PLICHTENLEER
LES 1: INLEIDING 2
LES 2: WETTELIJKE VERANKERING 4
LES 3: BEROEPSGEHEIM EN SCHULDIG VERZUIM 8
LES 4: TAKKEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID 12
LES 5: WET VAN HET PATIËNTENRECHT 14
LES 6: KWALITEITSWET 18
LES 7: PLICHTENLEER IN PRAKTIJK 21
LES 8: PRINCIPES VAN BIOMEDISCHE ETHIEK 24
LES 9: ETHISCHE WETTEN 27
LES 10: AANSPRAKELIJKHEID 29
1
, LES 1: INLEIDING
Recht en ethiek
Recht en ethiek hebben grote overlap, maar zijn toch verschillend. Deontologie wordt letterlijk
vertaald als plichtenleer, “professional ethics”. In een beroepskader zijn dit absolute gedragsregels
die vaak gelden als normen. Het leidt tot dagelijks besef, ethisch handelen dat in kleinigheden zit.
Definitie van recht
● Geheel van regels
○ = Niet één bepaling, maar het gehele systeem
● In een bepaalde maatschappij op een bepaald ogenblik
○ Wijst op het veranderlijke, het relatieve
○ Recht verandert continu, moeten we aandacht aan besteden
● Door een daartoe bevoegde overheid opgelegd
○ Belang: anders onwettig recht
● Afdwingbaar
○ Indien niet afdwingbaar, slechts een advies
○ Zijn dus straffen aan gekoppeld
Bronnen van recht
Wet Schriftelijke weergave van een door een overheid of wetgeving opgelegde
rechtsregel die algemeen geldig is
● De Wet in formele zin (=de vorm)
○ Alles beslist door het Federaal Parlement
○ Staat letterlijk ‘Wet van …’
● De Wet in materiële zin (=de inhoud)
○ Wat houdt de wet echt in, de besluiten
Alles wat door het Federaal Parlement beslist wordt is een wet in formele zin, maar
niet altijd in materiële zin.
Bijv. “Volgende zondag is nationale feestdag" → Geen gedragsregel, een algemene beslissing
Rechtspraak Geheel van uitspraken van hoven en rechtbanken. Zorgt voor praktijk, toetsing van
hoe het recht wordt toegepast. Rechter doet een uitspraak die bindend is voor de
betrokken partijen.
Rechtsleer Geheel van opvattingen die leven bij rechtsgeleerden, de theorie rond het recht.
Gewoonte Gewoonterecht, in België een ondergeschikte bron van recht. Langdurige,
algemeen aanvaarde gebruiken en tradities binnen een gemeenschap.
Billijkheid Instrument om te remediëren, wanneer recht niet meer leidt tot rechtvaardigheid.
Wanneer het toepassen van de wet leidt tot onrechtvaardigheid, zal de rechter
beroep doen op de billijkheid.
2
,Scheiding der machten
⇨ Drie machten die elkaar stabiliseren. Als één macht te sterk wordt, werken de andere twee
machten samen om het evenwicht te herstellen. ‘= spreiding der machten’
● Wetgevende macht (WM)
○ Koning + parlement (= Senaat + Kamer van volksvertegenwoordigers)
○ Bepaalt de inhoud van de wetten en het recht
● Uitvoerende macht (UM)
○ Koning + regering
○ Uitvoering van de wetten
○ Moeten een meerderheid krijgen in het parlement
○ * Mag niet beslissen of er een straf staat op het niet-vaccineren, ookal is er een
verplichting gekomen
● Rechterlijke macht (RM)
○ Hoven en rechtbanken
○ Wetten toepassen, interpreteren, controleren
Staatsstructuur
⇨ Zes regeringen opgedeeld over de gemeenschappen en gewesten, behandelen territorium- en
persoonsgebonden materies
● Federale regering van België
● Vlaamse regering (= Vlaamse gemeenschap en Vlaams gewest)
● Waals gewest
● Brussels Hoofdstedelijk gewest
● Franstalige gemeenschap
● Duitstalige gemeenschap
↳ Geen hiërarchie
↳ De Federale regering heeft residuaire bevoegdheden. Wat door staatshervorming is toegewezen
aan deelregeringen, hoort niet meer tot de federale regering.
