Health Communication
Tentamen
WEEK 1
Bartholomew Eldredge, L. K., Markham, C. M., Ruiter, R. A. C., Fernández, M. E.,
Kok, G., & Parcel, G. S. (2016). Planning health promotion programs: An
intervention mapping approach (4th ed.). Jossey-Bass Inc. Read Chapter 1.
Overview of Intervention Mapping pp. 3 – 21 (until Posing
Questions, excluding box pp. 4 - 7)]
Intervention Mapping (IM) = een systematisch framework (kader) voor het
nemen van beslissingen bij het plannen, implementeren en evalueren van
gezondheidsprogramma’s. Het doel is om ervoor te zorgen dat interventies
gebaseerd zijn op theory and evidence in plaats van alleen op intuïtie
Gebaseerd op wetenschappelijke theorieën
Onderbouwd met empirisch bewijs
Passend bij de doelgroep en context
6 Stappen van Intervention Mapping:
STAP 1: Logic Model of The Problem (Needs Assessment)
Vraag: Wat is het probleem? → Er wordt een uitgebreide probleemanalyse
uitgevoerd. Het doel is om inzicht te krijgen in:
Het gezondheidsprobleem (via interviews met target group)
De population most at risk (= target group)
De gedrags- en omgevingsfactoren die bijdragen aan dit probleem
(behavioral and environmental causes) → hun importance en changeability
(= target of intervention)
Het doel van de interventie (= program objective)
Health Communication Tentamen 1
, → Je werkt van rechts naar links in dit model
VB: Gay Cruise: Gezondheidsprobleem = HIV infecties onder MSM (mannen die
seks hebben met mannen)
STAP 2: Program Outcomes and Objectives
Vraag: Wat moet er precies veranderen? → Focus wordt verlegd van het
probleem naar de gewenste verandering. O.b.v. het logic model of the problem
worden:
Gedragsuitkomsten geformuleerd voor de doelgroep
Omgevingsuitkomsten geformuleerd voor relevante omgevingsagenten
Vervolgens worden deze uitkomsten opgesplitst in:
Performance objectives (prestatiedoelstellingen) = de beschrijving van de
specifieke gedragingen die de risicogroep of de omgevingsfactoren moeten
vertonen om de gewenste verandering te bereiken
VB: Make a decision to use condoms on e-date, carry enough condoms and
lube when having a date, express wish to use condoms in chat profile etc.
Change objectives (veranderingsdoelen) = specificeren welke
determinanten (voorspellers) moeten veranderen om het gewenste gedrag
of de gewenste omgevingsverandering te realiseren (je koppelt
prestatiedoel aan een determinant, wordt vaak weergegeven in een matrix)
VB: Performance objective = Make a decision to use condoms on e-date →
Determinant = Self-efficacy → Change objective = Express confidence in using
condoms during all anal sex with e-dates
STAP 3: Program Design
Health Communication Tentamen 2
, Vraag: Hoe gaan we dat doen? → De theorie- en evidence-based
verandermethoden worden geselecteerd die aansluiten bij de eerder
vastgestelde determinanten. Verander methoden zijn algemene theoretische
technieken (VB: modeling, feedback, zelfmonitoring) die gedragsverandering
kunnen bewerkstelligen
Selecteer theorie gebaseerde veranderingsmethoden
VB: Modeling = laten leren door observatie en imitatie → Gay Cruise:
Condom instruction video with explicit modeling
STAP 4: Program Production
→ Richt zich op het ontwikkelen en testen ven interventie materialen. Dit omvat
onder andere:
De programmastructuur en -organisatie verfijnen
Plannen opstellen voor programmamateriaal
Berichten, materiaal en protocollen opstellen
Materiaal vooraf testen (bij de doelgroep), verfijnen en produceren
VB: Grafisch beeld van cruise-schip, met tekstballonnen zoals “If a date
looks really great, he won’t have HIV”, met dan “Do you agree with him?” als
interactie. Dit dwingt de gebruiker na te denken over een determinant
STAP 5: Program Implementation Plan
Vraag: Wie gaat het uitvoeren? → Aandacht besteed aan de vraag: “Hoe
zorgen we ervoor dat het programma daadwerkelijk wordt uitgevoerd zoals
bedoeld?”
