Versatest; Zenuwweefsel
Het zenuwweefsel in het centrale en perifere zenuwstelsel
bestaat uit 2 soorten cellen;
● Neuronen; Zenuwcellen
- Deze cellen bestaan uit 3 kenmerkende
onderdelen.
1. Cellichaam
2. Axonen
3. Dendrieten
● Gliacellen; Cellen die neuronen ondersteunen en
beschermen. Ook hiervan zijn er verschillende
soorten aanwezig.
- Astrocyten: grootst en meest voorkomend.
- Oligodendrocyten: kleiner en vormen
myelineschedes.
- Ependymcellen: Epitheelachtige cellen die
de holten van het CZS bekleden.
De hersenen bestaan uit;
- Cerebrum
- Cerebellum; → Binnen is wit, buiten is grijs
1. Mesencephalon → Perifeer; binnen is grijs, buiten is wit
2. Pons
3. Medulla Oblongata
Het ruggenmerg eindigt in de “paardenstaart”, de Cauda Equina. Hierin vinden we de Filum
terminale die bedekt is met dura mater, en een vezelige structuur is. Hierboven loopt de arteria
spinalis anterior. De zenuwvezel zelf bestaat uit 3 lagen bindweefsel van buiten naar binnen.
1. Epineurium: houdt meerdere zenuwbundels bij elkaar
2. Perineurium: houdt een groep axonen bij elkaar
3. Endoneurium: ligt om de myeline laag van elk gemyeliniseerd axon
In het CZS zorgen de oligodendrocyten voor de myeline productie, in het PZS is dit door de
Schwann cellen.
Nodes of Ravier zijn onderbrekingen in het myeline omhulsel rondom een axon, die zo de
prikkelgeleiding in een axon versnellen.
Versatest; Anatomie van het Perifere Zenuwstelsel
Tussen de meningen ligt een echte laag, die gevuld is met CSF fluid, de subarachnoïdale
ruimte. Van buiten naar binnen zijn dit de volgende lagen;
1. Pia Mater
2. Arachnoid Mater
3. Dura Mater
Verdikkingen in het ruggenmerg zien we vooral op plekken waar veel motorneuronen nodig zijn.
,Het autonome zenuwstelsel (ANS) zorgt vooral voor motorische innervatie van gladde spieren,
hartspierweefsel of glandulair weefsel. De autonomische motorneuronen die direct innerveren
worden weer geïnnerveerd door secundaire motorneuronen, die we preganglionic
motorneuronen noemen. Hier komen de termen post- en presynaptisch vandaan.
De brachiale plexus zorgt voor de innervatie van de armen via 5 zenuwen.
- N. Musculocutaneus
- N. Axillaris
- N. Medianus
- N. Radialis
- N. Ulnaris
De lumbosacrale plexus ontstaan vanuit de anterior rami van L2-S3. Het geeft met name
innervatie aan de heup, de dij (mediaal en anterior) én distaal van de knie (alleen sensorisch).
Netters, Clinical Anatomy, 2022, 5th Ed, Elsevier
Chapter 1; Introduction to the Human Body
We kennen 3 soorten spierweefsel;
1. Skelet: Dwarsgestreepte spiervezels die zorgen voor skelet beweging, vrijwillig.
2. Cardiaal: Dwarsgestreepte spiervezels die het hart vormen.
3. Glad: Geen-dwarsgestreept spierweefsel dat in organen en vaten ligt.
De spier bestaat uit fascicles die bestaan uit spierweefsel met myofibrillen. Elke myofibril
bestaat weer uit vele myofilamenten, met een samenstelling uit actine en myosine. Spieren
kunnen aan de hand van hun vorm worden ingedeeld;
- Flat: parallele vezels in een “sheet” met een brede pees, aponeurosis.
- Quadrate: een 4-zijdige presentatie.
- Circulair: sfincter vorming
- Digastrisch: 2 spieren in serie die via een common tendon vast zitten.
- Fusiform
De spieren verkorten bij contractie, maar doen dit in één van de 3 manieren.