Structuur van hoven en rechtbanken
● Wel hiërarchie
● Verloopt volgens procedure
○ Strafrechtelijke procedure
○ Burgerrechtelijke procedure
● Bevoegdheden liggen wettelijk vast
3
, LES 2: WETTELIJKE VERANKERING
Inleiding
Het beroep kinesitherapeut is volgens het KB nr. 78 mee opgenomen in de Wet betreffende
Uitoefening van Gezondheidsberoepen (WUG) en de Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Wet (ZIV).
De WUG is voorzien in een aantal beroepen, waarbij elk beroep zijn eigen hoofdstuk heeft.
WUG Hoofdstuk 3 - kinesitherapeut
[...] mag niemand de kinesitherapie uitoefenen die niet houder is van een erkenning afgegeven door
de Minister tot wiens bevoegdheid de Volksgezondheid behoort.
De erkenning mag enkel toegekend worden aan de houder van een universitair diploma in
kinesitherapie (of een diploma van hoger onderwijs buiten de universiteit in kinesitherapie) dat een
opleiding in het kader van een voltijds onderwijs bekroont dat ten minste vier studiejaren omvat.
Handelingen die mogen uitgevoerd worden door een kinesitherapeut:
● Systematische handelingen
○ Lichaamsoefening therapie
○ Massagetherapie
○ Fysische therapie
● Verrichten van onderzoeken en opstellen van balansen vd motoriek (diagnostische oppuntstelling)
● Concipiëren en uitwerken van behandeling (behandelplan opstellen)
● Perinatale kinesitherapie en bekkenbodemreëducatie
De koning kan de handelingen nader bepalen, de wet is vatbaar voor aanpassing/actualisering.
Voorschrift voor de kinesitherapeut
De kinesitherapeut mag enkel kinesitherapie uitvoeren op grond van een voorschrift dat is van
iemand gemachtigd om geneeskunde of tandheelkunde (temporomandibulaire) uit te voeren.
Verplicht voorschrift
● Schriftelijk (ook elektronisch/ fax)
● Diagnose en eventuele contra-indicaties
● Maximum aantal behandelingen
● Gegevens (tand) arts
↳ Facultatief: gevraagde prestaties, instemming om daarvan af te wijken, vraag naar verslag
De koning kan ook een lijst vaststellen van redenen waarom en de situaties waarin personen erkend
krachtens §1 (artsen en tandartsen) kunnen afwijken van de voorwaarden op een voorschrift.
● Vatbaar voor aanpassingen
● Opening naar Directe Toegang Kinesitherapie (DTK)
4
,Bijzondere beroepstitels (BBT) en bijzondere beroepsbekwaamheden (BBB)
● Hoofdstuk 8
● Koning stelt de lijst van BBT en BBB vast
Iemand krijgt de erkenning als hij/zij de procedure volgt die de koning heeft vastgelegd en voldoet
aan de erkenningscriteria die de Minister van Volksgezondheid, met advies van de bevoegde raden,
heeft bepaald.
Lijst van BBB:
● Cardiovasculaire kinesitherapie
● Respiratoire kinesitherapie
● Manuele therapie
● Neurologische kinesitherapie
● Pediatrische kinesitherapie
● Bekkenbodemreëducatie en perinatale kinesitherapie
Voor de BBB’s zijn er:
● Algemene erkenningscriteria (MB)
● Bijzondere erkenningscriteria (MB)
Een BBB in uitvoering is een BBT.
De exclusieve uitoefening van de specialiteit, kan gelden als een van de criteria voor de verkrijging en
het behoud van de erkenning.
