Inhoud
H1 – inleidende begrippen ..................................................................................................... 10
1. Parenchymateuze organen ......................................................................................... 10
1.1 Parenchym ........................................................................................................ 10
1.2 Stroma of interstitium......................................................................................... 10
1.3 Organisatie ........................................................................................................ 11
2. Holle of buisvormige organen ..................................................................................... 11
2.1 Tunica mucosa................................................................................................... 11
2.2 Tela submucosa ................................................................................................. 12
2.3 Tunica muscularis .............................................................................................. 12
2.4 Tunica adventitia / tunica serosa ......................................................................... 12
3. Weefselregeneratie .................................................................................................... 13
3.1 Fysiologische vernieuwing .................................................................................. 13
3.2 Vernieuwing na letsel ......................................................................................... 13
4. Klieren ....................................................................................................................... 13
H2 - circulatiestelsel ............................................................................................................. 14
1. Bloedvatenstelsel - arterie (slagader) ......................................................................... 14
1.1 Algemeenheden ................................................................................................. 14
1.2 Grote en middelgrote arteries (enkele cm tot 0,5 mm).......................................... 14
1.3 Arteriole (kleine slagader: 20 tot 500 µm) ............................................................ 15
1.4 Precapillair of metarteriole (diameter = capillair) ................................................. 15
1.5 Speciale arterietypes.......................................................................................... 15
2. Bloedvatenstelsel - capillair haarvat .......................................................................... 17
2.1 Algemeenheden ....................................................................................................... 17
2.2 Gewone capillairen of gewone haarvaten ............................................................ 17
2.3 Sinusoïden......................................................................................................... 17
2.4 Sinus ................................................................................................................. 18
H3 - zenuwstelsel ................................................................................................................. 18
1. Perifeer zenuwstelsel ................................................................................................. 19
1.1 Zenuw ............................................................................................................... 19
1.2 Ganglia: groepering van neuronen buiten CZS ..................................................... 20
2. PZS - afferente differentiaties..................................................................................... 20
2.1 Algemeenheden ................................................................................................. 20
1
, 2.2 Naakte zenuwuitlopers ....................................................................................... 20
2.3 Eigenlijke receptororgaantjes .............................................................................. 20
3. PZS - efferente differentiaties..................................................................................... 23
3.1 Motorische eindplaat = axosomatische synaps ................................................... 23
3.2 Overige neuro-effectorverbindingen.................................................................... 23
4. Interneuronale synapsen............................................................................................ 24
4.1 Algemeenheden ................................................................................................. 24
4.2 Bouw van interneuronale synaps ........................................................................ 24
4.3 Indeling interneuronale synapsen ....................................................................... 24
5. Centraal zenuwstelsel ................................................................................................ 25
5.1 Embryonale oorsprong/ontwikkeling ................................................................... 25
5.2 CZ – het ruggenmerg........................................................................................... 26
5.3 CZ – hersenstam ................................................................................................ 27
5.4 CZ – kleine hersenen of cerbellum ...................................................................... 28
5.5 CZ – grotere hersenen of cerebrum ..................................................................... 29
6. Hersenen- en ruggenmergvliezen of meningen ............................................................ 31
7. Plexus choroideus...................................................................................................... 32
8. Cerebrospinaal vocht ................................................................................................. 32
9. Bloedvaten ................................................................................................................ 33
H4 - Lymfoïd stelsel .............................................................................................................. 34
1. Algemene inleiding .................................................................................................... 34
2. Cellen van het immuunsysteem ................................................................................. 34
2.1 Vrij (migrerende) cellen (competente cellen) ....................................................... 34
2.2 Vaste (structurele) cellen .................................................................................... 35
3. Vrije cellen – lymfocyten............................................................................................. 35
3.1 Morfologie ......................................................................................................... 35
3.2 Levensloop ........................................................................................................ 35
3.3 Na contact met specifiek antigeen => activering, proliferatie en differentiatie tot
“effector”- en “geheugen”- cel (immuunrespons) ............................................................ 35
3.4 Communicatie tussen cellen onderling ............................................................... 36
4. Vrije cellen – eosinofielen ........................................................................................... 37
5. Vrije cellen – basofielen en mastcellen ....................................................................... 38
6. Vrije cellen – antigeen-presenterende cellen ............................................................... 39
6.1 Macrofagen ........................................................................................................ 40
6.2 Dendrietcellen ................................................................................................... 40
6.3 B-lymfocyten ..................................................................................................... 41
2
, 7. Exogeen – endogeen antigeen..................................................................................... 41
8. Interacties ................................................................................................................. 42
