SAMENVATTING VERBINTENISSENRECHT
,DEEL 1. HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN
HOOFDSTUK 1. HET BEGRIP VERBINTENIS
DEFINITIE VERBINTENIS
→ Geen definitie in oud BW, maar wel in de RL
A. Rechtsband tussen personen
B. Ontstaan uit een RH of een andere menselijke gedraging waaraan de wet of RS rechtsgevolgen vastknoopt
C. Met als voorwerp het doen ontstaan van in geld waardeerbare aanspraken
D. Kan in rechte worden afgedwongen
→ Nieuwe boek 5: wel een definitie. De wetgever wilde trouw blijven aan de definitie die men in de RL heeft ontwikkelt.
→ Het onderscheid tussen morele afspraken en juridische verbintenissen is de juridische afdwingbaarheid.
Morele afspraken zijn niet juridisch afdwingbaar en juridische verbintenissen wel.
Art. 5.1 Verbintenis
Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser een schuldenaar, indien nodig in rechte, de uitvoering
van een prestatie mag eisen.
RECHTSBAND TUSSEN PERSONEN
- Tussen minstens 2 personen
- Waarbij de ene een vorderingsrecht heeft op de andere (INTER PARTES)
• Kan een juridische aanspraak laten gelden op een andere persoon
• Bv. De prof verkoopt haar wetboek aan een student die dan 50 euro moet betalen. INTER
PARTES: derden of de rest van de aula hebben hier geen uitstaans mee. Derden kunnen er geen rechten
uitputten, maar er kunnen ook geen rechten tegen derden worden uitgeoefend.
- Verschil met zakelijk recht: ERGA OMNES. Bv. eigendomsrecht: je bent eigenaar van een bouwgrond. Dat moet
door iedereen worden gerespecteerd en je kan als derde geen huis bouwen op die grond.
- Verbintenis kan ook ontstaan door een eenzijdige wilsuiting
• Bv. Aanbod
ONSTAAN UIT EEN RH OF EEN ANDERE MENSELIJKE GEDRAGING WAARAAN DE WET OF RS
RECHTSGEVOLGEN VASTKNOOPT
- Art. 1.3 BW: definitie RH
• Uit overeenkomst
• Uit eenzijdige RH
- Rechtsfeiten zijn niet gedefinieerd in het BW
• Je beoogt geen juridische gevolgen maar ze worden er wel aan vastgeknoopt
o Bv. iemand beschadigd mijn wagen.
1
, ▪ Contractuele Aansprakelijkheid: neen
▪ BCA: ja (art. 1382 oud BW). Dat ontstaat je verbintenis uit een RF
MET ALS VOORWERP HET DOEN ONTSTAAN VAN IN GELD WAARDEERBARE AANSPRAKEN
- Verbintenis om iets te doen, iets niet te doen (bv. niet-concurrentiebeding) of iets te geven (bv. overdracht
zakelijk recht zoals een eigendomsrecht)
- Inspanningsverbintenis: om als een vooruitziend persoon een zo goed mogelijk resultaat te bereiken. Het resultaat
wordt m.a.w. niet beloofd.
- Resultaatsverbintenis: de schuldenaar verbindt zich ertoe een bepaald resultaat te bereiken.
- Beide:
• Bv. Een dokter moet uw linker knie opereren
o Inspanningsverbintenis: hij gaat proberen uw knie zo goed mogelijk te herstellen
o Resultaatsverbintenis: hij opereert uw linker knie en niet uw rechter knie
• Bv. Advocaat die uw belangen behartigt
o Inspanningsverbintenis: kan niet garanderen dat hij zal winnen
o Resultaatsverbintenis: mag de termijn niet laten verstrijken
- Maakt in vermogen van SE een in geld waardeerbare vermogenspost uit en in vermogen van SA een passief
dat zijn vermogen belast
KAN IN RECHT WORDEN AFGEDWONGEN
- Dit is de essentie van een verbintenis.
