Leerstukken contractenrecht
Week 1
Leerstuk 1: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: is de wederpartij van BV gebonden aan de algemene voorwaarden?
Stap 2: maatstaf
Art. 6:232 BW
HR Geurtzen/Kampstaal
Stap 3: toepassen
Uit art. 6:232 BW volgt dat de wederpartij ook aan de algemene voorwaarden is gebonden als bij het sluiten van de
overeenkomst de gebruiker begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud daarvan niet kende. Hieruit kunnen we
dus afleiden dat je ook gebonden bent aan de algemene voorwaarden, ook al kende je de inhoud niet.
Uit r.o. 3.4 HR Geurtzen/Kampstaal vloeit dat aan de volgende omstandigheden kan worden gedacht wanneer de
gebruiker bekend was of geacht kon worden daarmee bekend te zijn: het geval dat regelmatig gelijksoortige
overeenkomsten tussen partijen worden gesloten, terwijl de algemene voorwaarden bij het sluiten van de eerste
overeenkomst aan de wederpartij ter hand zijn gesteld en aan het geval van een van a.v. deel uitmakende
eenvoudige exoneratie-clausule, die in een winkel of bedrijfsruimte op duidelijke wijze aan klanten wordt
gepresenteerd. Ook kunnen zich omstandigheden voordoen waarin een beroep op art. 6:233 onder b en art. 234 lid
1 naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.
NB: ondanks geen wilsovereenstemming gerechtvaardigd vertrouwen in de zin van art. 3:35 BW
NB: zie voor de definitie voor gebruiker en wederpartij art. 6:231 sub b en c BW
NB: wanneer in de casus al wordt gesproken van een overeenkomst, hoeft art. 6:217 BW, 3:33 BW etc. niet
behandeld te worden
Stap 4: conclusie
In beginsel is BV gebonden aan de algemene voorwaarden op grond van art. 6:232 BW
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: is de wederpartij van BV nog gebonden aan algemene voorwaarden wanneer telkens naar de a.v.
wordt verwezen, behalve bij de opdrachtbevestiging?
Stap 2: maatstaf
6:217 jo. 6:231, 3:33 en 3:35 BW
HR Linthorst/Echoput, gezichtspunten gerechtvaardigd vertrouwen 3:35 BW r.o. 3.6.4
Uitvoerige onderhandelingen: tussen … data
Tussen professionele partijen: hoeveel mensen in dienst?
Steeds verwijzen naar algemene voorwaarden
De algemene voorwaarden zijn bijgesloten
Zonder dat de wederpartij afwijzend heeft gereageerd
Stap 3: toepassen
6:217 BW: BV doet aanbod waarbij algemene voorwaarden ingesloten
3:33 BW: wederpartij BV zegt dat zij de algemene voorwaarden niet hebben aanvaard, immers niet in
,opdrachtbevestiging
3:35 BW: mocht de wederpartij van BV er gerechtvaardigd op vertrouwen dat de a.v. niet meer van toepassing zijn?
Relevante gezichtspunten Linthorst/Echoput r.o. 3.6.4 behandelen
Bv. “Gegeven het feit hoe de partijen continu hebben onderhandeld voordat de opdrachtbevestiging tot stand
kwam en daarbij telkens is verwezen naar de a.v., mag de wederpartij van BV er niet gerechtvaardigd op
vertrouwen dat de a.v. niet meer van toepassing zijn.”
NB. Linthorst/Echoput en Geurtzen/Kampstaal lijken veel op elkaar. Bij Linthorst/Echoput gaat het erom of er
überhaupt een overeenkomst tot stand is gekomen, terwijl bij Geurtzen/Kampstaal de vraag rijst of je nog van de
overeenkomst af kan.
Stap 4: conclusie
Bv. “Wederpartij BV is nog gebonden aan de a.v. op grond van art. 3:35 BW, want er is sprake van gerechtvaardigd
vertrouwen van wederpartij BV.”
