Textbook of Psychiatry; a concise guide to psychiatry
in the Netherlands, Hengeveld & Balkom.
Chapter 3: The content of the suicide risk assessment
De WHO raadt aan dat iedereen ouder dan 10 jaar met mentale problemen of risicofactoren
gevraagd dient te worden over plannen/gedachten aan zelfschade de afgelopen maand. Hieruit
blijkt namelijk dat dit suïcide gedrag kan voorkomen. Een risicobeoordeling bestaat hier uit het
verzamelen van de voorgeschiedenis en het uitvoeren van een klinische mentale status
examinatie. In Canada zijn er de volgende regels voor preventie;
- Cliënten met suïcide risico worden geïdentificeerd
- Het risico op suïcide wordt op verschillende intervallen bepaald. Hierbij dient hun
veiligheid benadrukt te worden.
- Behandeling en monitoring worden bepaald voor cliënten die een risico op suïcide
hebben.
- Implementatie van de behandeling en monitoring worden gedocumenteerd in het
verslag.
The suicide risk assessment
Step 1: Relatie bouwen met patiënt en het gesprek/plan aangaan
Denk hierbij vooral aan empathie, respect, actief luisteren, support etc. Hou goed de reactie van
de arts in de gaten.
Step 2: Identificeren van risicofactoren, en welke risico kunnen verminderen
Deze risicofactoren kunnen geïdentificeerd worden aan de hand van de patiënt zelf of
collaterale bronnen zoals familie en vrienden. Vraag naar de gedachten en de frequentie,
intensiteit, duur en plannen van deze gedachten. Vraag naar het gedrag, het plan en de intentie.
Meespelende factoren zijn hier;
1. Vorige pogingen, stressoren, alcohol of andere middelen, sociale support.
2. Schizofrenie:
Kan bijdragen aan een verhoogd suïcide risico, waarbij met name hallucinaties een rol
spelen. Over 6 jaar gemiddeld waagt 38% minstens één poging en heeft 57%
gedachten.
3. Alcohol of andere middelen: AUD is geassocieerd met verhoogd risico. 16-29% van de
individuen met AUD die hulp zoeken geven aan wel eens een poging geprobeerd te
hebben.
4. Anxiety
5. Persoonlijkheidsstoornissen; vinden we bij 30-40% van de suïcide patiënten.
Step 3: Risico formuleren: maak een klinisch oordeel van het risico dat een patiënt/cliënt zou
kunnen proberen of voltooien Zelfmoord op korte of lange termijn.
● Low risk:
Wanneer er geen specifieke risicofactoren zijn die interventie vereisen en er weinig
actieve zorgen zijn over zelfmoord. De huidige zelfmoordintentie, het plan en de
voorbereidende handelingen ontbreken. De persoon heeft de bereidheid en het
vermogen om een veiligheidsplan te gebruiken in het geval van een toename van
zelfmoordgedachten of verandering in de intentie. Familie en clinicus hebben vertrouwen
, in het vermogen en de bereidheid van de patiënt om zijn of haar eigen veiligheid te
behouden.
● Medium acute risk:
Wanneer er enkele geïdentificeerde risicofactoren zijn die van invloed kunnen zijn op het
risico en er behoefte is aan een zelfmoordplan om risicofactoren aan te pakken.
Zelfmoordrisico is aanwezig maar niet op handen; patiënt heeft geen intentie en volgens
de mening van de zorgverlener kan zelfmoordrisico worden beheerd door middel van
huidige ondersteuning en voortdurende klinische zorg. Voorbereidende handelingen
ontbreken meestal en de clinicus gelooft dat patiënt zelfstandig veiligheid kan
handhaven en het veiligheidsplan kan volgen.
● High acute risk:
Wanneer de zorgverlener van mening is dat het risico op zelfmoord hoog is (dreigend).