- Bij niet vrijwillige uitvoering van de verbintenis: afdwingbaarheid in rechte, eventueel onder dwangsom
• Bv. Ingebrekestelling
- Bij een vriendschappelijke afspraak is dat niet zo, deze zijn niet juridisch afdwingbaar
- ‘Gentlemen’s agreement’: vaak tussen bedrijven, zijn afspraken die gevolgd moeten worden zonder dat die in een
contract zijn gegoten.
NATUURLIJKE VERBINTENIS
→ Art. 5.2 BW: definitie (in het oud BW was dat er niet)
- Bv. Een vrouw heeft een kind. Zij voedt dat kind alleen op en een aantal jaren later heeft de moeder een nieuwe
partner. Die nieuwe partner heeft juridisch geen uitstaans met dat kind. Hij beslist om financieel mee voor dat kind
in te staan. Na 10 jaar stopt de relatie. De partner zegt dat hij zijn geld terugwil omdat hij daar eigenlijk juridisch
niet toe was gehouden. Kan dat?
• Neen, hij kan zijn geld niet terugkrijgen. Je zorgt er zelf voor dat het een verbintenis wordt
(vrijwillig geld gegeven voor het kind), waardoor restitutie niet mogelijk is!
- Bv. Koppel woont feitelijk samen (30 jaar lang). De man komt te overlijden en er ontstaat tussen de erfgenamen
van de man ruzie omtrent de erfenis. Die vrouw betaalt de kosten en wil die later terugvorderen aan de
nalatenschap. Kan dat?
• Neen, zij kan het geld niet terugvragen aan de nalatenschap omdat zij dit vrijwillig heeft betaald.
VOORWAARDEN:
2
, • Voorwaarde 1: SA moet zelf erkennen dat hij tot nakoming is gehouden (heeft die persoon het allemaal
vrijwillig gedaan?) → feitelijke beoordeling
• Voorwaarde 2: gehoudenheid van de A wordt door de maatschappij als vanzelfsprekend aanvaard (bv het
wordt meer en meer al normaal beschouwd dat de feitelijke partner voor de begrafeniskosten moet
instaan) → soevereine beoordeling
3
,DEEL 1. HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN
HOOFDSTUK 1. HET BEGRIP VERBINTENIS
DEFINITIE VERBINTENIS
→ Geen definitie in oud BW, maar wel in de RL
A. Rechtsband tussen personen
B. Ontstaan uit een RH of een andere menselijke gedraging waaraan de wet of RS rechtsgevolgen vastknoopt
C. Met als voorwerp het doen ontstaan van in geld waardeerbare aanspraken
D. Kan in rechte worden afgedwongen
→ Nieuwe boek 5: wel een definitie. De wetgever wilde trouw blijven aan de definitie die men in de RL heeft ontwikkelt.
→ Het onderscheid tussen morele afspraken en juridische verbintenissen is de juridische afdwingbaarheid.
Morele afspraken zijn niet juridisch afdwingbaar en juridische verbintenissen wel.
Art. 5.1 Verbintenis
Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser een schuldenaar, indien nodig in rechte, de uitvoering
van een prestatie mag eisen.
RECHTSBAND TUSSEN PERSONEN
- Tussen minstens 2 personen
- Waarbij de ene een vorderingsrecht heeft op de andere (INTER PARTES)
• Kan een juridische aanspraak laten gelden op een andere persoon
• Bv. De prof verkoopt haar wetboek aan een student die dan 50 euro moet betalen. INTER
PARTES: derden of de rest van de aula hebben hier geen uitstaans mee. Derden kunnen er geen rechten
uitputten, maar er kunnen ook geen rechten tegen derden worden uitgeoefend.
- Verschil met zakelijk recht: ERGA OMNES. Bv. eigendomsrecht: je bent eigenaar van een bouwgrond. Dat moet
door iedereen worden gerespecteerd en je kan als derde geen huis bouwen op die grond.