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: welke algemene voorwaarden zijn van toepassing in geval van een “battle of forms”?
Stap 2: maatstaf
6:225 BW
Stap 3: toepassen
Er is sprake van een “battle of forms” wanneer de twee partijen bij de totstandkoming van de overeenkomst allebei
naar andere a.v. hebben verwezen. Er ontbreekt dus wilsovereenstemming.
Op grond van art. 6:225 lid 3 BW zijn de voorwaarden van A (= degene die als eerste naar zijn algemene
voorwaarden verwees) overeengekomen, tenzij B bij de aanvaarding van het aanbod van A zijn eigen a.v. van
toepassing heeft verklaard, onder uitdrukkelijke verwerping van A “wie eerst schrijft, die blijft”
Stel B wijst de voorwaarden van A uitdrukkelijk van de hand conform art. 6:225 lid 3, dan verwerpt B op grond van
art. 6:225 lid 1 BW het aanbod van A en doet zelf een nieuw aanbod. Met de eerdere ‘afwijkende aanvaarding’
door B is dus nog geen overeenkomst tot stand gekomen.
In theorie zouden de voorwaarden slecht op ondergeschikte punten van elkaar kunnen verschillen. In dat geval zou
een overeenkomst tot stand komen op basis van de voorwaarden van B, tenzij A daar onverwijld bezwaar tegen zou
maken.
Stap 4: conclusie
Bv. “Op grond van art. 6:225 lid …, kunnen we opmaken dat de a.v. van A van toepassing zijn.”
Leerstuk 2: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
,Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
Rechtsvraag: heeft BV voldaan aan de informatieplicht (zoals neergelegd in art. 6:234 BW)?/Is er een redelijke
mogelijkheid gegeven tot kennisneming van de AV?/Is de informatieplicht geschonden met betrekking tot de AV,
waardoor vernietigd kan worden?
Stap 2: maatstaf
6:233 sub b, 6:235, 6:234, 6:230c BW
HR eiseres/verweerster
Stap 3: toepassen
6:233 sub b BW: vernietigingsgrond indien de gebruiker aan de wederpartij geen redelijke mogelijkheid gebonden
om van de a.v. kennis te nemen
Wanneer de gebruiker van de a.v. een consument is in die zin van art. 6:236, 6:237 BW is een beroep mogelijk.
6:235 BW: geen beroep op art. 6:233 sub b BW mogelijk, indien ‘grote onderneming’:
Jaarrekening openbaar gemaakt
Vijftig of meer werkzame personen
Als ‘grote onderneming’, dan beroep op art. 6:248 BW mogelijk
‘Redelijke mogelijkheid’ in de zin van art. 6:233 sub b BW 6:234 BW
Lid 1: schriftelijke overeenkomst + schriftelijke algemene voorwaarden uitgangspunt = terhandstelling, tenzij
Uitzondering 1: dienstverrichter/verlener: definitie dienstverrichter art. 6:230a jo. r.o. 3.1.6 HR Eiseres/verweerster
detailhandel/groothandel
Art. 6:230 c BW: andere informatieplicht dan terhandstelling:
Algemene voorwaarden op eigen initiatief verstrekken (lijkt op terhandstelling)
Gemakkelijk in te zien op de plek zelf
Gemakkelijk elektronisch toegankelijk/toegezonden, geen dossierplicht!