5
,De ZIV-wet
Nomenclatuur Gecodeerde lijst met geneeskundige prestaties die geheel/gedeeltelijk
terugbetaald worden door de verplichte verzekering voor geneeskundige
verzorging.
Verplicht:
● Prestaties moeten voorgeschreven worden
● Verplichte gegevens
(naam px en voorschrijver, RIZIV-nummer, handtekening, datum, diagnose, anatomische lokalisatie,
max aantal behandelingen, aanvangsdatum)
● Vermelding huisbezoek
● Verzoek schriftelijk verslag
● Elementen die 2e zitten/zelfde dag rechtvaardigen
● NN en datum chirurgische ingreep
● Behandeling na consultatief onderzoek
Facultatief:
● Frequentie
● Diagnostische elementen
● Concept van behandeling
De kinesitherapeut mag het concept en de frequentie van de behandeling
wijzigen met toestemming van de voorschrijvende arts (te vermelden in het
kinesitherapeutisch dossier).
Een behandeling dient aan te vangen binnen een periode van 2 maanden (vanaf
datum voorschrift).
Overeenkomst Omschrijft wat de honoraria en hun terugbetalingswijze betreft zoals zij bepaald
zijn bij de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige
verzorging en uitkeringen. De betrekkingen tussen de kinesitherapeuten en de
rechthebbende van de verzekering.
● Elke verstrekking → rangnummer
● Sleutelletter M voor de kinesitherapeuten
● Codenummer verschilt voor eenzelfde verstrekking naargelang de plaats
waar de verstrekking wordt verricht
● Andere elementen in de overeenkomst:
○ Telematica premie
○ Verplaatsingsvergoeding
○ Toegestane afwijking op ereloon
○ …
6
,Structurele verankering
● Wordt veel federaal geregeld → FOD Volksgezondheid, RIZIV
● Wat in de gemeenschappen? Er is een overdracht van de bevoegdheden tgv de zesde
staatshervorming
FOD Volksgezondheid:
⇨ Voor de erkenning zelf is er:
● Federale Raad voor Kinesitherapie
● Erkenningscommissie (2 Kamers)
● Planningscommissie
● Geneeskundige commissie (provinciaal)
Federale Raad voor kinesitherapie:
● 14 kinesitherapeuten + 6 artsen + 2 ambtenaren
● Opdracht → advies verstrekken
● Op vraag of eigen initiatief aan Minister VG
● Op vraag aan Gemeenschapsregeringen
Erkenningscommissie:
● Bestaat uit twee kamers (NL/FR)
● Samengesteld uit:
○ 4 kinesitherapeuten, voorgedragen door beroepsverenigingen
○ 4 kinesitherapeuten, voorgedragen door universiteiten/ hogescholen
● Hebben een overgedragen bevoegdheid (1/07/2014)
● De oprichting van een Erkenningscommissie in gemeenschappen is momenteel in uitvoering
● Tot 31/12/2015 werd dit uitgevoerd door de FOD VG, in opdracht van gemeenschappen
7
, LES 3: BEROEPSGEHEIM EN SCHULDIG VERZUIM
(Medisch) Beroepsgeheim
Van toepassing op alle beroepen van de ‘Wet Uitoefeningen van de Gezondheidszorg (WUG)’ +
aanverwanten zoals OCMW, onderwijs, jeugdhulp, CLB, advocaten
⇔ Advocaten: beroepsgeheim is veel absoluter, geen uitzonderingen
Art. 458 S.W.