9. Vaste cellen ............................................................................................................... 44
9.1 Cellen van mesenchymale oorsprong ................................................................. 44
9.2 Cellen van epitheliale oorsprong ......................................................................... 44
10. Lymfoïde organen .................................................................................................. 44
10.1 Basisstructuur = reticulair BW ............................................................................ 44
10.2 Primaire lymfoïde organen .................................................................................. 45
10.3 Secundaire lymfoïde organen ............................................................................. 49
H5 – spijsverteringsbuis ......................................................................................................... 61
1. Spijsverteringsstelsel ................................................................................................. 61
2. Buis - algemeenheden ............................................................................................... 62
3. Buis – mondholte ....................................................................................................... 63
4. Buis – farynx (pharynx)................................................................................................ 67
5. Buis - slokdarm (oesophagus) .................................................................................... 69
6. Buis - voormagen (proventriculus).............................................................................. 71
6.1 Algemeenheden ................................................................................................. 71
6.2 Wand ................................................................................................................. 71
6.3 Voormagenbarrière ............................................................................................ 72
6.4 Speciale differentiaties ....................................................................................... 74
7. Buis - maag (ventriculus, gaster) ................................................................................ 75
7.1 Algemeenheden ................................................................................................. 75
7.2 T mucosa ........................................................................................................... 75
7.3 T. submucosa..................................................................................................... 79
7.4 T muscularis ...................................................................................................... 79
7.5 T serosa ............................................................................................................. 79
7.6 Speciale differentiaties ....................................................................................... 79
8. Buis - dunne darm (intestinum tenue) ........................................................................ 80
8.1 Algemeenheden ................................................................................................. 80
8.2 T mucosa ........................................................................................................... 80
8.3 T submucosa ..................................................................................................... 83
8.4 T muscularis ...................................................................................................... 84
8.5 T serosa ............................................................................................................. 84
9. Buis - dikke darm (intestinum crassum)...................................................................... 84
9.1 Algemeenheden ................................................................................................. 84
9.2 T mucosa (caecum, colon, rectum) ..................................................................... 84
3
, 9.3 T submucosa (caecum, colon, rectum) ............................................................... 84
9.4 T muscularis (caecum, colon, rectum) ................................................................ 85
9.5 T serosa / adventitia (caecum, colon, rectum) ..................................................... 85
9.6 T mucosa (anaalkanaal)...................................................................................... 85
9.7 T submucosa (anaalkanaal) ................................................................................ 85
9.8 T muscularis (anaalkanaal) ................................................................................. 85
9.9 T adventitia (anaalkanaal) ................................................................................... 85
9.10 Diersoortspecifieke verschillen ........................................................................... 85
10. Buis – afweer (aspecifiek & specifiek)...................................................................... 86
11. Buis – bloed- en lymfecirculatie .............................................................................. 87
11.1 Bloedcirculatie................................................................................................... 87
11.2 Lymfecirculatie .................................................................................................. 88
12. Buis – bezenuwing .................................................................................................. 88
H6 - Spijsverteringsklieren ..................................................................................................... 89
1. Grote speekselklieren (gll. Salivariae majores) ............................................................ 89
1.1 Algemene opbouw ............................................................................................. 89
1.2 Secretorische eindstukken ................................................................................. 90
1.3 Afvoerwegen ...................................................................................................... 91
1.4 Aard van secreet ....................................................................................................... 92
2. Alvleesklier of pancreas ............................................................................................. 93
2.1 Algemene bouw ................................................................................................. 93
2.2 Exocrien deel: samengestelde acineuze klier....................................................... 93
2.3 Endocrien deel: pancreaseilandjes van Langerhans ............................................ 95
3. Lever of hepar ............................................................................................................ 96
3.1 Algemeenheden ................................................................................................. 96
3.2 Algemene structuur............................................................................................ 97
3.3 Circulatie ......................................................................................................... 100
3.4 Regeneratie...................................................................................................... 101
3.5 Adaptatie ......................................................................................................... 101
3.6 Galafvoerwegen ............................................................................................... 101
H7 – Ademhalingsstelsel...................................................................................................... 102
1. Algemeenheden ...................................................................................................... 102
2. Neusholte (cavum nasi) ........................................................................................... 102
2.1 Algemeenheden ............................................................................................... 102
2.2 Regio cutanea (vestibulum nasi) ....................................................................... 103
2.3 Regio respiratoria ............................................................................................. 103
4