Opgenomen in alle documenten
Uitzondering 2: wanneer sprake van boekwerken, massacontracten (zoals supermarkt), of telefonisch af te sluiten
dan gedeponeerd bij griffie/kvk en kan op verzoek worden toegezonden
Lid 2: elektronische overeenkomst + elektronische algemene voorwaarden
Via elektronische wijze toegezonden, op zo’n manier dat ze kunnen worden opgeslagen (=dossierfunctie)
Stel dit kan niet: alsnog opsturen
Lid 3: schriftelijk/mondelinge overeenkomst + elektronische algemene voorwaarden
Als toch de a.v. elektronisch worden verstuurd, dan is uitdrukkelijke toestemming van de wederpartij vereist
Als er niet aan art. 6:234 BW is voldaan, is er in beginsel niet voldaan aan de informatieplicht, maar:
bekendheidscriterium HR Geurtzen/Kampstaal r.o. 3.4:
Regelmatig soortgelijke overeenkomsten
AV bij eerste overeenkomst gesloten
Eenvoudige exoneratieclausule
NB: gesloten systeem op gebied van terhandstelling, zie HR Geurtzen/Kampstaal
, Stap 4: conclusie
Bv. “Er is niet aan een alternatief uit art. 6:230c jo. 6:234 BW voldaan, waardoor BV geen redelijke mogelijkheid
heeft geboden in de zin van art. 6:233 sub b BW. Hierdoor is vernietiging op grond van art. 6:233 sub b BW mogelijk.
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
Rechtsvraag: heeft BV voldaan aan de informatieplicht (zoals neergelegd in art. 6:234 BW)? NB: de algemene
voorwaarden zijn gemakkelijk in te zien op www.BV.nl/algemenevoorwaarden.
Stap 2: maatstaf
6:233 sub b, 6:234, 6:235, 6:230c BW
HR eiseres/verweerster
Stap 3: toepassen
Uit r.o. 3.2.3 HR eiseres/verweerster volgt dat een webadres gemakkelijk elektronisch toegankelijk is.
Stap 4: conclusie
Bv. “Er is een alternatief uit art. 6:230c jo. 6:234 BW geboden, waardoor BV een redelijke mogelijkheid heeft
geboden in de zin van art. 6:233 sub b BW. Hierdoor is vernietiging op grond van art. 6:233 sub b BW niet mogelijk.
Leerstuk 3: afgebroken onderhandelingen
Week 1
Leerstuk 1: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: is de wederpartij van BV gebonden aan de algemene voorwaarden?
Stap 2: maatstaf
Art. 6:232 BW
HR Geurtzen/Kampstaal
Stap 3: toepassen
Uit art. 6:232 BW volgt dat de wederpartij ook aan de algemene voorwaarden is gebonden als bij het sluiten van de
overeenkomst de gebruiker begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud daarvan niet kende. Hieruit kunnen we
dus afleiden dat je ook gebonden bent aan de algemene voorwaarden, ook al kende je de inhoud niet.
Uit r.o. 3.4 HR Geurtzen/Kampstaal vloeit dat aan de volgende omstandigheden kan worden gedacht wanneer de
gebruiker bekend was of geacht kon worden daarmee bekend te zijn: het geval dat regelmatig gelijksoortige
overeenkomsten tussen partijen worden gesloten, terwijl de algemene voorwaarden bij het sluiten van de eerste
overeenkomst aan de wederpartij ter hand zijn gesteld en aan het geval van een van a.v. deel uitmakende
eenvoudige exoneratie-clausule, die in een winkel of bedrijfsruimte op duidelijke wijze aan klanten wordt
gepresenteerd. Ook kunnen zich omstandigheden voordoen waarin een beroep op art. 6:233 onder b en art. 234 lid
1 naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.
NB: ondanks geen wilsovereenstemming gerechtvaardigd vertrouwen in de zin van art. 3:35 BW
NB: zie voor de definitie voor gebruiker en wederpartij art. 6:231 sub b en c BW
NB: wanneer in de casus al wordt gesproken van een overeenkomst, hoeft art. 6:217 BW, 3:33 BW etc. niet
behandeld te worden
Stap 4: conclusie
In beginsel is BV gebonden aan de algemene voorwaarden op grond van art. 6:232 BW
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: is de wederpartij van BV nog gebonden aan algemene voorwaarden wanneer telkens naar de a.v.
wordt verwezen, behalve bij de opdrachtbevestiging?