Geneesheren (artsen), heelkundigen, officieren van gezondheid, apothekers, vroedvrouwen en alle
andere personen die vanuit hun staat of beroep kennis dragen van geheimen die hun zijn
toevertrouwd (privézaken die door de context kenbaar worden, bv. door anderen in dezelfde
ruimte een gesprek te horen voeren (*)) en deze bekendmaken buiten het geval dat zij geroepen
worden om in rechte (of voor een parlementaire onderzoekscommissie) getuigenis af te leggen en
buiten het geval dat de wet, het decreet of de ordonnantie hen verplicht of toelaat die geheimen
bekend te maken, worden gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot een jaar en een
geldboete van honderd euro tot vijfhonderd euro of met een van die straffen alleen
Art. 458 voorziet enkele uitzonderingen op de zwijgplicht. Men is niet strafbaar indien men
vertrouwelijke informatie bekend maakt
● Wanneer de Wet (of decreet, of ordonnantie) het verplicht (=spreekplicht) of toelaat (=spreekrecht)
● Onder ede voor de rechtbank of een parlementaire onderzoekscommissie (=spreekrecht)
Daarnaast zijn er nog enkele door de rechtsleer en rechtspraak erkende uitzonderingen
● Verdediging in rechte (als je jezelf moet verdedigen, mag je zaken aanduiden die in vertrouwen zijn meegedeeld)
● Noodtoestand (als zwijgplicht doorbreken de enige manier is om een acuut ernstig gevaar af te wenden)
Schenden van beroepsgeheim
Art. 458 S.W. stelt dat iemand niet vervolgd kan worden wanneer hij of zij het beroepsgeheim
schendt in het kader van een getuigenis voor een parlementaire onderzoekscommissie, of “in
rechte”. Je zwijgplicht wordt dus een spreekrecht.
Ditzelfde geldt echter niet wanneer men gehoord wordt door de politie of parket. In dit geval mag
een hulpverlener zijn beroepsgeheim niet doorbreken! Tijdens een politieverhoor kan je dus niets
verklaren, je kan wel aangeven dat je “voor de rechtbank" wel bereid zou zijn getuigenis af te leggen.
➔ Getuigenis rechtbank: beroepsgeheim kan geschonden worden
➔ Getuigenis politierechtbank: beroepsgeheim kan nooit geschonden worden
8
LES 1: INLEIDING 2
LES 2: WETTELIJKE VERANKERING 4
LES 3: BEROEPSGEHEIM EN SCHULDIG VERZUIM 8
LES 4: TAKKEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID 12
LES 5: WET VAN HET PATIËNTENRECHT 14
LES 6: KWALITEITSWET 18
LES 7: PLICHTENLEER IN PRAKTIJK 21
LES 8: PRINCIPES VAN BIOMEDISCHE ETHIEK 24
LES 9: ETHISCHE WETTEN 27
LES 10: AANSPRAKELIJKHEID 29
1
, LES 1: INLEIDING
Recht en ethiek
Recht en ethiek hebben grote overlap, maar zijn toch verschillend. Deontologie wordt letterlijk
vertaald als plichtenleer, “professional ethics”. In een beroepskader zijn dit absolute gedragsregels
die vaak gelden als normen. Het leidt tot dagelijks besef, ethisch handelen dat in kleinigheden zit.
Definitie van recht
● Geheel van regels
○ = Niet één bepaling, maar het gehele systeem
● In een bepaalde maatschappij op een bepaald ogenblik
○ Wijst op het veranderlijke, het relatieve
○ Recht verandert continu, moeten we aandacht aan besteden
● Door een daartoe bevoegde overheid opgelegd
○ Belang: anders onwettig recht
● Afdwingbaar
○ Indien niet afdwingbaar, slechts een advies
○ Zijn dus straffen aan gekoppeld
Bronnen van recht
Wet Schriftelijke weergave van een door een overheid of wetgeving opgelegde
rechtsregel die algemeen geldig is
● De Wet in formele zin (=de vorm)
○ Alles beslist door het Federaal Parlement
○ Staat letterlijk ‘Wet van …’
● De Wet in materiële zin (=de inhoud)
○ Wat houdt de wet echt in, de besluiten
Alles wat door het Federaal Parlement beslist wordt is een wet in formele zin, maar
niet altijd in materiële zin.