- Verbintenis kan ook ontstaan door een eenzijdige wilsuiting
• Bv. Aanbod
ONSTAAN UIT EEN RH OF EEN ANDERE MENSELIJKE GEDRAGING WAARAAN DE WET OF RS
RECHTSGEVOLGEN VASTKNOOPT
- Art. 1.3 BW: definitie RH
• Uit overeenkomst
• Uit eenzijdige RH
- Rechtsfeiten zijn niet gedefinieerd in het BW
• Je beoogt geen juridische gevolgen maar ze worden er wel aan vastgeknoopt
o Bv. iemand beschadigd mijn wagen.
1
, ▪ Contractuele Aansprakelijkheid: neen
▪ BCA: ja (art. 1382 oud BW). Dat ontstaat je verbintenis uit een RF
MET ALS VOORWERP HET DOEN ONTSTAAN VAN IN GELD WAARDEERBARE AANSPRAKEN
- Verbintenis om iets te doen, iets niet te doen (bv. niet-concurrentiebeding) of iets te geven (bv. overdracht
zakelijk recht zoals een eigendomsrecht)
- Inspanningsverbintenis: om als een vooruitziend persoon een zo goed mogelijk resultaat te bereiken. Het resultaat
wordt m.a.w. niet beloofd.
- Resultaatsverbintenis: de schuldenaar verbindt zich ertoe een bepaald resultaat te bereiken.
- Beide:
• Bv. Een dokter moet uw linker knie opereren
o Inspanningsverbintenis: hij gaat proberen uw knie zo goed mogelijk te herstellen
o Resultaatsverbintenis: hij opereert uw linker knie en niet uw rechter knie
• Bv. Advocaat die uw belangen behartigt
o Inspanningsverbintenis: kan niet garanderen dat hij zal winnen
o Resultaatsverbintenis: mag de termijn niet laten verstrijken
- Maakt in vermogen van SE een in geld waardeerbare vermogenspost uit en in vermogen van SA een passief
dat zijn vermogen belast
KAN IN RECHT WORDEN AFGEDWONGEN
- Dit is de essentie van een verbintenis.
- Bij niet vrijwillige uitvoering van de verbintenis: afdwingbaarheid in rechte, eventueel onder dwangsom
• Bv. Ingebrekestelling
- Bij een vriendschappelijke afspraak is dat niet zo, deze zijn niet juridisch afdwingbaar
- ‘Gentlemen’s agreement’: vaak tussen bedrijven, zijn afspraken die gevolgd moeten worden zonder dat die in een
contract zijn gegoten.
NATUURLIJKE VERBINTENIS
→ Art. 5.2 BW: definitie (in het oud BW was dat er niet)
- Bv. Een vrouw heeft een kind. Zij voedt dat kind alleen op en een aantal jaren later heeft de moeder een nieuwe
partner. Die nieuwe partner heeft juridisch geen uitstaans met dat kind. Hij beslist om financieel mee voor dat kind
in te staan. Na 10 jaar stopt de relatie. De partner zegt dat hij zijn geld terugwil omdat hij daar eigenlijk juridisch
niet toe was gehouden. Kan dat?
• Neen, hij kan zijn geld niet terugkrijgen. Je zorgt er zelf voor dat het een verbintenis wordt
(vrijwillig geld gegeven voor het kind), waardoor restitutie niet mogelijk is!
- Bv. Koppel woont feitelijk samen (30 jaar lang). De man komt te overlijden en er ontstaat tussen de erfgenamen
van de man ruzie omtrent de erfenis. Die vrouw betaalt de kosten en wil die later terugvorderen aan de
nalatenschap. Kan dat?
• Neen, zij kan het geld niet terugvragen aan de nalatenschap omdat zij dit vrijwillig heeft betaald.
VOORWAARDEN:
2
, • Voorwaarde 1: SA moet zelf erkennen dat hij tot nakoming is gehouden (heeft die persoon het allemaal
vrijwillig gedaan?) → feitelijke beoordeling
• Voorwaarde 2: gehoudenheid van de A wordt door de maatschappij als vanzelfsprekend aanvaard (bv het
wordt meer en meer al normaal beschouwd dat de feitelijke partner voor de begrafeniskosten moet
instaan) → soevereine beoordeling
3