● Reflexief: Onvrijwillig of door automatische contractie
● Tonisch: Geeft stabiliteit af
● Fasisch: Hieronder vallen de isometrische contractie (geen beweging maar vaste
positie) en isotonische contractie, waar de spier wel verkort wordt om beweging te
produceren.
Zenuwcellen, ookwel neuronen, krijgen hun informatie via axonen over de synapsen. Deze
neuronen kunnen unipolair, bipolair of multipolair zijn. De neuronen verdelen we onder in 3
functionele typen;
- Motor neuronen: zij brengen efferente impulsen over van het CNS naar effector cellen.
Deze efferente axonen kunnen somatisch of visceraal zijn.
- Sensorische neuronen: zetten afferente impulsen van perifere receptoren om naar het
CNS.
, - Interneuronen: brengen impulsen over tussen sensorische en motorische
motorneuronen in het CNS. Vormen 99% van de neuronen in het lichaam.
Als de diameter van het axon meer dan 2 micrometer is dan is er sprake van myelinisatie. In het
CNS gebeurt dit door de oligodendrocyten, in het PZS gaat dit via Schwann cellen.
Gliacellen supporten de neuronen. Ze hebben verschillende functies waaronder;
- Structurele isolatie
- Support van groei en secretie van GF’s
- Support van de signaleringsfunctie
- Myelinisatie
- Fagocytose en inflammatoire responsen
De gliacellen zelf kunnen we ook weer onderverdelen in verschillende soorten;
1. Astrocyten: meest voorkomende met CNS ondersteuning, GF’s en BB-barriére.
2. Oligodendrocyten: helpen bij myelinisatie in het CNS.
3. Microglia; kleinste en zeldzaamste in het CNS, vooral fagocytose, inflammatie etc.
4. Ependymale cellen: bedekken de ventrikels in de hersenen en de spinal cord.
5. Schwann cellen: helpen bij de myelinisatie in het PNS.
Perifere zenuwen zijn kabels van axonen die verder ondersteund worden door 3 lagen
bindweefsel. Dit zijn van binnen naar buiten;
- Endoneurium: dunne laag die de axonen en schwann cellen bedekt.
- Perineurium: laag van bindweefsel die een fasicle aan zenuwvezels bedekt.
- Epineurium: dikkere laag bindweefsel die meerdere fasicles bedekt.
Meninges zijn de 3 membraneuze lagen die de hersenen en spinal cord bedekken. Van buiten
naar binnen zijn dit de volgende lagen;
- Dura mater: dikste, buitenste laag die rijk geïnnerveerd wordt door sensorische vezels.
- Arachnoid mater: weblike, avasculair membraan.
- Pia mater: membraan van bindweefsel die direct het brein en spinal cord bedekken.
De ruimte tussen de arachnoid en pia mater noemen we de Subarachnoïde ruimte welke CSF
bevat.
Spinal nerves
De spinal cord geeft aanleiding tot 31 paar spinale zenuwen die vervolgens 3 hoofd rami
vormen;
- Posterior (dorsale) ramus: geeft motorische en sensorische informatie van en naar de
huid, intrinsieke rugspieren en synoviale gewrichten in de vertebrale column.
- Anterior (ventrale) ramus: vooral lateraal en ventraal, innerveert al de resterende huid en
skeletspieren van nek, ledematen en romp.
Een dermatoom is het unilaterale gebied huid dat geïnnerveerd wordt door de somatische
sensorische vezels van een enkele spinale zenuwwortel.
Het autonomische zenuwstelsel is tov de somatische een 2-neuron systeem, met een
preganglionic neuron (Ach) in het CNS die naar de perifere zenuw gaat en daar na de synaps
overgaat op de postganglionic neuron (NE). Deze gaat uiteindelijk door naar de target.
Bij het sympathische deel is de preganglionic erg kort en vertakt deze in de sympathische keten
die net lateraal van de wervelkolom ligt. Ze vormen daar de Ganglions.
