Inleiding
1 Definitie psychomotoriek
Psychomotoriek is gebaseerd op een holistische visie van de mens die vertrekt van de eenheid tussen
geest en lichaam. Het integreert het cognitieve, emotionele en motorische aspect en de capaciteit
om te zijn en te ageren in een psychosociale context.
2 Uitgangspunten psychomotoriek
2.1 Eenheid van lichaam en geest
Lichaam en geest vormen samen de essentie van ‘mens zijn’
Voorbeelden:
o Kind met koorts gaat zich anders gedragen
o Blij kind huppelt, triest kind strompelt
Fysieke klachten kunnen ook het gevolg van stress, angst… zijn
2.2 Situering binnen menselijk bewegen
2.2.1 Leer van menselijk bewegen
Typische motorische ontwikkeling: pedagogische maatregelen: school (in vroege
ontwikkeling is dat nog niet op school want te jong maar zie motorische ontwikkeling vorig
jaar)
1
, Ontwikkelingsstoornissen: therapeutische maatregelen: deze kinderen komen bij jou in de
praktijk
Tussen wat normaal loopt en wat niet: diagnostiek zie testbatterijen vorig jaar. Je kan
kinderen met een typische ontwikkeling testen en afwijkingen opsporen
2.2.2 Opvoeding en ontwikkeling
De psychomotorische opvoeding start bij de kleuterschool en gaat zo door tot het middelbaar, bv.
tijdens de lessen LO. In deze lessen zitten niet alleen motorische zaken maar ook sociaal en cognitief.
Let op: je hebt natuurlijk de opvoeding vanop school, maar je hebt ook nog opvoeding van de ouders,
bv. wanneer ze met het kind puzzelen, kleuren…
2.2.3 Bewegingsontwikkelingsstoornis
wanneer het misloopt.
Dit kan bij specifieke stoornissen, of een globale achterstand zoals een mentale beperking. Een
vertraging wordt vaak opgevangen in de derde kleuterklas omdat dan bepaalde tests worden
uitgevoerd. Sommige kinderen kunnen dan in de zomervakantie nog opvolging krijgen om de
schoolse vaardigheden toch nog bij te benen. Anderzijds zijn er kinderen met een globale
achterstand die zo goed als levenslang therapeutische behandeling nodig hebben.
2.3 Onderliggende relatie tussen soma, psyche en omgeving
De output is de motorische beweging. Dit is hangt af van de input en de context (wat doet het kind
met de stimuli). Dit hangt dus ook veel af van hoeveel stimuli het kind krijgt (zie deprivatie).
Je gaat dit telkens opnieuw doen, bv. voor schrijfmotoriek, voor grove motoriek… Psychomotorische
ontwikkeling is een proces dat verderloopt en opbouwt.
2
,2.3.1 Bij welke kinderen?
Bv. progressieve spierziektes kennen een regressie.
Bij onderwijs en thuisomgeving hoort ook hobby’s en sporten bij.
bij kinderen in de rode zone sowieso ingrijpen, bij de gele zone opvolgen
3
, Stoornissen bij kinderen
2.4 Genetische syndromen
Syndroom = klinische tekenen en symptomen die voorkomen bij een bepaalde ziekte of aandoening
Genetisch = veroorzaakt door een verandering in het GENOOM (single – multiple gene disorder)
Erfelijk
Mutaties
verschillende (single) genetische syndromen hebben invloed op de (motorische) ontwikkeling.
Je kan als een kindje een genetische afwijking heeft gaan kijken in de familie wie nog drager is en wat
dat juist betekent.
Verschil in klinische tekens en symptomen: klinische tekens zijn wat artsen zien en zijn indicatoren
voor pathologie, beperking… die men kan opsporen met evaluatie. Symptomen zijn wat het kind zelf
voelt en ervaart (= subjectief). deze vormen samen een syndroom.