Er zijn meerdere risicofactoren die een hoge mate van risico met zich meebrengen, en
de patiënt heeft de intentie om zelfmoord te plegen en is niet in staat om de veiligheid te
handhaven, onafhankelijk van externe ondersteuning of hulp. Een hoog niveau van
interventie of monitoring is vereist, zoals ziekenhuisopname. Vaak suggereert dit dat er
een subjectief gevoel van urgentie is om de risicofactoren zo snel mogelijk aan te
pakken.
Bij chronische risico delen we het in de volgende categorieën:
● Low Chronic Risk:
Bijvoorbeeld patiënten met persoonlijkheidsstoornissen die in staat zijn om met hun
stressoren om te gaan zonder hun toevlucht te nemen tot suïcidale gedachten of
suïcidaal gedrag.
● Medium Chronic Risk:
Personen met ernstige psychische aandoeningen en/of persoonlijkheidsstoornissen,
middelenmisbruik/-afhankelijkheid en/of chronische medische aandoeningen of pijn. Bij
deze personen suggereert de relatieve balans van beschermende factoren,
copingvaardigheden, redenen om te leven en psychosociale stabiliteit echter een
verbeterd vermogen om toekomstige crises te doorstaan zonder toevlucht te nemen tot
zelfgestuurd geweld en/of suïcidaal gedrag.
● High Chronic Risk:
Patiënten met een chronische ernstige psychische aandoening en/of
persoonlijkheidsstoornis, een voorgeschiedenis van eerdere zelfmoordpoging(en), een
voorgeschiedenis van middelenmisbruik/-afhankelijkheid, chronische pijn, chronische
suïcidale gedachten, chronische medische aandoeningen en beperkte
copingvaardigheden die zichzelf gewoonlijk beschadigen, maar wanneer ze worden
geconfronteerd met een nieuwe stressvolle situatie zoals het verlies van een partner of
een baan, lopen ze een chronisch risico om acuut suïcidaal te worden. Het is de
combinatie van de informatie die van de patiënt is verkregen en de bepaling van
aanvullende risicofactoren die worden gebruikt om een suïciderisicobeoordeling uit te
voeren.
in the Netherlands, Hengeveld & Balkom.
Chapter 3: The content of the suicide risk assessment
De WHO raadt aan dat iedereen ouder dan 10 jaar met mentale problemen of risicofactoren
gevraagd dient te worden over plannen/gedachten aan zelfschade de afgelopen maand. Hieruit
blijkt namelijk dat dit suïcide gedrag kan voorkomen. Een risicobeoordeling bestaat hier uit het
verzamelen van de voorgeschiedenis en het uitvoeren van een klinische mentale status
examinatie. In Canada zijn er de volgende regels voor preventie;
- Cliënten met suïcide risico worden geïdentificeerd
- Het risico op suïcide wordt op verschillende intervallen bepaald. Hierbij dient hun
veiligheid benadrukt te worden.
- Behandeling en monitoring worden bepaald voor cliënten die een risico op suïcide
hebben.
- Implementatie van de behandeling en monitoring worden gedocumenteerd in het
verslag.
The suicide risk assessment
Step 1: Relatie bouwen met patiënt en het gesprek/plan aangaan
Denk hierbij vooral aan empathie, respect, actief luisteren, support etc. Hou goed de reactie van
de arts in de gaten.
Step 2: Identificeren van risicofactoren, en welke risico kunnen verminderen
Deze risicofactoren kunnen geïdentificeerd worden aan de hand van de patiënt zelf of
collaterale bronnen zoals familie en vrienden. Vraag naar de gedachten en de frequentie,
intensiteit, duur en plannen van deze gedachten. Vraag naar het gedrag, het plan en de intentie.
Meespelende factoren zijn hier;
1. Vorige pogingen, stressoren, alcohol of andere middelen, sociale support.
2. Schizofrenie:
Kan bijdragen aan een verhoogd suïcide risico, waarbij met name hallucinaties een rol
spelen. Over 6 jaar gemiddeld waagt 38% minstens één poging en heeft 57%
gedachten.