Het zenuwweefsel in het centrale en perifere zenuwstelsel
bestaat uit 2 soorten cellen;
● Neuronen; Zenuwcellen
- Deze cellen bestaan uit 3 kenmerkende
onderdelen.
1. Cellichaam
2. Axonen
3. Dendrieten
● Gliacellen; Cellen die neuronen ondersteunen en
beschermen. Ook hiervan zijn er verschillende
soorten aanwezig.
- Astrocyten: grootst en meest voorkomend.
- Oligodendrocyten: kleiner en vormen
myelineschedes.
- Ependymcellen: Epitheelachtige cellen die
de holten van het CZS bekleden.
De hersenen bestaan uit;
- Cerebrum
- Cerebellum; → Binnen is wit, buiten is grijs
1. Mesencephalon → Perifeer; binnen is grijs, buiten is wit
2. Pons
3. Medulla Oblongata
Het ruggenmerg eindigt in de “paardenstaart”, de Cauda Equina. Hierin vinden we de Filum
terminale die bedekt is met dura mater, en een vezelige structuur is. Hierboven loopt de arteria
spinalis anterior. De zenuwvezel zelf bestaat uit 3 lagen bindweefsel van buiten naar binnen.
1. Epineurium: houdt meerdere zenuwbundels bij elkaar
2. Perineurium: houdt een groep axonen bij elkaar
3. Endoneurium: ligt om de myeline laag van elk gemyeliniseerd axon
In het CZS zorgen de oligodendrocyten voor de myeline productie, in het PZS is dit door de
Schwann cellen.
Nodes of Ravier zijn onderbrekingen in het myeline omhulsel rondom een axon, die zo de
prikkelgeleiding in een axon versnellen.
Versatest; Anatomie van het Perifere Zenuwstelsel
Tussen de meningen ligt een echte laag, die gevuld is met CSF fluid, de subarachnoïdale
ruimte. Van buiten naar binnen zijn dit de volgende lagen;
1. Pia Mater
2. Arachnoid Mater
3. Dura Mater
Verdikkingen in het ruggenmerg zien we vooral op plekken waar veel motorneuronen nodig zijn.
,Het autonome zenuwstelsel (ANS) zorgt vooral voor motorische innervatie van gladde spieren,
hartspierweefsel of glandulair weefsel. De autonomische motorneuronen die direct innerveren
worden weer geïnnerveerd door secundaire motorneuronen, die we preganglionic
motorneuronen noemen. Hier komen de termen post- en presynaptisch vandaan.
De brachiale plexus zorgt voor de innervatie van de armen via 5 zenuwen.
- N. Musculocutaneus
- N. Axillaris
- N. Medianus
- N. Radialis
- N. Ulnaris
De lumbosacrale plexus ontstaan vanuit de anterior rami van L2-S3. Het geeft met name
innervatie aan de heup, de dij (mediaal en anterior) én distaal van de knie (alleen sensorisch).
Netters, Clinical Anatomy, 2022, 5th Ed, Elsevier
Chapter 1; Introduction to the Human Body
We kennen 3 soorten spierweefsel;
1. Skelet: Dwarsgestreepte spiervezels die zorgen voor skelet beweging, vrijwillig.
2. Cardiaal: Dwarsgestreepte spiervezels die het hart vormen.
3. Glad: Geen-dwarsgestreept spierweefsel dat in organen en vaten ligt.
De spier bestaat uit fascicles die bestaan uit spierweefsel met myofibrillen. Elke myofibril
bestaat weer uit vele myofilamenten, met een samenstelling uit actine en myosine. Spieren
kunnen aan de hand van hun vorm worden ingedeeld;
- Flat: parallele vezels in een “sheet” met een brede pees, aponeurosis.
- Quadrate: een 4-zijdige presentatie.
- Circulair: sfincter vorming
- Digastrisch: 2 spieren in serie die via een common tendon vast zitten.
- Fusiform
De spieren verkorten bij contractie, maar doen dit in één van de 3 manieren.