Bijv. “Volgende zondag is nationale feestdag" → Geen gedragsregel, een algemene beslissing
Rechtspraak Geheel van uitspraken van hoven en rechtbanken. Zorgt voor praktijk, toetsing van
hoe het recht wordt toegepast. Rechter doet een uitspraak die bindend is voor de
betrokken partijen.
Rechtsleer Geheel van opvattingen die leven bij rechtsgeleerden, de theorie rond het recht.
Gewoonte Gewoonterecht, in België een ondergeschikte bron van recht. Langdurige,
algemeen aanvaarde gebruiken en tradities binnen een gemeenschap.
Billijkheid Instrument om te remediëren, wanneer recht niet meer leidt tot rechtvaardigheid.
Wanneer het toepassen van de wet leidt tot onrechtvaardigheid, zal de rechter
beroep doen op de billijkheid.
2
,Scheiding der machten
⇨ Drie machten die elkaar stabiliseren. Als één macht te sterk wordt, werken de andere twee
machten samen om het evenwicht te herstellen. ‘= spreiding der machten’
● Wetgevende macht (WM)
○ Koning + parlement (= Senaat + Kamer van volksvertegenwoordigers)
○ Bepaalt de inhoud van de wetten en het recht
● Uitvoerende macht (UM)
○ Koning + regering
○ Uitvoering van de wetten
○ Moeten een meerderheid krijgen in het parlement
○ * Mag niet beslissen of er een straf staat op het niet-vaccineren, ookal is er een
verplichting gekomen
● Rechterlijke macht (RM)
○ Hoven en rechtbanken
○ Wetten toepassen, interpreteren, controleren
Staatsstructuur
⇨ Zes regeringen opgedeeld over de gemeenschappen en gewesten, behandelen territorium- en
persoonsgebonden materies
● Federale regering van België
● Vlaamse regering (= Vlaamse gemeenschap en Vlaams gewest)
● Waals gewest
● Brussels Hoofdstedelijk gewest
● Franstalige gemeenschap
● Duitstalige gemeenschap
↳ Geen hiërarchie
↳ De Federale regering heeft residuaire bevoegdheden. Wat door staatshervorming is toegewezen
aan deelregeringen, hoort niet meer tot de federale regering.
Structuur van hoven en rechtbanken
● Wel hiërarchie
● Verloopt volgens procedure
○ Strafrechtelijke procedure
○ Burgerrechtelijke procedure
● Bevoegdheden liggen wettelijk vast
3
, LES 2: WETTELIJKE VERANKERING
Inleiding
Het beroep kinesitherapeut is volgens het KB nr. 78 mee opgenomen in de Wet betreffende
Uitoefening van Gezondheidsberoepen (WUG) en de Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Wet (ZIV).
De WUG is voorzien in een aantal beroepen, waarbij elk beroep zijn eigen hoofdstuk heeft.
WUG Hoofdstuk 3 - kinesitherapeut
[...] mag niemand de kinesitherapie uitoefenen die niet houder is van een erkenning afgegeven door
de Minister tot wiens bevoegdheid de Volksgezondheid behoort.
De erkenning mag enkel toegekend worden aan de houder van een universitair diploma in
kinesitherapie (of een diploma van hoger onderwijs buiten de universiteit in kinesitherapie) dat een
opleiding in het kader van een voltijds onderwijs bekroont dat ten minste vier studiejaren omvat.
Handelingen die mogen uitgevoerd worden door een kinesitherapeut:
● Systematische handelingen
○ Lichaamsoefening therapie
○ Massagetherapie
○ Fysische therapie
● Verrichten van onderzoeken en opstellen van balansen vd motoriek (diagnostische oppuntstelling)
● Concipiëren en uitwerken van behandeling (behandelplan opstellen)
● Perinatale kinesitherapie en bekkenbodemreëducatie
De koning kan de handelingen nader bepalen, de wet is vatbaar voor aanpassing/actualisering.