Stap 2: maatstaf
6:217 jo. 6:231, 3:33 en 3:35 BW
HR Linthorst/Echoput, gezichtspunten gerechtvaardigd vertrouwen 3:35 BW r.o. 3.6.4
Uitvoerige onderhandelingen: tussen … data
Tussen professionele partijen: hoeveel mensen in dienst?
Steeds verwijzen naar algemene voorwaarden
De algemene voorwaarden zijn bijgesloten
Zonder dat de wederpartij afwijzend heeft gereageerd
Stap 3: toepassen
6:217 BW: BV doet aanbod waarbij algemene voorwaarden ingesloten
3:33 BW: wederpartij BV zegt dat zij de algemene voorwaarden niet hebben aanvaard, immers niet in
,opdrachtbevestiging
3:35 BW: mocht de wederpartij van BV er gerechtvaardigd op vertrouwen dat de a.v. niet meer van toepassing zijn?
Relevante gezichtspunten Linthorst/Echoput r.o. 3.6.4 behandelen
Bv. “Gegeven het feit hoe de partijen continu hebben onderhandeld voordat de opdrachtbevestiging tot stand
kwam en daarbij telkens is verwezen naar de a.v., mag de wederpartij van BV er niet gerechtvaardigd op
vertrouwen dat de a.v. niet meer van toepassing zijn.”
NB. Linthorst/Echoput en Geurtzen/Kampstaal lijken veel op elkaar. Bij Linthorst/Echoput gaat het erom of er
überhaupt een overeenkomst tot stand is gekomen, terwijl bij Geurtzen/Kampstaal de vraag rijst of je nog van de
overeenkomst af kan.
Stap 4: conclusie
Bv. “Wederpartij BV is nog gebonden aan de a.v. op grond van art. 3:35 BW, want er is sprake van gerechtvaardigd
vertrouwen van wederpartij BV.”
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: gebondenheid aan algemene voorwaarden
Rechtsvraag: welke algemene voorwaarden zijn van toepassing in geval van een “battle of forms”?
Stap 2: maatstaf
6:225 BW
Stap 3: toepassen
Er is sprake van een “battle of forms” wanneer de twee partijen bij de totstandkoming van de overeenkomst allebei
naar andere a.v. hebben verwezen. Er ontbreekt dus wilsovereenstemming.
Op grond van art. 6:225 lid 3 BW zijn de voorwaarden van A (= degene die als eerste naar zijn algemene
voorwaarden verwees) overeengekomen, tenzij B bij de aanvaarding van het aanbod van A zijn eigen a.v. van
toepassing heeft verklaard, onder uitdrukkelijke verwerping van A “wie eerst schrijft, die blijft”
Stel B wijst de voorwaarden van A uitdrukkelijk van de hand conform art. 6:225 lid 3, dan verwerpt B op grond van
art. 6:225 lid 1 BW het aanbod van A en doet zelf een nieuw aanbod. Met de eerdere ‘afwijkende aanvaarding’
door B is dus nog geen overeenkomst tot stand gekomen.
In theorie zouden de voorwaarden slecht op ondergeschikte punten van elkaar kunnen verschillen. In dat geval zou
een overeenkomst tot stand komen op basis van de voorwaarden van B, tenzij A daar onverwijld bezwaar tegen zou
maken.
Stap 4: conclusie
Bv. “Op grond van art. 6:225 lid …, kunnen we opmaken dat de a.v. van A van toepassing zijn.”
Leerstuk 2: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
,Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
Rechtsvraag: heeft BV voldaan aan de informatieplicht (zoals neergelegd in art. 6:234 BW)?/Is er een redelijke
mogelijkheid gegeven tot kennisneming van de AV?/Is de informatieplicht geschonden met betrekking tot de AV,
waardoor vernietigd kan worden?