Syndromen zijn vaak zeldzaam. (zie groepstaak)
4
1 Definitie psychomotoriek
Psychomotoriek is gebaseerd op een holistische visie van de mens die vertrekt van de eenheid tussen
geest en lichaam. Het integreert het cognitieve, emotionele en motorische aspect en de capaciteit
om te zijn en te ageren in een psychosociale context.
2 Uitgangspunten psychomotoriek
2.1 Eenheid van lichaam en geest
Lichaam en geest vormen samen de essentie van ‘mens zijn’
Voorbeelden:
o Kind met koorts gaat zich anders gedragen
o Blij kind huppelt, triest kind strompelt
Fysieke klachten kunnen ook het gevolg van stress, angst… zijn
2.2 Situering binnen menselijk bewegen
2.2.1 Leer van menselijk bewegen
Typische motorische ontwikkeling: pedagogische maatregelen: school (in vroege
ontwikkeling is dat nog niet op school want te jong maar zie motorische ontwikkeling vorig
jaar)
1
, Ontwikkelingsstoornissen: therapeutische maatregelen: deze kinderen komen bij jou in de
praktijk
Tussen wat normaal loopt en wat niet: diagnostiek zie testbatterijen vorig jaar. Je kan
kinderen met een typische ontwikkeling testen en afwijkingen opsporen
2.2.2 Opvoeding en ontwikkeling
De psychomotorische opvoeding start bij de kleuterschool en gaat zo door tot het middelbaar, bv.
tijdens de lessen LO. In deze lessen zitten niet alleen motorische zaken maar ook sociaal en cognitief.
Let op: je hebt natuurlijk de opvoeding vanop school, maar je hebt ook nog opvoeding van de ouders,
bv. wanneer ze met het kind puzzelen, kleuren…
2.2.3 Bewegingsontwikkelingsstoornis
wanneer het misloopt.
Dit kan bij specifieke stoornissen, of een globale achterstand zoals een mentale beperking. Een
vertraging wordt vaak opgevangen in de derde kleuterklas omdat dan bepaalde tests worden
uitgevoerd. Sommige kinderen kunnen dan in de zomervakantie nog opvolging krijgen om de
schoolse vaardigheden toch nog bij te benen. Anderzijds zijn er kinderen met een globale
achterstand die zo goed als levenslang therapeutische behandeling nodig hebben.
2.3 Onderliggende relatie tussen soma, psyche en omgeving
De output is de motorische beweging. Dit is hangt af van de input en de context (wat doet het kind
met de stimuli). Dit hangt dus ook veel af van hoeveel stimuli het kind krijgt (zie deprivatie).
Je gaat dit telkens opnieuw doen, bv. voor schrijfmotoriek, voor grove motoriek… Psychomotorische
ontwikkeling is een proces dat verderloopt en opbouwt.
2
,2.3.1 Bij welke kinderen?
Bv. progressieve spierziektes kennen een regressie.
Bij onderwijs en thuisomgeving hoort ook hobby’s en sporten bij.
bij kinderen in de rode zone sowieso ingrijpen, bij de gele zone opvolgen
3
, Stoornissen bij kinderen
2.4 Genetische syndromen
Syndroom = klinische tekenen en symptomen die voorkomen bij een bepaalde ziekte of aandoening
Genetisch = veroorzaakt door een verandering in het GENOOM (single – multiple gene disorder)
Erfelijk
Mutaties
verschillende (single) genetische syndromen hebben invloed op de (motorische) ontwikkeling.
Je kan als een kindje een genetische afwijking heeft gaan kijken in de familie wie nog drager is en wat
dat juist betekent.
Verschil in klinische tekens en symptomen: klinische tekens zijn wat artsen zien en zijn indicatoren
voor pathologie, beperking… die men kan opsporen met evaluatie. Symptomen zijn wat het kind zelf
voelt en ervaart (= subjectief). deze vormen samen een syndroom.
Syndromen zijn vaak zeldzaam. (zie groepstaak)
4