Implementatie (= het in praktijk brengen/uitvoeren) wordt gezien als
gedragsverandering bij uitvoerders, zoals docenten, zorgprofessionals of
organisaties. Er worden:
Adopters, implementers en maintainers geïdentificeerd
Determinanten van implementatiegedrag geanalyseerd
Strategieën ontwikkeld om adoptie, uitvoering en borging te bevorderen
VB: Gay Cruise → 2 relevante decision makers: Health Service Gay and Lesbian
Health Foundation Amsterdam en Chat Room operaters
STAP 6: Evaluation Plan
Health Communication Tentamen 3
, Vraag: Werkt het ook? → De laatste stap betreft het ontwikkelen van een
evaluatieplan, waarin de volgende concepten worden uitgewerkt:
Procesevaluatie (is het programma uitgevoerd zoals gepland?)
Determinanten (veranderingsdoelstellingen)
Subgedragingen (prestatiedoelen)
Programmadoelstelling (gezondheidsresultaat als doel van de interventie)
Kwaliteit van leven
Effectevaluatie (heeft het programma de gewenste effecten gehad)
Ervaringen van gebruikers
Implementatie (zoals bedoeld, volledigheid)
VB: Performance objective = use condoms consistently on all e-dates, even in
difficult situations → Evaluation Question = How often did you have anal seks
with e-dates in the last 3 months? Hoe often did you use condoms (never-
seldom-sometimes-often-always)
1. Describe the Intervention Mapping approach in your own words, naming the
steps, tasks, as well as explaining what is meant with
an iterative and cumulative nature of the approach.
Iteratief betekent dat het proces niet strikt linear verloopt. Je doorloopt de
stappen niet één keer in een vaste volgorde, maar:
Je kunt teruggaan naar een eerdere stap als je nieuwe inzichten hebt
Je past eerdere keuzes aan als blijkt dat iets toch niet goed werkt
Er is ruimte om continu te verbeteren en bij te sturen tijdens het proces
Cumulatief betekent dat elke stap voortbouwt op de vorige stappen. Wat je
doet in een volgende stap is gebaseerd op wat je eerder hebt geanalyseerd en
bij te sturen tijdens het proces
2. Explain the rationale for a systematic approach to intervention
development.
De ontwikkeling van interventies moet systematisch worden aangepakt om
effectief, doelgericht en evidence-based gedrag te kunnen veranderen en dit
meetbaar te maken. Een systematische aanpak zorgt voor onderbouwde
keuzes, aansluiting bij de doelgroep en context, en betere evaluatie van
effectiviteit
Health Communication Tentamen 4
Tentamen
WEEK 1
Bartholomew Eldredge, L. K., Markham, C. M., Ruiter, R. A. C., Fernández, M. E.,
Kok, G., & Parcel, G. S. (2016). Planning health promotion programs: An
intervention mapping approach (4th ed.). Jossey-Bass Inc. Read Chapter 1.
Overview of Intervention Mapping pp. 3 – 21 (until Posing
Questions, excluding box pp. 4 - 7)]
Intervention Mapping (IM) = een systematisch framework (kader) voor het
nemen van beslissingen bij het plannen, implementeren en evalueren van
gezondheidsprogramma’s. Het doel is om ervoor te zorgen dat interventies
gebaseerd zijn op theory and evidence in plaats van alleen op intuïtie
Gebaseerd op wetenschappelijke theorieën
Onderbouwd met empirisch bewijs
Passend bij de doelgroep en context
6 Stappen van Intervention Mapping:
STAP 1: Logic Model of The Problem (Needs Assessment)
Vraag: Wat is het probleem? → Er wordt een uitgebreide probleemanalyse
uitgevoerd. Het doel is om inzicht te krijgen in:
Het gezondheidsprobleem (via interviews met target group)
De population most at risk (= target group)
De gedrags- en omgevingsfactoren die bijdragen aan dit probleem
(behavioral and environmental causes) → hun importance en changeability
(= target of intervention)
Het doel van de interventie (= program objective)
Health Communication Tentamen 1
, → Je werkt van rechts naar links in dit model
VB: Gay Cruise: Gezondheidsprobleem = HIV infecties onder MSM (mannen die
seks hebben met mannen)
STAP 2: Program Outcomes and Objectives
Vraag: Wat moet er precies veranderen? → Focus wordt verlegd van het
probleem naar de gewenste verandering. O.b.v. het logic model of the problem
worden:
Gedragsuitkomsten geformuleerd voor de doelgroep
Omgevingsuitkomsten geformuleerd voor relevante omgevingsagenten
Vervolgens worden deze uitkomsten opgesplitst in:
Performance objectives (prestatiedoelstellingen) = de beschrijving van de
specifieke gedragingen die de risicogroep of de omgevingsfactoren moeten
vertonen om de gewenste verandering te bereiken
VB: Make a decision to use condoms on e-date, carry enough condoms and
lube when having a date, express wish to use condoms in chat profile etc.
