WAT IS DE MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN ONDERNEMINGEN?
Dit houdt in dat bedrijven verder kijken dan winst alleen en rekening houden met
de impact van hun activiteiten op mens, samenleving en milieu.
1 SHAREHOLDER THEORY
Volgens deze theorie is de belangrijkste taak van een onderneming om winst te
maken voor haar aandeelhouders.
De onderneming heeft geen bredere maatschappelijke
verantwoordelijkheid; het draait alleen om het maximaliseren van het
rendement voor de aandeelhouders.
Aandeelhouders staan centraal en worden als het belangrijkste belang
gezien.
Deze visie heeft lange tijd een dominante invloed gehad, maar staat de
laatste decennia sterk onder kritiek.
1.1 Friedman doctrine
“The social responsibility of business is to increase its profits.”
Bedrijven zijn economische actoren, geen morele actoren.
Een onderneming heeft alleen maatschappelijke/sociale
verantwoordelijkheid tegenover haar aandeelhouders, niet tegenover de
samenleving.
Bedrijven mogen zich enkel met sociale of maatschappelijke doelen
bezighouden als die bijdragen aan winst op lange termijn.
Maatschappelijke verantwoordelijkheid ligt bij individuen, niet bij bedrijven.
1.1 LIMITS TO GROWTH (1972)
Een groep van wetenschappers deden onderzoek naar de toekomst van de
planeet en de grenzen van de economische groei. In het rapport onderzochten ze
5 belangrijke variabelen:
1. Bevolkingsgroei
2. Voedselproductie
3. Industrialisatie
4. Consumptie/grondstoffenverbruik
5. Vervuiling
Dit groeit allemaal exponentieel, terwijl nodige middelen en technologie in een
lineaire stijging toenemen.
Conclusie =als dit aanhoudt bereiken we de grenzen van de groei.
Dit rapport heeft een groot effect op het ontstaan van MVO: bedrijven beseften
dat oneindige groei niet mogelijk is en dat ze rekening moeten houden met
duurzaamheid en eindige hulpbronnen.
1
, 2 STAKEHOLDER THEORY
Volgens deze theorie heeft een bedrijf verantwoordelijkheid tegenover al zijn
stakeholders, niet enkel tegenover aandeelhouders.
Stakeholders = alle partijen die beïnvloed worden door of invloed hebben
op het bedrijf (klanten, werknemers, leveranciers, vakbonden, overheid,
media, lokale gemeenschap, ..)
o Bedrijven moeten belangen en noden van deze groepen in acht
nemen en proberen om deze op één lijn te brengen.
Descriptieve visie Instrumentele visie Normatieve visie
Hoe bedrijven feitelijk
Hoe stakeholdermanagement Waarom bedrijven
werken
bijdraagt aan succes (hoe zorgen moreel verplicht zijn
we ervoor dat wij als bedrijf stakeholders te
voordeel hebben) respecteren
Doel: beschrijven hoe Doel: aantonen dat het betrekken Doel: verdedigen
organisaties in de van stakeholders leidt tot betere dat bedrijven morele
praktijk omgaan met prestaties. verplichtingen
stakeholders. hebben tegenover al
Kernidee: goed
hun stakeholders,
Kernidee: bedrijven stakeholdermanagement is een
niet enkel
interageren altijd met instrument om winst, reputatie,
aandeelhouders.
meerdere groepen — loyaliteit of continuïteit te
werknemers, klanten, bevorderen. Kernidee:
leveranciers, overheden, stakeholders hebben
Focus: de link tussen
gemeenschappen…Deze intrinsieke waarde —
stakeholdergedrag en
visie stelt vast dat een ze verdienen respect
bedrijfsresultaten.
onderneming niet kan en betrokkenheid,
functioneren zonder ongeacht hun
relaties met economische nut.
stakeholders.
Focus: ethiek en
rechtvaardigheid.
Voorbeeld: een bedrijf Voorbeeld: bedrijven die Voorbeeld: een
betrekt buurtbewoners investeren in eerlijke bedrijf heeft de plicht
bij de uitbreiding van arbeidsomstandigheden krijgen om milieuvervuiling
een fabriek, niet uit meer klantentrouw en betere te vermijden, ook als
ethiek, maar omdat dat medewerkers. dat winst kost.
in de praktijk nodig is om
te kunnen opereren.
2.1.1
Stakeholder vs shareholder value binnen MVO
Shareholder theorie: focust op winst voor aandeelhouders binnen een beperkt
juridisch kader en ethisch kader, vaak op korte termijn.
2