1
, Hoofdstuk 1 = inleiding en situering van A&O
1. Inleiding : het belang van (zinvol) werk
Werk is van groot belang in het leven van mensen
Uit onderzoek blijkt dat de meerderheid zou blijven werken, terwijl ze het
financieel niet nodig hebben waarom?
Wat gebeurt er bij jobverlies?
o Verlies van inkomen, maar ook…
o Impact op mentale én fysieke welzijn
Minder tevredenheid over leven en zichzelf
Relationele en familiale problemen
Slechtere gezondheid
Mogelijkheid op risicogedrag (vb. alcoholmisbruik)
Meeste van deze nadelige effecten verdwijnen met het vinden van een
nieuwe job
Naast financiële stabiliteit dient werk nog 5 belangrijke functies :
1) ritme in indelen van onze dag
2) gevoel van verbondenheid met een hoger, collectief doel we voelen ons
nuttig
3) sociale contacten buiten familiale kring
4) deel van onze identiteit
5) houdt ons actief en in beweging
Zinvol werk
Bijdrage van organisaties tot zinvol werk =
o Veilige werkvloer – zowel fysiek als psychologisch
o Voldoende loon
o Vormgeven van individuele jobs die aansluiten bij competenties en
interesses van medewerkers
o Leiderschap (vb. feedback geven over het werk van medewerkers)
o Cultuur = persoonlijke ontwikkeling en ontplooiing
2
, Handboek benadert thema van zinvol werk vanuit A&O psychologie en
vertrekt vanuit 3 fundamentele principes :
1. Wetenschappelijke onderbouwing
o “Welke empirische evidentie hebben we hier op dit moment precies
voor?”
o Het kan zijn dat we een aantal van deze concepten, theorieën of
methodieken moeten verwerpen, ook al zijn ze misschien nog altijd
populair op het werkveld
o (Kijk evidencebased management)
2. Pragmatiek
o Topics binnen A&O zijn divers belangrijk om pragmatische houding
aan te nemen (= praktisch en doelgericht denken)
o De bedoeling is om oplossingen te zoeken voor reële uitdagingen en
problemen die zich op dit moment stellen
3. Voor mens en organisatie
o Doel van A&O = streven naar balans tussen effectiviteit verhogen van
organisaties en verbeteren van welbevinden van mensen in
organisaties
2. Wat is arbeids- en organisatiepsychologie?
A&O behoort tot toegepaste psychologie net zoals…
o Klinische psycho = begrijpen van psychopathologie en aanverwante
mentale en gedragsmatige problematieken, het voorziet therapie en
andere vormen van professionele ondersteuning ingericht voor individuen
o Gezondheidspsycho = verbeteren van gezondheid van individuen en
maatschappijen door ontwikkelen en implementeren van interventies
gericht op stimuleren van gezondere levensstijl, voorkomen van ziekte
en/of optimaliseren van herstel
o Educatiepsycho = begrijpen en optimaliseren van leren, ontwikkelen,
opleiden en trainen tijdens verschillende fases van levensloop
o Forensische psycho = gericht op beter begrijpen van verschillende
vormen van crimineel gedrag
3
, Arbeids- en organisatiepsychologie = de toepassing van psychologische
principes, theorieën en onderzoek op werk
o Arbeidspsychologie = focus op kenmerken van werk zelf en impact ervan
op werknemers
Taakverdeling, veiligheid, werktijden,…
o Organisatiepsychologie = begrijpen van menselijk gedrag in context van
een organisatie
Motivatie, leiderschap, teams,…
Heel wat synoniemen / verwante termen =
o A&O psychologie
o Bedrijfspsychologie
o Work and Organizational Psychology
o Industrial-Organizational (I-O) Psychology
Veel van de factoren die een impact hebben op het gedrag van mensen op het
werk, hebben hun oorsprong buiten de werksetting
A&O richt zich op de wederkerige impact van werk op het leven daarbuiten en
omgekeerd
Opsplitsing tussen menselijk gedrag gericht op 2 complementaire activiteiten,
nl. produceren of consumeren
1. Producent
o Mens die werkt, produceert
o In A&O focussen we op het functioneren van de mens binnen
organisaties in de context van betaalde arbeid
2. Consument
o Mens die het geproduceerde consumeert
Samenvattend = A&O houdt zich bezig met mens in professionele
context en richt zich op specifieke deelvragen waaron een aantal sterk
geconnecteerde subdisciplines zijn gebouwd
o Arbeidspsychologie : kijkt naar kenmerken van werk en hoe deze impact
hebben op gezondheid en welzijn van werknemers
o Organisatiepsychologie : zoomt in op hoe mensen functioneren binnen
organisaties
4
, Hoofdstuk 1 = inleiding en situering van A&O
1. Inleiding : het belang van (zinvol) werk
Werk is van groot belang in het leven van mensen
Uit onderzoek blijkt dat de meerderheid zou blijven werken, terwijl ze het
financieel niet nodig hebben waarom?