Change objectives (veranderingsdoelen) = specificeren welke
determinanten (voorspellers) moeten veranderen om het gewenste gedrag
of de gewenste omgevingsverandering te realiseren (je koppelt
prestatiedoel aan een determinant, wordt vaak weergegeven in een matrix)
VB: Performance objective = Make a decision to use condoms on e-date →
Determinant = Self-efficacy → Change objective = Express confidence in using
condoms during all anal sex with e-dates
STAP 3: Program Design
Health Communication Tentamen 2
, Vraag: Hoe gaan we dat doen? → De theorie- en evidence-based
verandermethoden worden geselecteerd die aansluiten bij de eerder
vastgestelde determinanten. Verander methoden zijn algemene theoretische
technieken (VB: modeling, feedback, zelfmonitoring) die gedragsverandering
kunnen bewerkstelligen
Selecteer theorie gebaseerde veranderingsmethoden
VB: Modeling = laten leren door observatie en imitatie → Gay Cruise:
Condom instruction video with explicit modeling
STAP 4: Program Production
→ Richt zich op het ontwikkelen en testen ven interventie materialen. Dit omvat
onder andere:
De programmastructuur en -organisatie verfijnen
Plannen opstellen voor programmamateriaal
Berichten, materiaal en protocollen opstellen
Materiaal vooraf testen (bij de doelgroep), verfijnen en produceren
VB: Grafisch beeld van cruise-schip, met tekstballonnen zoals “If a date
looks really great, he won’t have HIV”, met dan “Do you agree with him?” als
interactie. Dit dwingt de gebruiker na te denken over een determinant
STAP 5: Program Implementation Plan
Vraag: Wie gaat het uitvoeren? → Aandacht besteed aan de vraag: “Hoe
zorgen we ervoor dat het programma daadwerkelijk wordt uitgevoerd zoals
bedoeld?”
Implementatie (= het in praktijk brengen/uitvoeren) wordt gezien als
gedragsverandering bij uitvoerders, zoals docenten, zorgprofessionals of
organisaties. Er worden:
Adopters, implementers en maintainers geïdentificeerd
Determinanten van implementatiegedrag geanalyseerd
Strategieën ontwikkeld om adoptie, uitvoering en borging te bevorderen
VB: Gay Cruise → 2 relevante decision makers: Health Service Gay and Lesbian
Health Foundation Amsterdam en Chat Room operaters
STAP 6: Evaluation Plan
Health Communication Tentamen 3
, Vraag: Werkt het ook? → De laatste stap betreft het ontwikkelen van een
evaluatieplan, waarin de volgende concepten worden uitgewerkt:
Procesevaluatie (is het programma uitgevoerd zoals gepland?)
Determinanten (veranderingsdoelstellingen)
Subgedragingen (prestatiedoelen)
Programmadoelstelling (gezondheidsresultaat als doel van de interventie)
Kwaliteit van leven
Effectevaluatie (heeft het programma de gewenste effecten gehad)
Ervaringen van gebruikers
Implementatie (zoals bedoeld, volledigheid)
VB: Performance objective = use condoms consistently on all e-dates, even in
difficult situations → Evaluation Question = How often did you have anal seks
with e-dates in the last 3 months? Hoe often did you use condoms (never-
seldom-sometimes-often-always)
1. Describe the Intervention Mapping approach in your own words, naming the
steps, tasks, as well as explaining what is meant with
an iterative and cumulative nature of the approach.
Iteratief betekent dat het proces niet strikt linear verloopt. Je doorloopt de
stappen niet één keer in een vaste volgorde, maar:
Je kunt teruggaan naar een eerdere stap als je nieuwe inzichten hebt
Je past eerdere keuzes aan als blijkt dat iets toch niet goed werkt
Er is ruimte om continu te verbeteren en bij te sturen tijdens het proces
Cumulatief betekent dat elke stap voortbouwt op de vorige stappen. Wat je
doet in een volgende stap is gebaseerd op wat je eerder hebt geanalyseerd en
bij te sturen tijdens het proces
2. Explain the rationale for a systematic approach to intervention
development.
De ontwikkeling van interventies moet systematisch worden aangepakt om
effectief, doelgericht en evidence-based gedrag te kunnen veranderen en dit
meetbaar te maken. Een systematische aanpak zorgt voor onderbouwde
keuzes, aansluiting bij de doelgroep en context, en betere evaluatie van
effectiviteit
Health Communication Tentamen 4
