,
,Deel 1 – Bedrijfseconomische en juridische grondslagen van de externe verslaggeving
Hoofdstuk 1 – Externe verslaggeving: relaties met andere vakgebieden en ontwikkeling
1.1 Afbakening van het vakgebied
Externe verslaggeving betreft het systematisch verstrekken van financiële en niet-financiële informatie over
een onderneming aan externe belanghebbenden. Het vakgebied bevindt zich op het snijvlak van
bedrijfseconomie, accountancy, recht, financiering en economie.
De kernvraag is:
Welke informatie geeft een getrouw en bruikbaar beeld van vermogen, resultaat en financiële positie?
Belangrijke gebruikers zijn:
aandeelhouders en potentiële investeerders;
kredietverstrekkers;
werknemers en ondernemingsraden;
overheid en toezichthouders;
leveranciers en klanten;
maatschappelijke belanghebbenden.
Externe verslaggeving ≠ interne verslaggeving
Externe verslaggeving Interne verslaggeving
Externe gebruikers Management
Gestandaardiseerde informatie Managementspecifieke informatie
Jaarrekening en bestuursverslag Begrotingen, dashboards, interne rapportages
Vergelijkbaarheid belangrijk Besluitvorming belangrijk
Wettelijke/regelgevende kaders Organisatie-eigen regels
Oorzaak → mechanisme → uitkomst
Informatie-asymmetrie → externe informatievoorziening → betere economische besluitvorming.
De externe verslaggeving heeft daardoor ook een economische functie: zij reduceert onzekerheid en kan
informatie-asymmetrie tussen management en kapitaalverschaffers beperken.
, 1.2 De externe jaarrekening
De jaarrekening is een formeel financieel verslag van de onderneming over een bepaalde verslagperiode. De
belangrijkste onderdelen zijn:
1. Balans – financiële positie op een bepaald moment.
2. Winst-en-verliesrekening – opbrengsten, kosten en resultaat over een periode.
3. Kasstroomoverzicht – inkomende en uitgaande geldstromen.
4. Toelichting – grondslagen en aanvullende informatie.
Daarbij kunnen het bestuursverslag en andere onderdelen van het jaarrapport belangrijke aanvullende
informatie bevatten.
Balans:
Activa = Eigen vermogen + Vreemd vermogen
Resultaat:
Opbrengsten − Kosten = Resultaat
Mutatie liquide middelen:
Kasstromen operationeel + investering + financiering = netto kasstroom
Voorbeeld:
Een onderneming bezit €1.000.000 aan activa en heeft €600.000 vreemd vermogen.
Eigen vermogen = €1.000.000 − €600.000 = €400.000
De balans toont dus vooral de positie, terwijl de resultatenrekening de ontwikkeling van het resultaat
gedurende de periode laat zien.
1.3 Ontwikkeling van de externe verslaggeving
De ontwikkeling van externe verslaggeving kan worden gezien als een verschuiving van voornamelijk registratie
en vermogensbescherming naar bredere besluitvormings- en informatievoorziening.
Globaal:
Historisch:
boekhouding → winstbepaling → vermogensbescherming
Modern:
financiële verslaggeving → economische besluitvorming → transparantie → verantwoordingsinformatie
Belangrijke ontwikkelingen zijn:
internationalisering van kapitaalmarkten;
toenemende behoefte aan vergelijkbaarheid;
internationale verslaggevingsstandaarden;
complexere financieringsstructuren;
digitalisering;
toenemende aandacht voor duurzaamheid;
,Deel 1 – Bedrijfseconomische en juridische grondslagen van de externe verslaggeving
Hoofdstuk 1 – Externe verslaggeving: relaties met andere vakgebieden en ontwikkeling
1.1 Afbakening van het vakgebied
Externe verslaggeving betreft het systematisch verstrekken van financiële en niet-financiële informatie over
een onderneming aan externe belanghebbenden. Het vakgebied bevindt zich op het snijvlak van
bedrijfseconomie, accountancy, recht, financiering en economie.
De kernvraag is:
Welke informatie geeft een getrouw en bruikbaar beeld van vermogen, resultaat en financiële positie?
Belangrijke gebruikers zijn:
aandeelhouders en potentiële investeerders;
kredietverstrekkers;
werknemers en ondernemingsraden;
overheid en toezichthouders;
leveranciers en klanten;
maatschappelijke belanghebbenden.
Externe verslaggeving ≠ interne verslaggeving
Externe verslaggeving Interne verslaggeving
Externe gebruikers Management
Gestandaardiseerde informatie Managementspecifieke informatie
Jaarrekening en bestuursverslag Begrotingen, dashboards, interne rapportages
Vergelijkbaarheid belangrijk Besluitvorming belangrijk
Wettelijke/regelgevende kaders Organisatie-eigen regels
Oorzaak → mechanisme → uitkomst
Informatie-asymmetrie → externe informatievoorziening → betere economische besluitvorming.
De externe verslaggeving heeft daardoor ook een economische functie: zij reduceert onzekerheid en kan
informatie-asymmetrie tussen management en kapitaalverschaffers beperken.
, 1.2 De externe jaarrekening
De jaarrekening is een formeel financieel verslag van de onderneming over een bepaalde verslagperiode. De
belangrijkste onderdelen zijn:
1. Balans – financiële positie op een bepaald moment.
2. Winst-en-verliesrekening – opbrengsten, kosten en resultaat over een periode.
3. Kasstroomoverzicht – inkomende en uitgaande geldstromen.
4. Toelichting – grondslagen en aanvullende informatie.
Daarbij kunnen het bestuursverslag en andere onderdelen van het jaarrapport belangrijke aanvullende
informatie bevatten.
Balans:
Activa = Eigen vermogen + Vreemd vermogen
Resultaat:
Opbrengsten − Kosten = Resultaat
Mutatie liquide middelen:
Kasstromen operationeel + investering + financiering = netto kasstroom
Voorbeeld:
Een onderneming bezit €1.000.000 aan activa en heeft €600.000 vreemd vermogen.
Eigen vermogen = €1.000.000 − €600.000 = €400.000
De balans toont dus vooral de positie, terwijl de resultatenrekening de ontwikkeling van het resultaat
gedurende de periode laat zien.
1.3 Ontwikkeling van de externe verslaggeving
De ontwikkeling van externe verslaggeving kan worden gezien als een verschuiving van voornamelijk registratie
en vermogensbescherming naar bredere besluitvormings- en informatievoorziening.
Globaal:
Historisch:
boekhouding → winstbepaling → vermogensbescherming
Modern:
financiële verslaggeving → economische besluitvorming → transparantie → verantwoordingsinformatie
Belangrijke ontwikkelingen zijn:
internationalisering van kapitaalmarkten;
toenemende behoefte aan vergelijkbaarheid;
internationale verslaggevingsstandaarden;
complexere financieringsstructuren;
digitalisering;
toenemende aandacht voor duurzaamheid;
