4. Inleiding tot reactiviteit – Organische aciditeit en basiciteit
1. Proton-transferevenwichten (Brönsted-Lowry concept)
Zie vnl. ook cursus algemene chemie
Aciditeit: verlies van een H+
Transfer van een H+ naar water
= evenwichtsreactie
Maat voor zuurtegraad: evenwichtsconstante Ka
Zeer uiteenlopende waarden!
Men gebruikt eerder pKa-waarden
Ka > 1 : sterke zuren (pKa <0)
pH < 7 : zure oplossing
in water:
H3O+ : sterkste zuur pKa= -2
OH-: sterkste base pKa = 16
pKA-schaal uitgebreider dan waterige pKA-schaal: van -10 tot +50 i.p.v. 0 tot 14
Aciditeit van een zuur neemt toe als
De stabiliteit van het zuur afneemt
De stabiliteit van de geconjugeerde base toeneemt
Basiciteit van een base neemt toe als
De stabiliteit van de base afneemt
De stabiliteit van het geconjugeerde zuur toeneemt
Binnen eenzelfde groep
Zuurtegraad stijgt naarmate het element waarop H gebonden wordt groter wordt
De negatieve lading kan in de geconjugeerde base verdeeld worden over een groter
oppervlak
1
1. Proton-transferevenwichten (Brönsted-Lowry concept)
Zie vnl. ook cursus algemene chemie
Aciditeit: verlies van een H+
Transfer van een H+ naar water
= evenwichtsreactie
Maat voor zuurtegraad: evenwichtsconstante Ka
Zeer uiteenlopende waarden!
Men gebruikt eerder pKa-waarden
Ka > 1 : sterke zuren (pKa <0)
pH < 7 : zure oplossing
in water:
H3O+ : sterkste zuur pKa= -2
OH-: sterkste base pKa = 16
pKA-schaal uitgebreider dan waterige pKA-schaal: van -10 tot +50 i.p.v. 0 tot 14
Aciditeit van een zuur neemt toe als
De stabiliteit van het zuur afneemt
De stabiliteit van de geconjugeerde base toeneemt
Basiciteit van een base neemt toe als
De stabiliteit van de base afneemt
De stabiliteit van het geconjugeerde zuur toeneemt
Binnen eenzelfde groep
Zuurtegraad stijgt naarmate het element waarop H gebonden wordt groter wordt
De negatieve lading kan in de geconjugeerde base verdeeld worden over een groter
oppervlak
1
