeling
- voorlichtingsmateriaal ter voorbereiding ingreep, onderzoek
- aanwezigheid pedagogisch medewerker aangeraden
Verblijf op de kinderafdeling
- waar worden kinderen opgenomen?
● neonatologie: n (te vroege geboorte), nicu (kinderen die echt ziek zijn)
● pediatrie (:e diensten)
● chirurgisch dagcentrum
● picu, izp (intensieve zorg pediatrie)
● brandwondencentrum
● kinderpsychiatrie (:k dienst)
● kinderrevalidatie
● spoedgevallen
● nierdialyse
● kinder hemato-oncologie
Doelstellingen pediatrische zorg
- kind begeleiden naar gezond bestaan
- zorgverlening bieden aan kind met of ter voorkomen van gezondheidsproblemen: k&g, clb,…
- zorgverlening aansluiten op behoeften van kind en ouders
- voorwaarden: aangepaste communicatie kind/ouder
Opname indicaties
- luchtweg problemen, maag-darm problemen
- commotio cerebri (=hersenschudding) en craniale letsels
- urologische en nefrologische problemen
- wiegendood screening
- bij 1% gespecialiseerde pediatrische dienst:
- beademingsnood, shock, meningitis, acute hemorragie
- andere: aanvullende diagnostiek, kanker, psychiatrische problemen, zware brandwonden
3
, Complexiteit van de zorg
- kind is geen kleine volwassene
- steeds onderdeel van een groter geheel
- leeftijd op kinderafdeling: 0 tot +/- 14 jaar (afhankelijk van zh): constant aanpassen
- vanaf 16 bij de volwassenen
- lichamelijke verschillen: lengte, gewicht, vitale parameters
- gewicht is het belangrijkste, medicatie wordt hiermee berekend
- ontwikkelingsniveau: motorisch, cognitief en psychisch
- niet enkel leeftijd gerelateerd ( omgeving, maturiteit, scholing…)
- taalbarrière: leeftijd, taalontwikkeling, achtergrond, nationaliteit
- uiteenlopende redenen van opname: spoedopname, dagopnamen, geplande opnamen
- uiteenlopende pathologiëen
- pathologiëen met verschillende symptomen op verschillende leeftijden
- je kan niet altijd aan een kind zien dat deze ziek is
- communicatie (discrepantie tussen wat het kind zegt en voelt)
- belangrijk: observatie en ouderparticipatie
- steeds veilige situatie scheppen voor alle leeftijden
Pathologie: 0-6j
- 75 % infectieziekten ( +/- 6j): luchtweginfecties, gastro-enteritis
- trauma: schedeltrauma, thoraxtrauma
- accidentele intoxicatie
- cardio-respiratoirarrest:
- tgv hypoxie als gevolg van respiratoireinsufficiëntie
- zelden tgv primair cardiaal arrest
- hoge mortaliteit en neurologische restletsels
Anamnese
- startgegevens
● klachten van het kind
● kennis over opname indicatie, verloop/duur con
tact
● eerdere opnames
● verwachtingen
- verpleegkundige gegevens over verschil
● functionele patronen en groei kinder/
volwas
● huidige gezondheidspatronen
● gezondheid gezin en thuisomgeving
sfeer verpl
● observatie tijdens de anamnese eging
en
inric
4
Kind op de pediatrie
- emotioneel belastend voor het gezin
- van veilig, vertrouwd milieu in onbekende bedreigende wereld
- kinderen hebben beetje angst: normale reactie
- ontwikkelingsonderbreking
- angstreductie door goede voorbereiding, aangepaste informatie
- stressniveau zo laag mogelijk en coöperatie maximaal
- pediatrie = je tijd nemen om tijd te winnen
Handvest Kind & Ziekenhuis
- artikel 1: opname alleen als nodig: alleen opname in zh als zorg niet thuis of poliklinisch kan
- artikel 2: ouders altijd welkom: kinderen mogen hun ouders of verzorgers altijd bij zich hebben
- artikel 3: aanwezigheid ouders: ouders mogen kosteloos overnachten bij hun kind
- artikel 4: duidelijke info: informatie afgestemd op kind; eerst uitleg aan kind, dan ouders
- artikel 5: toestemming & bescherming: toestemming; bescherming tegen onnodige behandeling
- artikel 6: leeftijdsgenoten: verblijf met leeftijdsgenoten, geen bezoekleeftijdsgrens
- artikel 7: spel & onderwijs: recht op spel, ontspanning en onderwijs in veilige omgeving
- artikel 8: gespecialiseerd personeel: zorg door deskundigen in kindzorg, ook emotioneel
- artikel 9: vaste zorgverleners: zorg zoveel mogelijk door hetzelfde team
- artikel 10: respect & privacy: tactvolle en begripvolle benadering, privacy altijd gerespecteerd
Zorgprogramma voor kinderen (KB 2014)
- geheel van specifieke en op elkaar afgestemde activiteiten en maatregelen
- gericht op het verlenen van bepaalde diensten
- met als doel bepaalde effecten te bewerkstelligen
- ten behoeve van een gespecificeerde doelgroep
- met overeenkomstige problematiek of zorgbehoefte
- De Boer 2001
Visie verpleegkundige zorgverlening aan kinderen
- kinderen zijn in ontwikkeling naar volwassenheid
- leeftijd doet er niet toe; ontwikkelingsniveau is bepalend