3. Alcohol of andere middelen: AUD is geassocieerd met verhoogd risico. 16-29% van de
individuen met AUD die hulp zoeken geven aan wel eens een poging geprobeerd te
hebben.
4. Anxiety
5. Persoonlijkheidsstoornissen; vinden we bij 30-40% van de suïcide patiënten.
Step 3: Risico formuleren: maak een klinisch oordeel van het risico dat een patiënt/cliënt zou
kunnen proberen of voltooien Zelfmoord op korte of lange termijn.
● Low risk:
Wanneer er geen specifieke risicofactoren zijn die interventie vereisen en er weinig
actieve zorgen zijn over zelfmoord. De huidige zelfmoordintentie, het plan en de
voorbereidende handelingen ontbreken. De persoon heeft de bereidheid en het
vermogen om een veiligheidsplan te gebruiken in het geval van een toename van
zelfmoordgedachten of verandering in de intentie. Familie en clinicus hebben vertrouwen
, in het vermogen en de bereidheid van de patiënt om zijn of haar eigen veiligheid te
behouden.
● Medium acute risk:
Wanneer er enkele geïdentificeerde risicofactoren zijn die van invloed kunnen zijn op het
risico en er behoefte is aan een zelfmoordplan om risicofactoren aan te pakken.
Zelfmoordrisico is aanwezig maar niet op handen; patiënt heeft geen intentie en volgens
de mening van de zorgverlener kan zelfmoordrisico worden beheerd door middel van
huidige ondersteuning en voortdurende klinische zorg. Voorbereidende handelingen
ontbreken meestal en de clinicus gelooft dat patiënt zelfstandig veiligheid kan
handhaven en het veiligheidsplan kan volgen.
● High acute risk:
Wanneer de zorgverlener van mening is dat het risico op zelfmoord hoog is (dreigend).
Er zijn meerdere risicofactoren die een hoge mate van risico met zich meebrengen, en
de patiënt heeft de intentie om zelfmoord te plegen en is niet in staat om de veiligheid te
handhaven, onafhankelijk van externe ondersteuning of hulp. Een hoog niveau van
interventie of monitoring is vereist, zoals ziekenhuisopname. Vaak suggereert dit dat er
een subjectief gevoel van urgentie is om de risicofactoren zo snel mogelijk aan te
pakken.
Bij chronische risico delen we het in de volgende categorieën:
● Low Chronic Risk:
Bijvoorbeeld patiënten met persoonlijkheidsstoornissen die in staat zijn om met hun
stressoren om te gaan zonder hun toevlucht te nemen tot suïcidale gedachten of
suïcidaal gedrag.
● Medium Chronic Risk:
Personen met ernstige psychische aandoeningen en/of persoonlijkheidsstoornissen,
middelenmisbruik/-afhankelijkheid en/of chronische medische aandoeningen of pijn. Bij
deze personen suggereert de relatieve balans van beschermende factoren,
copingvaardigheden, redenen om te leven en psychosociale stabiliteit echter een
verbeterd vermogen om toekomstige crises te doorstaan zonder toevlucht te nemen tot
zelfgestuurd geweld en/of suïcidaal gedrag.
● High Chronic Risk:
Patiënten met een chronische ernstige psychische aandoening en/of
persoonlijkheidsstoornis, een voorgeschiedenis van eerdere zelfmoordpoging(en), een
voorgeschiedenis van middelenmisbruik/-afhankelijkheid, chronische pijn, chronische
suïcidale gedachten, chronische medische aandoeningen en beperkte
copingvaardigheden die zichzelf gewoonlijk beschadigen, maar wanneer ze worden
geconfronteerd met een nieuwe stressvolle situatie zoals het verlies van een partner of
een baan, lopen ze een chronisch risico om acuut suïcidaal te worden. Het is de
combinatie van de informatie die van de patiënt is verkregen en de bepaling van
aanvullende risicofactoren die worden gebruikt om een suïciderisicobeoordeling uit te
voeren.