Voorschrift voor de kinesitherapeut
De kinesitherapeut mag enkel kinesitherapie uitvoeren op grond van een voorschrift dat is van
iemand gemachtigd om geneeskunde of tandheelkunde (temporomandibulaire) uit te voeren.
Verplicht voorschrift
● Schriftelijk (ook elektronisch/ fax)
● Diagnose en eventuele contra-indicaties
● Maximum aantal behandelingen
● Gegevens (tand) arts
↳ Facultatief: gevraagde prestaties, instemming om daarvan af te wijken, vraag naar verslag
De koning kan ook een lijst vaststellen van redenen waarom en de situaties waarin personen erkend
krachtens §1 (artsen en tandartsen) kunnen afwijken van de voorwaarden op een voorschrift.
● Vatbaar voor aanpassingen
● Opening naar Directe Toegang Kinesitherapie (DTK)
4
,Bijzondere beroepstitels (BBT) en bijzondere beroepsbekwaamheden (BBB)
● Hoofdstuk 8
● Koning stelt de lijst van BBT en BBB vast
Iemand krijgt de erkenning als hij/zij de procedure volgt die de koning heeft vastgelegd en voldoet
aan de erkenningscriteria die de Minister van Volksgezondheid, met advies van de bevoegde raden,
heeft bepaald.
Lijst van BBB:
● Cardiovasculaire kinesitherapie
● Respiratoire kinesitherapie
● Manuele therapie
● Neurologische kinesitherapie
● Pediatrische kinesitherapie
● Bekkenbodemreëducatie en perinatale kinesitherapie
Voor de BBB’s zijn er:
● Algemene erkenningscriteria (MB)
● Bijzondere erkenningscriteria (MB)
Een BBB in uitvoering is een BBT.
De exclusieve uitoefening van de specialiteit, kan gelden als een van de criteria voor de verkrijging en
het behoud van de erkenning.
5
,De ZIV-wet
Nomenclatuur Gecodeerde lijst met geneeskundige prestaties die geheel/gedeeltelijk
terugbetaald worden door de verplichte verzekering voor geneeskundige
verzorging.
Verplicht:
● Prestaties moeten voorgeschreven worden
● Verplichte gegevens
(naam px en voorschrijver, RIZIV-nummer, handtekening, datum, diagnose, anatomische lokalisatie,
max aantal behandelingen, aanvangsdatum)
● Vermelding huisbezoek
● Verzoek schriftelijk verslag
● Elementen die 2e zitten/zelfde dag rechtvaardigen
● NN en datum chirurgische ingreep
● Behandeling na consultatief onderzoek
Facultatief:
● Frequentie
● Diagnostische elementen
● Concept van behandeling
De kinesitherapeut mag het concept en de frequentie van de behandeling
wijzigen met toestemming van de voorschrijvende arts (te vermelden in het
kinesitherapeutisch dossier).
Een behandeling dient aan te vangen binnen een periode van 2 maanden (vanaf
datum voorschrift).
Overeenkomst Omschrijft wat de honoraria en hun terugbetalingswijze betreft zoals zij bepaald
zijn bij de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige
verzorging en uitkeringen. De betrekkingen tussen de kinesitherapeuten en de
rechthebbende van de verzekering.