● Reflexief: Onvrijwillig of door automatische contractie
● Tonisch: Geeft stabiliteit af
● Fasisch: Hieronder vallen de isometrische contractie (geen beweging maar vaste
positie) en isotonische contractie, waar de spier wel verkort wordt om beweging te
produceren.
Zenuwcellen, ookwel neuronen, krijgen hun informatie via axonen over de synapsen. Deze
neuronen kunnen unipolair, bipolair of multipolair zijn. De neuronen verdelen we onder in 3
functionele typen;
- Motor neuronen: zij brengen efferente impulsen over van het CNS naar effector cellen.
Deze efferente axonen kunnen somatisch of visceraal zijn.
- Sensorische neuronen: zetten afferente impulsen van perifere receptoren om naar het
CNS.
, - Interneuronen: brengen impulsen over tussen sensorische en motorische
motorneuronen in het CNS. Vormen 99% van de neuronen in het lichaam.
Als de diameter van het axon meer dan 2 micrometer is dan is er sprake van myelinisatie. In het
CNS gebeurt dit door de oligodendrocyten, in het PZS gaat dit via Schwann cellen.
Gliacellen supporten de neuronen. Ze hebben verschillende functies waaronder;
- Structurele isolatie
- Support van groei en secretie van GF’s
- Support van de signaleringsfunctie
- Myelinisatie
- Fagocytose en inflammatoire responsen
De gliacellen zelf kunnen we ook weer onderverdelen in verschillende soorten;
1. Astrocyten: meest voorkomende met CNS ondersteuning, GF’s en BB-barriére.
2. Oligodendrocyten: helpen bij myelinisatie in het CNS.
3. Microglia; kleinste en zeldzaamste in het CNS, vooral fagocytose, inflammatie etc.
4. Ependymale cellen: bedekken de ventrikels in de hersenen en de spinal cord.
5. Schwann cellen: helpen bij de myelinisatie in het PNS.
Perifere zenuwen zijn kabels van axonen die verder ondersteund worden door 3 lagen
bindweefsel. Dit zijn van binnen naar buiten;
- Endoneurium: dunne laag die de axonen en schwann cellen bedekt.
- Perineurium: laag van bindweefsel die een fasicle aan zenuwvezels bedekt.
- Epineurium: dikkere laag bindweefsel die meerdere fasicles bedekt.
Meninges zijn de 3 membraneuze lagen die de hersenen en spinal cord bedekken. Van buiten
naar binnen zijn dit de volgende lagen;
- Dura mater: dikste, buitenste laag die rijk geïnnerveerd wordt door sensorische vezels.
- Arachnoid mater: weblike, avasculair membraan.
- Pia mater: membraan van bindweefsel die direct het brein en spinal cord bedekken.
De ruimte tussen de arachnoid en pia mater noemen we de Subarachnoïde ruimte welke CSF
bevat.
Spinal nerves
De spinal cord geeft aanleiding tot 31 paar spinale zenuwen die vervolgens 3 hoofd rami
vormen;
- Posterior (dorsale) ramus: geeft motorische en sensorische informatie van en naar de
huid, intrinsieke rugspieren en synoviale gewrichten in de vertebrale column.
- Anterior (ventrale) ramus: vooral lateraal en ventraal, innerveert al de resterende huid en
skeletspieren van nek, ledematen en romp.
Een dermatoom is het unilaterale gebied huid dat geïnnerveerd wordt door de somatische
sensorische vezels van een enkele spinale zenuwwortel.
Het autonomische zenuwstelsel is tov de somatische een 2-neuron systeem, met een
preganglionic neuron (Ach) in het CNS die naar de perifere zenuw gaat en daar na de synaps
overgaat op de postganglionic neuron (NE). Deze gaat uiteindelijk door naar de target.
Bij het sympathische deel is de preganglionic erg kort en vertakt deze in de sympathische keten
die net lateraal van de wervelkolom ligt. Ze vormen daar de Ganglions.
