-
Medische microbiologie en inleiding tot
infectieziekten
HC1 – Inleidende begrippen microbiologie en
infectieleer
1.1 Menselijke pathogenen (ziektekiemen)
= verwekkers van infectieuze ziekten
Prionen = infectieuze eiwitten in de hersenen
Virussen = infectieuze omhulde nucleïnezuren
Bacteriën
Schimmels en gisten
Parasieten
o Protozoa
o Wormen en geleedpotigen
Prionen en virussen zijn strikt genomen geen levende organismen want
een levend organisme moet zichzelf in stand kunnen houden en
reproduceren. Een virus heeft andere cellen nodig om te overleven en te
reproduceren. De prionen zijn hier niet erg van belang.
Indeling volgens grootte
Macroscopisch: > 0,2 Microscopisch: 0,2µm – Submicroscopisch: < 0,2
mm 0,2mm µm
(Met blote oog te zien) (Met lichtmicroscoop) (Niet meer te zien met
gewone lichtmicroscoop)
Parasieten (protozoa Schimmels (ook fungi – Virussen
en geleedpotigen; paddenstoelen) en gisten
eitjes, larven, adulte
stadia – bv spinnen
enzo)
Bacteriën Prionen
Relatie met gastheer (samenlevingsvormen)
- Mutualisme -> zowel MO als gastheer heeft hier voordeel bv. mo in
ons darmflora die zorgen voor vit K
- Commensalisme -> MO heeft voordeel, gastheer heeft geen schade
of voordeel
- Parasitisme -> samenlevingsvorm waarbij MO schade veroorzaakt
, - Saprofytisme -> mo die zich normaal gezien alleen voeden met dood
materiaal, dus normaal gezien geen last (enkel bij mensen die
heeeel erg verzwakt zijn)
Naamgeving -> altijd een dubbele naam – 1ste deel duidt op geslacht en
het 2de de soort
1.2 Begrippen uit infectieleer
1.2.1 definitie van infectieziekte
Infectieziekte: interactie tussen MO en gastheer die leidt tot schade
of een veranderde fysiologie bij de gastheer. Schade of veranderende
fysiologie kan resulteren in klinische waarneembare symptomen of
verschijnselen maar kan ook onopgemerkt blijven (subklinisch verloop)
Ontstaan van een infectieziekte hangt af van:
MO
Gastheer
Besmettingsroute
1.2.2 fasen in ontstaan van infectieziekten
Besmetting met MO en eventueel kolonisatie van MO
Lokale invasie van gastheer door MO of door producten van MO,
soms gevolgd door verspreiding door het lichaam
Ontstekingsreactie en ontwikkeling van immuunreactie door de
gastheer
Resolutie van de ziekteverschijnselen en herstel of letaal verloop
van de ziekte
Opmerking: Niet alle fasen worden steeds doorlopen!
Opmerking: tijdens alle fasen kunne ziekteverschijnselen zich voordoen
(resultaat van weefselschade of veranderde fysiologie)
Weefselschade
Door MO zelf
Door producten van MO (toxinen = wordt afgescheiden door MO en
komt het lichaam binnen terwijl het MO zelf buiten blijft)
Door aspecifieke of specifieke immuunreactie van de gastheer
Door het verstoren van de regulatie van de natuurlijke celdeling ->
kanker (verstoren celcyclus) bv. baarmoederhalskanker - Humaan
Papillomavirus (HPV) kan dat veroorzaken
Veranderende fysiologie
Een verstoring van de functie van de cel; een besmette cel kan zijn
werk niet meer doen
Fase 1 – besmetting met MO en eventueel kolonisatie