Week 1
Algemene informatie
Burgerlijk recht = materiële privaatrecht
Burgerlijk procesrecht = formele privaatrecht
Contentieuze jurisdictie/eigenlijke rechtspraak = berechting van geschillen
Voluntaire (gracieuze) jurisdictie/oneigenlijke rechtspraak = rechtsverhouding vaststellen of wijzigen, ook als partijen
het eens zijn. Voorziening wordt exclusief door de rechter gegeven.
KEI: digitaliseren rechtspraak en nieuwe regels burgerlijk procesrecht
2016: KEI (Stb. 2016, 288-294)
o Versnelling, vereenvoudiging, digitalisering
1 maart 2017
o HR: invoering nieuw procesrecht en digitalisering
1 september 2017
o Rb GLD en MNE: invoering nieuw procesrecht en digitalisering
o Landelijke invoering bepaalde bepalingen KEI
1 oktober 2019: Spoedwet KEI
o Landelijke invoering bepaalde bepalingen KEI
o Rb GLD en MNE: weer conform landelijk procesrecht
Wat is er met de Spoedwet KEI 2019 ingevoerd? Sterkere regierol rechter, mondelinge behandeling: meer
mogelijkheden
Soorten civiele procedures
Overheidsrechter:
o Dagvaardingsprocedure
o Verzoekschriftprocedure
o Deelgeschilprocedure: partijen komen tijdens onderhandelingen uit een deel niet
Particuliere rechter (alternatieve vorm van rechtspraak):
o Arbitrage
o Bindend advies, zoals
Geschillencommissies, KIFID
Mediation: art. 818 lid 2 Rv verwijzing door rechter, Europese mediationrichtlijn en NL mediationwetgeving in de maak
Materiële partij = degene wie de zaak aangaat
Formele partij = degene op wiens naam geprocedeerd wordt
Doorgaans vallen de formele en materiële partij samen, uitzondering bij bv. onder bewindstelling of minderjarigen
Een vennootschap heeft geen rechtspersoonlijkheid. Bij een maatschap worden de gezamenlijke maten procespartij
Prorogatie = in sommige door de wet aangewezen gevallen kunnen partijen door wilsovereenstemming een geschil
onderwerpen aan de beslissing van de rechter die volgens de wettelijke regeling eigenlijk onbevoegd zou zijn om
kennis te nemen van het geschil
Wanneer er in een geschil meerdere gedaagden zijn, is de rechter van één gedaagde ook bevoegd ten aanzien van de
andere gedaagden art. 107 jo. 7 lid 1 Rv: tussen de vorderingen bestaat een zodanige samenhang dat gezamenlijke
,behandeling gerechtvaardigd is
Rechterlijke indeling
Elf rechtbanken (Amsterdam, Den Haag, Gelderland, Limburg, Midden-Nederland, Noord-Holland, Noord-
Nederland, Oost-Brabant, Overijssel, Rotterdam en Zeeland-West-Brabant) soms meerdere locaties onder 1
rechtbank
Vier gerechtshoven (Amsterdam, Arnhem-Leeuwaarden, Den Haag en ’s-Hertogenbosch) = in appel, behoren
tot hof ressort, daaronder arrondissementen die vallen onder rechtbank niveau
Hoge Raad (Den Haag)
De dagvaardingsprocedure
Wet: ‘vordering’
In beginsel contentieuze zaken
Doorgaans rechtsbetrekkingen die ter vrije bepalingen partijen staan
Terminologie:
o Dagvaarding
o Eiser
o Gedaagde
o Vonnis (in eerste aanleg) of arrest (in hoger beroep en cassatie)
De verzoekschriftprocedure
Wet: ‘verzoek’
Zowel voluntaire als contentieuze zaken (bv. personen- en familiezaken, arbeidszaken)
Ook rechtsbetrekkingen die niet ter vrije bepaling van partijen staan (bv. gezag ouders over kind)
Terminologie:
o Verzoekschrift
o Verzoeker
o Belanghebbende/verweerder
o Beschikking
, Procesvertegenwoordiging
Hoofdregel = verplichte rechtsvertegenwoordiging (art. 79 lid 2 Rv en 278 lid 3 RV) advocaatzaken = zaken waarin
procesvertegenwoordiging verplicht is
Uitzonderingen:
Kantonzaken (art. 79 lid 1 Rv): in persoon of bij gemachtigde (art. 80 lid 1 Rv)
o 80 lid 2 en 3 Rv: mogelijkheid om overlegging van een schriftelijke volmacht van een gemachtigde te
verlangen (tenzij de gemachtigde advocaat of deurwaarder is)
o 81 Rv: mogelijkheid om een gemachtigde te weigeren
Gedaagde in kort geding: ook in persoon (art. 255 lid 1 Rv)
Absolute & relatieve bevoegdheid
Absolute bevoegdheid (soort)
Eerste aanleg: rechtbank (art. 42 RO)
o Kantonzaken (art. 93-98 Rv en 47 RO): tot 25.000 euro of aardvorderingen (o.a. arbeidszaken en
huurzaken)
o Overige civiele zaken
o In beginsel enkelvoudige rechtspraak (art. 15 Rv)
o Verkeerde kamer: verwijzing art. 71 Rv
Hoger beroep: gerechtshof (art. 60 RO)
o In beginsel meervoudige rechtspraak, door drie raadsheren (art. 16 Rv)
Cassatie: Hoge Raad (art. 78-80 RO)
o Meervoudige rechtspraak, door in beginsel vijf raadsheren (art. 17 Rv)
Verkeerd gerecht: ambtshalve onbevoegdverklaring en verwijzing (art. 72 en 73 Rv)
Relatieve bevoegdheid (waar)
Dagvaardingsprocedure:
Hoofdregel: woonplaats gedaagde (art. 99 Rv)
Alternatieve bevoegdheid (art. 100-107 Rv): keuze dus meerdere bevoegd
Exclusieve bevoegdheid (art. 103 en 108 Rv): in plaats van
Vangnet (art. 109 Rv): woonplaats eiser of Den Haag
Verkeerde rechter: geen verwijzer, tenzij gedaagde zich op onbevoegdheid beroept (art. 110 Rv)
Verzoekschriftprocedure:
Hoofregel: woonplaats verzoeker(s) of belanghebbende(n) (art. 262 Rv)
Exclusieve bevoegdheid (art. 263-268 Rv)
Vangnet (art. 269 Rv): Den Haag
Verkeerde rechter:
o Onbevoegdverklaring en verwijzing,
o Zo nodig ambtshalve, tenzij partijen hebben aangegeven dat niet te wensen (art. 270 Rv)
Welke zittingsplaats van het relatief bevoegde gerecht?
o Zaakverdelingsreglement van het gerecht (art. 21 RO), te raadplegen via rechtspraak.nl
o Goede toegankelijkheid van rechtspraak
Hoofdbeginselen van BPR
6 EVRM: fair trail
Algemene beginselen voor procedures (afdeling 1.3 Rv)
EHRM
Hoge Raad