- kind in zijn totaliteit bekijken
- kind en ouders zijn één
- komt uit een zorgsysteem keert daarna terug
- kan verantwoordelijkheid niet altijd dragen
1
,1. Kind op de pediatrie
Opname van een kind voor poliklinische zorg en dagbehandeling
- kennismaking ziekenhuis
- voorbereiding ziekenhuisopname
- soorten opnames
- opnameprocedure
- poliklinische zorg
- dagbehandeling
Soorten opnames
a. acute opname: kind voorbereiden voordat we iets doen
b. geplande opname: mogelijkheid om kind beter voor te bereiden
Polikliniek en dagbehandeling bij kinderen
- evolutie behandeltijd, worden steeds sneller naar huis gestuurd
- therapeutisch klimaat
- ruimte
- mogelijkheid tot spel, recreatie en ontwikkeling naargelang de leeftijd
- kind ondergaat een onderzoek of behandeling zonder enige vorm van ziekenhuisverpleging
- omvang is zeer divers: aantal bezoeken, aantal specialismen, soorten ziektebeelden
Dagbehandeling
- kind wordt in 1 dag opgenomen
- in die dag: onderzocht, behandeld (al dan niet onder narcose), verpleegd en ontslagen
- optimale kwaliteit medische-, verpleegkundige- en psychosociale zorg
- opname indicaties
● kleine ingrepen
● diagnostische test
● geneesmiddelentoediening
● onderzoek
● verpleegkundige interventies
● tandoperaties en operaties: grootste deel
2
,Criteria voor dagbehandeling bij kinderen
- gescheiden van volwassenen
- contact vermijden met ernstig zieke en infectieuze kinderen
- kindvriendelijke aanpak en ouderbegeleiding
- max 2 vpk per ouders (zo moeten ouders niet continu hun verhaal doen)
- ouder aanwezig pre- en postoperatief bij ontwaken, brengt rust bij kinderen
- optimale pijnbestrijding (proberen pijn te vermijden
- informatie aan kind en ouder
- vooraf consult arts verantwoording anesthesie in dagbehandeling
- voorlichtingsmateriaal ter voorbereiding ingreep, onderzoek
- aanwezigheid pedagogisch medewerker aangeraden
Verblijf op de kinderafdeling
- waar worden kinderen opgenomen?
● neonatologie: n (te vroege geboorte), nicu (kinderen die echt ziek zijn)
● pediatrie (:e diensten)
● chirurgisch dagcentrum
● picu, izp (intensieve zorg pediatrie)
● brandwondencentrum
● kinderpsychiatrie (:k dienst)
● kinderrevalidatie
● spoedgevallen
● nierdialyse
● kinder hemato-oncologie
Doelstellingen pediatrische zorg
- kind begeleiden naar gezond bestaan
- zorgverlening bieden aan kind met of ter voorkomen van gezondheidsproblemen: k&g, clb,…
- zorgverlening aansluiten op behoeften van kind en ouders
- voorwaarden: aangepaste communicatie kind/ouder
Opname indicaties
- luchtweg problemen, maag-darm problemen
- commotio cerebri (=hersenschudding) en craniale letsels
- urologische en nefrologische problemen
- wiegendood screening
- bij 1% gespecialiseerde pediatrische dienst:
- beademingsnood, shock, meningitis, acute hemorragie
- andere: aanvullende diagnostiek, kanker, psychiatrische problemen, zware brandwonden
3
, Complexiteit van de zorg
- kind is geen kleine volwassene
- steeds onderdeel van een groter geheel
- leeftijd op kinderafdeling: 0 tot +/- 14 jaar (afhankelijk van zh): constant aanpassen
- vanaf 16 bij de volwassenen
- lichamelijke verschillen: lengte, gewicht, vitale parameters
- gewicht is het belangrijkste, medicatie wordt hiermee berekend
- ontwikkelingsniveau: motorisch, cognitief en psychisch
- niet enkel leeftijd gerelateerd ( omgeving, maturiteit, scholing…)
- taalbarrière: leeftijd, taalontwikkeling, achtergrond, nationaliteit
- uiteenlopende redenen van opname: spoedopname, dagopnamen, geplande opnamen
- uiteenlopende pathologiëen
- pathologiëen met verschillende symptomen op verschillende leeftijden
- je kan niet altijd aan een kind zien dat deze ziek is
- communicatie (discrepantie tussen wat het kind zegt en voelt)
- belangrijk: observatie en ouderparticipatie
- steeds veilige situatie scheppen voor alle leeftijden
Pathologie: 0-6j
- 75 % infectieziekten ( +/- 6j): luchtweginfecties, gastro-enteritis
- trauma: schedeltrauma, thoraxtrauma
- accidentele intoxicatie
- cardio-respiratoirarrest:
- tgv hypoxie als gevolg van respiratoireinsufficiëntie
- zelden tgv primair cardiaal arrest
- hoge mortaliteit en neurologische restletsels
Anamnese
- startgegevens
● klachten van het kind
● kennis over opname indicatie, verloop/duur con
tact
● eerdere opnames
● verwachtingen
- verpleegkundige gegevens over verschil
● functionele patronen en groei kinder/
volwas
● huidige gezondheidspatronen
● gezondheid gezin en thuisomgeving
sfeer verpl
● observatie tijdens de anamnese eging
en
inric
4