Wat gebeurt er bij jobverlies?
o Verlies van inkomen, maar ook…
o Impact op mentale én fysieke welzijn
Minder tevredenheid over leven en zichzelf
Relationele en familiale problemen
Slechtere gezondheid
Mogelijkheid op risicogedrag (vb. alcoholmisbruik)
Meeste van deze nadelige effecten verdwijnen met het vinden van een
nieuwe job
Naast financiële stabiliteit dient werk nog 5 belangrijke functies :
1) ritme in indelen van onze dag
2) gevoel van verbondenheid met een hoger, collectief doel we voelen ons
nuttig
3) sociale contacten buiten familiale kring
4) deel van onze identiteit
5) houdt ons actief en in beweging
Zinvol werk
Bijdrage van organisaties tot zinvol werk =
o Veilige werkvloer – zowel fysiek als psychologisch
o Voldoende loon
o Vormgeven van individuele jobs die aansluiten bij competenties en
interesses van medewerkers
o Leiderschap (vb. feedback geven over het werk van medewerkers)
o Cultuur = persoonlijke ontwikkeling en ontplooiing
2
, Handboek benadert thema van zinvol werk vanuit A&O psychologie en
vertrekt vanuit 3 fundamentele principes :
1. Wetenschappelijke onderbouwing
o “Welke empirische evidentie hebben we hier op dit moment precies
voor?”
o Het kan zijn dat we een aantal van deze concepten, theorieën of
methodieken moeten verwerpen, ook al zijn ze misschien nog altijd
populair op het werkveld
o (Kijk evidencebased management)
2. Pragmatiek
o Topics binnen A&O zijn divers belangrijk om pragmatische houding
aan te nemen (= praktisch en doelgericht denken)
o De bedoeling is om oplossingen te zoeken voor reële uitdagingen en
problemen die zich op dit moment stellen
3. Voor mens en organisatie
o Doel van A&O = streven naar balans tussen effectiviteit verhogen van
organisaties en verbeteren van welbevinden van mensen in
organisaties
2. Wat is arbeids- en organisatiepsychologie?
A&O behoort tot toegepaste psychologie net zoals…
o Klinische psycho = begrijpen van psychopathologie en aanverwante
mentale en gedragsmatige problematieken, het voorziet therapie en
andere vormen van professionele ondersteuning ingericht voor individuen
o Gezondheidspsycho = verbeteren van gezondheid van individuen en
maatschappijen door ontwikkelen en implementeren van interventies
gericht op stimuleren van gezondere levensstijl, voorkomen van ziekte
en/of optimaliseren van herstel
o Educatiepsycho = begrijpen en optimaliseren van leren, ontwikkelen,
opleiden en trainen tijdens verschillende fases van levensloop
o Forensische psycho = gericht op beter begrijpen van verschillende
vormen van crimineel gedrag
3
, Arbeids- en organisatiepsychologie = de toepassing van psychologische
principes, theorieën en onderzoek op werk
o Arbeidspsychologie = focus op kenmerken van werk zelf en impact ervan
op werknemers
Taakverdeling, veiligheid, werktijden,…
o Organisatiepsychologie = begrijpen van menselijk gedrag in context van
een organisatie
Motivatie, leiderschap, teams,…
Heel wat synoniemen / verwante termen =
o A&O psychologie
o Bedrijfspsychologie
o Work and Organizational Psychology
o Industrial-Organizational (I-O) Psychology
Veel van de factoren die een impact hebben op het gedrag van mensen op het
werk, hebben hun oorsprong buiten de werksetting
A&O richt zich op de wederkerige impact van werk op het leven daarbuiten en
omgekeerd
Opsplitsing tussen menselijk gedrag gericht op 2 complementaire activiteiten,
nl. produceren of consumeren
1. Producent
o Mens die werkt, produceert
o In A&O focussen we op het functioneren van de mens binnen
organisaties in de context van betaalde arbeid
2. Consument
o Mens die het geproduceerde consumeert
Samenvattend = A&O houdt zich bezig met mens in professionele
context en richt zich op specifieke deelvragen waaron een aantal sterk
geconnecteerde subdisciplines zijn gebouwd
o Arbeidspsychologie : kijkt naar kenmerken van werk en hoe deze impact
hebben op gezondheid en welzijn van werknemers
o Organisatiepsychologie : zoomt in op hoe mensen functioneren binnen
organisaties
4