● Elke verstrekking → rangnummer
● Sleutelletter M voor de kinesitherapeuten
● Codenummer verschilt voor eenzelfde verstrekking naargelang de plaats
waar de verstrekking wordt verricht
● Andere elementen in de overeenkomst:
○ Telematica premie
○ Verplaatsingsvergoeding
○ Toegestane afwijking op ereloon
○ …
6
,Structurele verankering
● Wordt veel federaal geregeld → FOD Volksgezondheid, RIZIV
● Wat in de gemeenschappen? Er is een overdracht van de bevoegdheden tgv de zesde
staatshervorming
FOD Volksgezondheid:
⇨ Voor de erkenning zelf is er:
● Federale Raad voor Kinesitherapie
● Erkenningscommissie (2 Kamers)
● Planningscommissie
● Geneeskundige commissie (provinciaal)
Federale Raad voor kinesitherapie:
● 14 kinesitherapeuten + 6 artsen + 2 ambtenaren
● Opdracht → advies verstrekken
● Op vraag of eigen initiatief aan Minister VG
● Op vraag aan Gemeenschapsregeringen
Erkenningscommissie:
● Bestaat uit twee kamers (NL/FR)
● Samengesteld uit:
○ 4 kinesitherapeuten, voorgedragen door beroepsverenigingen
○ 4 kinesitherapeuten, voorgedragen door universiteiten/ hogescholen
● Hebben een overgedragen bevoegdheid (1/07/2014)
● De oprichting van een Erkenningscommissie in gemeenschappen is momenteel in uitvoering
● Tot 31/12/2015 werd dit uitgevoerd door de FOD VG, in opdracht van gemeenschappen
7
, LES 3: BEROEPSGEHEIM EN SCHULDIG VERZUIM
(Medisch) Beroepsgeheim
Van toepassing op alle beroepen van de ‘Wet Uitoefeningen van de Gezondheidszorg (WUG)’ +
aanverwanten zoals OCMW, onderwijs, jeugdhulp, CLB, advocaten
⇔ Advocaten: beroepsgeheim is veel absoluter, geen uitzonderingen
Art. 458 S.W.
Geneesheren (artsen), heelkundigen, officieren van gezondheid, apothekers, vroedvrouwen en alle
andere personen die vanuit hun staat of beroep kennis dragen van geheimen die hun zijn
toevertrouwd (privézaken die door de context kenbaar worden, bv. door anderen in dezelfde
ruimte een gesprek te horen voeren (*)) en deze bekendmaken buiten het geval dat zij geroepen
worden om in rechte (of voor een parlementaire onderzoekscommissie) getuigenis af te leggen en
buiten het geval dat de wet, het decreet of de ordonnantie hen verplicht of toelaat die geheimen
bekend te maken, worden gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot een jaar en een
geldboete van honderd euro tot vijfhonderd euro of met een van die straffen alleen
Art. 458 voorziet enkele uitzonderingen op de zwijgplicht. Men is niet strafbaar indien men
vertrouwelijke informatie bekend maakt
● Wanneer de Wet (of decreet, of ordonnantie) het verplicht (=spreekplicht) of toelaat (=spreekrecht)
● Onder ede voor de rechtbank of een parlementaire onderzoekscommissie (=spreekrecht)
Daarnaast zijn er nog enkele door de rechtsleer en rechtspraak erkende uitzonderingen
● Verdediging in rechte (als je jezelf moet verdedigen, mag je zaken aanduiden die in vertrouwen zijn meegedeeld)
● Noodtoestand (als zwijgplicht doorbreken de enige manier is om een acuut ernstig gevaar af te wenden)
Schenden van beroepsgeheim
Art. 458 S.W. stelt dat iemand niet vervolgd kan worden wanneer hij of zij het beroepsgeheim
schendt in het kader van een getuigenis voor een parlementaire onderzoekscommissie, of “in
rechte”. Je zwijgplicht wordt dus een spreekrecht.
Ditzelfde geldt echter niet wanneer men gehoord wordt door de politie of parket. In dit geval mag
een hulpverlener zijn beroepsgeheim niet doorbreken! Tijdens een politieverhoor kan je dus niets
verklaren, je kan wel aangeven dat je “voor de rechtbank" wel bereid zou zijn getuigenis af te leggen.
➔ Getuigenis rechtbank: beroepsgeheim kan geschonden worden
➔ Getuigenis politierechtbank: beroepsgeheim kan nooit geschonden worden
8