Stap 2: maatstaf
6:233 sub b, 6:235, 6:234, 6:230c BW
HR eiseres/verweerster
Stap 3: toepassen
6:233 sub b BW: vernietigingsgrond indien de gebruiker aan de wederpartij geen redelijke mogelijkheid gebonden
om van de a.v. kennis te nemen
Wanneer de gebruiker van de a.v. een consument is in die zin van art. 6:236, 6:237 BW is een beroep mogelijk.
6:235 BW: geen beroep op art. 6:233 sub b BW mogelijk, indien ‘grote onderneming’:
Jaarrekening openbaar gemaakt
Vijftig of meer werkzame personen
Als ‘grote onderneming’, dan beroep op art. 6:248 BW mogelijk
‘Redelijke mogelijkheid’ in de zin van art. 6:233 sub b BW 6:234 BW
Lid 1: schriftelijke overeenkomst + schriftelijke algemene voorwaarden uitgangspunt = terhandstelling, tenzij
Uitzondering 1: dienstverrichter/verlener: definitie dienstverrichter art. 6:230a jo. r.o. 3.1.6 HR Eiseres/verweerster
detailhandel/groothandel
Art. 6:230 c BW: andere informatieplicht dan terhandstelling:
Algemene voorwaarden op eigen initiatief verstrekken (lijkt op terhandstelling)
Gemakkelijk in te zien op de plek zelf
Gemakkelijk elektronisch toegankelijk/toegezonden, geen dossierplicht!
Opgenomen in alle documenten
Uitzondering 2: wanneer sprake van boekwerken, massacontracten (zoals supermarkt), of telefonisch af te sluiten
dan gedeponeerd bij griffie/kvk en kan op verzoek worden toegezonden
Lid 2: elektronische overeenkomst + elektronische algemene voorwaarden
Via elektronische wijze toegezonden, op zo’n manier dat ze kunnen worden opgeslagen (=dossierfunctie)
Stel dit kan niet: alsnog opsturen
Lid 3: schriftelijk/mondelinge overeenkomst + elektronische algemene voorwaarden
Als toch de a.v. elektronisch worden verstuurd, dan is uitdrukkelijke toestemming van de wederpartij vereist
Als er niet aan art. 6:234 BW is voldaan, is er in beginsel niet voldaan aan de informatieplicht, maar:
bekendheidscriterium HR Geurtzen/Kampstaal r.o. 3.4:
Regelmatig soortgelijke overeenkomsten
AV bij eerste overeenkomst gesloten
Eenvoudige exoneratieclausule
NB: gesloten systeem op gebied van terhandstelling, zie HR Geurtzen/Kampstaal
, Stap 4: conclusie
Bv. “Er is niet aan een alternatief uit art. 6:230c jo. 6:234 BW voldaan, waardoor BV geen redelijke mogelijkheid
heeft geboden in de zin van art. 6:233 sub b BW. Hierdoor is vernietiging op grond van art. 6:233 sub b BW mogelijk.
Stap 1: leerstuk en rechtsvraag
Leerstuk: informatieplicht met betrekking tot de algemene voorwaarden
Rechtsvraag: heeft BV voldaan aan de informatieplicht (zoals neergelegd in art. 6:234 BW)? NB: de algemene
voorwaarden zijn gemakkelijk in te zien op www.BV.nl/algemenevoorwaarden.
Stap 2: maatstaf
6:233 sub b, 6:234, 6:235, 6:230c BW
HR eiseres/verweerster
Stap 3: toepassen
Uit r.o. 3.2.3 HR eiseres/verweerster volgt dat een webadres gemakkelijk elektronisch toegankelijk is.
Stap 4: conclusie
Bv. “Er is een alternatief uit art. 6:230c jo. 6:234 BW geboden, waardoor BV een redelijke mogelijkheid heeft
geboden in de zin van art. 6:233 sub b BW. Hierdoor is vernietiging op grond van art. 6:233 sub b BW niet mogelijk.
Leerstuk 3: afgebroken onderhandelingen
